9. රතනවග්ගො

1. අන්තෙපුරසික්ඛාපදවණ්ණනා

494-7. යථා භගවන්තං පයිරුපාසති, එවමාකාරෙන නාරහතායං පුරිසො පාපො හොතුං, න හොති පාපොති අත්ථො, කාරණත්ථං වා. තන්ති නිපාතමත්තං, යතොති වා අත්ථො. හත්ථිසම්මද්දන්ති සඞ්ඝාටසම්මද්දො, අක්කමනං චුණ්ණතාති අත්ථො.

498. රතනං නාම අග්ගමහෙසී, තථාපි ඉධ අඤ්ඤාපි දෙවිගොත්තා න රක්ඛති, අනාපත්තිවාරෙ ‘‘න මහෙසී හොතී’’ති වචනාභාවතො. සචෙ ඛත්තියොව හොති, නාභිසිත්තො. අභිසිත්තොයෙව හොති, න ඛත්තියො රක්ඛතීති ආචරියො. අනාපත්තිවාරෙ මාතිකාට්ඨකථායං අඞ්ගභාවෙන ච වුත්තත්තා අභිසිත්තභාවොවපමාණං. සෙසං උක්කට්ඨපරිච්ඡෙදොති එකෙ.

500-501. ‘‘න සයනිඝරෙ සයනිඝරසඤ්ඤී’’ති තිකච්ඡෙදොපි එත්ථ ලබ්භති. න සයනිඝරං නාම අපරික්ඛිත්තරුක්ඛමූලාදි.

අන්තෙපුරසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

2. රතනසික්ඛාපදවණ්ණනා

504. ‘‘අධිවාසෙන්තු ගහපතිනො භත්ත’’න්ති ච ‘‘මෙ ගහපතිනො’’ති ච අත්ථි.

506. කුරුන්දිවචනෙන ඝරෙපි යදි භික්ඛූ ආසඞ්කන්ති, තත්ථ ඨත්වා ආචික්ඛිතබ්බන්ති වුත්තං හොති. පතිරූපාති ‘‘රතනසම්මතෙ පංසුකූලග්ගහණං වා රතනෙ නිරුස්සුක්කගමනං වා’’ති ලිඛිතං. ‘‘තාවකාලිකවසෙනපි අනාමාසං පටිග්ගණ්හිතුං න ලභතී’’ති වදන්ති. සමාදපෙත්වාති යාචිත්වා ‘‘උද්දිස්ස අරියා තිට්ඨන්ති, එසා අරියාන යාචනා’’ති (ජා. 1.7.59) වුත්තනයෙන.

රතනසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

3. විකාලගාමප්පවිසනසික්ඛාපදවණ්ණනා

511-2. අහිනා ඩට්ඨවත්ථුම්හි සො භික්ඛු සන්තං භික්ඛුං අනාපුච්ඡා ගතො, තස්ස කුක්කුච්චං උදපාදි. අදින්නාදානෙ වුත්තනයෙනාති ගාමො ගාමූපචාරොති ඉදං සන්ධාය වුත්තං.

විකාලගාමප්පවිසනසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

4. සූචිඝරසික්ඛාපදවණ්ණනා

517. තන්ති භෙදනකං. අස්සාති පාචිත්තියස්ස පඨමං භෙදනකං කත්වා පච්ඡා දෙසෙතබ්බත්තා. එස නයො ඉතරෙසුපි.

520. වාසිජටෙති වාසිදණ්ඩකෙ.

සූචිඝරසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

5. මඤ්චසික්ඛාපදවණ්ණනා

521-2. ‘‘උච්චෙ මඤ්චෙ’’ති ච ‘‘උච්චා මඤ්චෙ’’ති ච කත්ථචි. ආයතොති විත්ථතො. අට්ඨඞ්ගුලපාදකන්ති භාවනපුංසකං, අට්ඨඞ්ගුලප්පමාණං පාදකං වා.

මඤ්චසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

6. තූලොනද්ධසික්ඛාපදවණ්ණනා

528. පොටකිතූලන්ති යං කිඤ්චි තිණතූලං. පටිලාභෙන උද්දාලෙත්වා පාචිත්තියං දෙසෙතබ්බන්ති එත්ථ කිඤ්චාපි පටිලාභමත්තෙනෙව පාචිත්තියන්ති විය දිස්සති, පරිභොගෙයෙව පන ආපත්ති දට්ඨබ්බා, ‘‘අඤ්ඤෙන කතං පටිලභිත්වා පරිභුඤ්ජති, ආපත්ති දුක්කටස්සා’’ති වචනං එත්ථ සාධකං.

තූලොනද්ධසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

7. නිසීදනසික්ඛාපදවණ්ණනා

531. කිඤ්චාපි නිසීදනස්ස ජාති න දිස්සති එත්ථ, තථාපි චීවරක්ඛන්ධකෙ අනුඤ්ඤාතත්තා, ‘‘නව චීවරානි අධිට්ඨාතබ්බානී’’ති එත්ථ ච පරියාපන්නත්තා චීවරජාතියෙවස්ස ජාතීති වෙදිතබ්බා. ‘‘සන්ථතසදිසං සන්ථරිත්වාති සදස’’න්ති පුබ්බෙ වුත්තනිසීදනසන්ථතත්තා උපමෙති. ලාභෙ සදසං, අලාභෙ අදසම්පි වට්ටතීති එකෙ, තං න යුත්තං. ‘‘නිසීදනං නාම සදසං වුච්චතී’’ති තස්ස සණ්ඨානනියමනතො.

නිසීදනසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

8. කණ්ඩුපටිච්ඡාදිසික්ඛාපදවණ්ණනා

539. යදි කණ්ඩුපටිච්ඡාදි නාම අධොනාභි උබ්භජාණුමණ්ඩලා උප්පන්නකණ්ඩුපීළකාදිපටිච්ඡාදිකා අධිප්පෙතා, තස්ස සුගතස්ස සුගතවිදත්ථියා දීඝසො චතස්සො විදත්ථියො තිරියං ද්වෙති ඉදම්පි අතිමහන්තං පමාණං දිස්සති. සබ්බො හි පුරිසො අත්තනො අත්තනො විදත්ථියා සත්තවිදත්ථිකො හොති, සුගතස්ස ච එකාවිදත්ථි මජ්ඣිමස්ස පුරිසස්ස තිස්සො විදත්ථියො හොන්ති, තස්මා කණ්ඩුපටිච්ඡාදි පකතිපුරිසස්ස පමාණං ආපජ්ජති තිරියං, දීඝසො පන දිගුණං ආපජ්ජතීති. ආපජ්ජතු, උක්කට්ඨපරිච්ඡෙදො තස්සා, චෙ ඉච්ඡති, සබ්බම්පි සරීරං පටිච්ඡාදෙස්සති, සබ්බසරීරගතසඞ්ඝාටි විය බහුගුණං කත්වා නිවාසෙතුකාමො නිවාසෙස්සතීති අයං භගවතො අධිප්පායො සියා.

කණ්ඩුපටිච්ඡාදිසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

9. වස්සිකසාටිකසික්ඛාපදවණ්ණනා

542. වස්සිකසාටිකාපි උක්කට්ඨපටිච්ඡෙදවසෙන අනුඤ්ඤාතා. වස්සකාලෙ කෙචි සඞ්ඝාටිපරිභොගෙනෙව පරිභුඤ්ජිස්සන්තීති අයං භගවතො අධිප්පායො සියා. කිඤ්චාපි ඉමිනා තක්කෙන අනුඤ්ඤාතා, ‘‘අප්පමාණිකායො කණ්ඩුපටිච්ඡාදියො ධාරෙන්ති, වස්සිකසාටිකායො ධාරෙන්තී’’ති ඉමස්මිං වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තත්තා පන අඤ්ඤථා පුණ්ණපරිච්ඡෙදතො අධිකප්පමාණායො තෙ භික්ඛූ ධාරෙසුන්ති කත්වා එතපරමතා තාසං අනුඤ්ඤාතාති වෙදිතබ්බා. එසෙව නයො දසමෙපි.

වස්සිකසාටිකසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

10. නන්දත්ථෙරසික්ඛාපදවණ්ණනා

551. තත්ථ භිසිං වා බිබ්බොහනං වා කරොතීති දීඝසො බහූනං භික්ඛූනං සාධාරණත්ථං කරොතීති යුජ්ජති.

නන්දත්ථෙරසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

සමත්තො වණ්ණනාක්කමෙන රතනවග්ගො නවමො.

පාචිත්තියකණ්ඩවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

6. පාටිදෙසනීයකණ්ඩො

1. පඨමපාටිදෙසනීයසික්ඛාපදවණ්ණනා

553-5. ‘‘පටිදෙසෙතබ්බාකාරදස්සන’’න්ති අට්ඨකථායං වුත්තත්තා පාළියං ආගතවසෙනෙව ආපත්ති දෙසෙතබ්බා, න අඤ්ඤථා. ‘‘අන්තරඝරෙ අන්තරඝරසඤ්ඤී’’තිආදිනා ච ‘‘ඛාදනීයභොජනීයෙ අඛාදනීයඅභොජනීයසඤ්ඤී’’තිආදිනා ච ‘‘භික්ඛුනියා අභික්ඛුනිසඤ්ඤී’’තිආදිනා ච නයෙන අපරෙපි තයො තිකච්ඡෙදා යොජෙත්වා දස්සෙතබ්බා.

පඨමපාටිදෙසනීයසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

2. දුතියපාටිදෙසනීයසික්ඛාපදවණ්ණනා

559. ‘‘නිමන්තිතා භුඤ්ජන්තීති පඤ්චන්නං භොජනානං අඤ්ඤතරෙන භොජනෙන නිමන්තිතා භුඤ්ජන්තී’’ති කිඤ්චාපි වුත්තං, අථ ඛො අකප්පියනිමන්තනෙන නිමන්තිතතා එත්ථ න අඞ්ගං, මාතිකාට්ඨකථායං වා ඉධ වා අනාපත්තිවාරෙ ලෙසාභාවතො, තස්මා ‘‘නිමන්තිතා’’ති පදස්ස අත්ථො පුබ්බෙ ආචිණ්ණවසෙනෙව වුත්තො. අපරෙපි තයො තිකච්ඡෙදා යොජෙත්වා දස්සෙතබ්බා පදභාජනෙ වුත්තත්තාති වෙදිතබ්බං. යථා තථා හි භුඤ්ජන්තානං තාදිසං භික්ඛුනිං අවාරෙන්තානං පාටිදෙසනීයමෙව. ‘‘එසා වොසාසති නාම, වොසාසන්තී’’ති ච දුවිධො පාඨො. ‘‘අජ්ඣොහාරෙ අජ්ඣොහාරෙ’’ති වචනෙන පුන ‘‘ගාරය්හං ආවුසො ධම්ම’’න්ති එකවචනං විරුද්ධන්ති. පඨමං අජ්ඣොහාරෙයෙව ආපන්නං සන්ධාය වුත්තං, තථා අඤ්ඤත්‍රාපි ආගච්ඡති ‘‘ආපජ්ජිම්හා’’ති වචනතො. එකෙන බහූනම්පි වට්ටතීති කෙචි, තං න සුන්දරං. ‘‘තෙහි භික්ඛූහී’’තිආදිනා පාඨෙ වුත්තත්තාති මම තක්කො. එකෙන සහෙව ‘‘අහං ආපජ්ජි’’න්තිපි වත්තබ්බන්ති එකෙන ද්වීහි තීහි දෙසෙතබ්බතො, සබ්බෙහි එවං වත්තුං වට්ටති. ‘‘ආපජ්ජිම්හාති සහෙවා’’ති වදන්ති. එකෙන චෙ අවාරිතො, ‘‘අහං, ආවුසො, ගාරය්හං ධම්මං ආපජ්ජි’’න්තිපි වත්තබ්බං.

දුතියපාටිදෙසනීයසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

562-570. තතියචතුත්ථසික්ඛාපදානි උත්තානත්ථානියෙව.

පාටිදෙසනීයකණ්ඩවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

7. සෙඛියකණ්ඩො

1. පරිමණ්ඩලවග්ගවණ්ණනා

576. ‘‘සික්ඛිතසික්ඛෙනාති චතූහි මග්ගෙහී’’ති වුත්තං. යස්මා අට්ඨඞ්ගුලමත්තං ඔතාරෙත්වා නිවත්ථමෙව නිසින්නස්ස චතුරඞ්ගුලමත්තං හොති, තස්මා උභොපෙතෙ අට්ඨකථාවාදා එකපරිච්ඡෙදා, ‘‘අඩ්ඪතෙය්‍යහත්ථ’’න්ති සුඛුමං, එකපත්තං වා සන්ධාය වුත්තං. තඤ්හි යථාඨානෙන තිට්ඨති. දුපට්ටං සන්ධාය ‘‘ද්විහත්ථප්පමාණම්පී’’ති වුත්තන්ති උපතිස්සත්ථෙරො. එකපට්ටං, ද්විපට්ටං වා හෙට්ඨිමපරිච්ඡෙදෙන ‘‘ද්විහත්ථප්පමාණ’’න්ති වුත්තන්ති වෙදිතබ්බං. වුත්තඤ්හි නිස්සග්ගියඅට්ඨකථායං ‘‘තිරියං ද්විහත්ථොපි වට්ටතී’’ති, තඤ්ච ඛො අලාභෙ එව ‘‘අලාභෙ තිරියං ද්විහත්ථප්පමාණම්පි වට්ටතී’’ති වුත්තත්තා. ඉදං සබ්බං අධිට්ඨානුපගං සන්ධාය වුත්තං. විරුද්ධං දිස්වා සජ්ජෙතබ්බං. නො චෙ සජ්ජෙති, දුක්කටං. සචිත්තකං පණ්ණත්තිවිජානනචිත්තෙනෙව ‘‘අනාදරියං පටිච්චා’’ති වුත්තත්තා, න වත්ථුවිජානනචිත්තෙන ‘‘ඉදමෙවං කත’’න්ති ජානතොපි ආපත්තියා අභාවතො. ඵුස්සදෙවත්ථෙරවාදොපි එකෙන පරියායෙන යුජ්ජති. තථා උපතිස්සත්ථෙරවාදොපි. පඤ්ඤත්තෙපි සික්ඛාපදෙ අපඤ්ඤත්තෙපි යං පකතියා වජ්ජං, තං ලොකවජ්ජං. ඉදං පන පඤ්ඤත්තෙයෙව වජ්ජං, නාපඤ්ඤත්තෙ, තස්මා ඉතරලොකවජ්ජෙන අසදිසත්තා න ලොකවජ්ජං. පණ්ණත්තිතො පට්ඨාය වජ්ජතො පණ්ණත්තිවජ්ජං. අනාදරියචිත්තෙනෙව ආපජ්ජිතබ්බත්තා සචිත්තකං, තස්ස චිත්තස්ස තිවෙදනත්තා තිවෙදනං. යස්මා අනාදරියචිත්තතා නාම කෙවලං අකුසලමෙව, තඤ්ච පකතියා වජ්ජං, තස්මා ඉදං ලොකවජ්ජං. සඤ්චිච්ච වීතික්කමනං නාම දොමනස්සිකස්සෙව හොතීති දුක්ඛවෙදනං. ගණ්ඨිපදෙ පන ‘‘පාණාතිපාතාදි විය නිවාසනාදිදොසො ලොකගරහිතො න හොතීති පණ්ණත්තිවජ්ජන්ති ඵුස්සදෙවත්ථෙරො’’ති ලිඛිතං.

577. විහාරෙපීති බුද්ධුපට්ඨානාදිකාලෙ, තස්මා ‘‘පාරුපිතබ්බ’’න්ති උත්තරාසඞ්ගකිච්චවසෙන වුත්තං. පඨමදුතියසික්ඛාපදෙසු පරිළාහාදිපච්චයා කප්පති, න අන්තරඝරපටිසංයුත්තෙසු.

582. ‘‘එකස්මිං පන ඨානෙ ඨත්වා’’ති එත්ථ ‘‘ගච්ඡන්තොපි පරිස්සයාභාවං ඔලොකෙතුං ලභතියෙව. තථා ගාමෙ පූජ’’න්ති ලිඛිතං, තං පන ‘‘එකස්මිං ඨානෙ ඨත්වා’’ති වුත්තත්තා තාදිසං අන්තරායං සන්ධාය වුත්තන්ති වෙදිතබ්බං.

පරිමණ්ඩලවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

2. උජ්ජග්ඝිකවග්ගවණ්ණනා

586. හසනීයස්මින්ති හෙත්වත්ථෙ භුම්මං, හසිතබ්බවත්ථුකාරණාති අත්ථො. අන්තරඝරෙ උච්චාසද්දෙන අනුමොදනාදිං කරොන්තස්ස අනාපත්ති කිර. තථා හි මහින්දත්ථෙරොපි හත්ථිසාලාදීසු මහාජනස්ස කථෙසි.

591. කෙචි භික්ඛූ ‘‘පරික්ඛාරට්ඨපනමත්තෙන වාසූපගතො හොතී’’ති වදන්ති, තං තෙසං මතිමත්තමෙව. භික්ඛුනියො චෙ වාසූපගා හොන්ති, භික්ඛුනුපස්සයොව කප්පියභූමි. ‘‘යත්ථ භික්ඛුනියො එකරත්තම්පි වසන්ති, අයං භික්ඛුනුපස්සයො’’ති (පාචි. 161) වචනතො තාසං සමීපං වා තාහි ගහිතවාසාගාරං වා ‘‘ගච්ඡාමී’’ති ගච්ඡතො යථාසුඛං ගන්තුං වට්ටති. න හි තාවතා තං ඝරං අන්තරඝරසඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡතීති නො තක්කොති ආචරියො.

උජ්ජග්ඝිකවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

3. ඛම්භකතවග්ගවණ්ණනා

604. සූපො පත්තප්පමාණවණ්ණනායං වුත්තාකාරො. ඔලොණී වුච්චති කුධිතං, ගොරසතො පූරා ථූපිතොති අත්ථො.

605. හෙට්ඨා ඔරොහතීති එත්ථ ‘‘ඔරොහනප්පමාණෙ සති එකදෙසෙ ථූපීකතෙපි අනාපත්තී’’ති වදන්ති. ‘‘පත්තස්ස පන හෙට්ඨා ච උපරි ච පදුමිනිපණ්ණාදීහි පටිච්ඡාදෙත්වා ඔදහන්තියා ලද්ධං නාම වට්ටතී’’ති ච වදන්ති. එත්ථ ‘‘යස්මා ‘සමතිත්තිකො පිණ්ඩපාතො පටිග්ගහෙතබ්බො’ති වචනං පිණ්ඩපාතො සමපුණ්ණො පටිග්ගහෙතබ්බොති දීපෙති, තස්මා අත්තනො හත්ථගතෙ පත්තෙ පිණ්ඩපාතො දිය්‍යමානො ථූපීකතොපි චෙ හොති, වට්ටතීති දීපෙති. ‘ථූපීකතං පිණ්ඩපාතං පටිග්ගණ්හාති, ආපත්ති දුක්කටස්සා’ති හි වචනං පඨමං ථූපීකතං පිණ්ඩපාතං පච්ඡා පටිග්ගණ්හතො, ආපත්තීති දීපෙති. පත්තෙන පටිග්ගණ්හතො චෙපි ථූපීකතං හොති, වට්ටති අථූපීකතස්ස පටිග්ගහිතත්තා. පයොගො පන නත්ථි අඤ්ඤත්‍ර පුබ්බදෙසා’’ති ච ‘‘සමතිත්තිකන්ති වා භාවනපුංසක’’න්ති ච වදන්ති, තස්මා විචාරෙත්වා ගහෙතබ්බං.

ඛම්භකතවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

4. සක්කච්චවග්ගවණ්ණනා

609. සූපොදනවිඤ්ඤත්තිසික්ඛාපදෙ ‘‘සූපො නාම ද්වෙ සූපා’’ති න වුත්තං සූපග්ගහණෙන පණීතභොජනෙහි අවසෙසානං සබ්බභොජනානං සඞ්ගණ්හනත්ථං. අනාපත්තිවාරෙ චස්ස ‘‘ඤාතකානං පවාරිතානං අඤ්ඤස්සත්ථාය අත්තනො ධනෙනා’’ති ඉදං අධිකං. කත්ථචි පොත්ථකෙ ‘‘අනාපත්ති අසඤ්චිච්ච අසතියා අජානන්තස්ස ගිලානස්ස ආපදාසූ’’ති එත්තකමෙව වුත්තං, තං න, ‘‘සමසූපකං පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජිස්සාමී’’ති ඉමස්ස අනාපත්තිවාරෙ ‘‘අඤ්ඤස්සත්ථායා’’ති කත්ථචි ලිඛිතං, තඤ්ච පමාදවසෙන ලිඛිතං. ‘‘මුඛෙ පක්ඛිපිත්වා පුන විප්පටිසාරී හුත්වා ඔගිලිතුකාමස්සපි සහසා චෙ පවිසති, එත්ථ ‘අසඤ්චිච්චා’ති වුච්චති. විඤ්ඤත්තම්පි අවිඤ්ඤත්තම්පි එකස්මිං ඨානෙ ඨිතං සහසා අනුපධාරෙත්වා ගහෙත්වා භුඤ්ජන්තො ‘අසතියා’ති වුච්චතී’’ති ලිඛිතං, අනාපත්තිවාරෙ එකච්චෙසු පොත්ථකෙසු ‘‘රසරසෙති ලිඛිතං, තං ගහෙතබ්බ’’න්ති වුත්තං.

සක්කච්චවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

5. කබළවග්ගවණ්ණනා

618. ‘‘සබ්බං හත්ථ’’න්ති වචනතො එකදෙසං මුඛෙ පක්ඛිපන්තස්ස අනාපත්තීති එකච්චෙ. ‘‘සබ්බන්ති වචනතො එකදෙසම්පි න වට්ටතී’’ති වදන්ති, තං යුත්තං අනාපත්තිවාරෙ අවිසෙසිතත්තා.

624. සිත්ථාවකාරකෙ ‘‘කචවරං ඡඩ්ඩෙන්තං සිත්ථං ඡඩ්ඩිය්‍යතී’’ති ච ‘‘කචවරං ඡඩ්ඩෙන්තො’’ති ච පාඨො.

කබළවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

6. සුරුසුරුවග්ගවණ්ණනා

627. ‘‘සුරුසුරු’’න්ති ච ‘‘සුරොසුරො’’ති ච පාඨො. සීතීකතොති සීතඞ්කො. ‘‘සිලකබුද්ධොති අරියානං පරිහාසවචනමෙවෙත’’න්ති ලිඛිතං.

631. පටික්කූලවසෙනාති එත්ථ යදි පටික්කූලවසෙන පටික්ඛිත්තං, ‘‘සෙය්‍යථාපි කාමභොගිනො’’ති න වත්තබ්බං. න හි තෙ පටික්කූලං කරොන්තීති චෙ? න, ඉස්සරියලිඞ්ගවසෙන ගහණසම්භවතො. තෙ හි අනාදරා හොන්ති. පත්තධොවනන්ති පත්තධොවනොදකං භොජනපටිසංයුත්තං.

634. ‘‘ඡත්තපාදුකාය’’න්ති ච ‘‘ඡත්තපාදෙ’’ති ච පාඨො.

637. චාපොති සත්තඛාදනවධො. ‘‘සෙසා සබ්බා ධනුවිකති කොදණ්ඩෙ පවිට්ඨා’’ති ච ලිඛිතං, පටිමුක්කන්ති පවෙසිතං, ලග්ගිතං හොතීති අත්ථො.

සුරුසුරුවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

7. පාදුකවග්ගවණ්ණනා

640. සයං යානගතො හුත්වා, යථා යානගතස්ස වෙ.

අලං වත්තුං තථා නාලං, සඡත්තො ඡත්තපාණිනො.

යථා එත්ථ, එවං අඤ්ඤත්‍රාපි.

647. ඡපකවත්ථුස්මිං ‘‘සචාහං න ලභිස්සාමී’’ති පාඨො, ‘‘දස චෙ න ලභිස්සාමී’’ති ච අත්ථි, ‘‘වත්ථුස්මිං අගිලානස්සා’’ති ච ආගච්ඡති, තං න සුන්දරං, සික්ඛාපදෙයෙව සුන්දරං. ථොමිතොති අහම්පි ජානාමීති සම්බන්ධො. යා ධනයසලාභසඞ්ඛාතා වුත්ති විනිපාතෙන හොති සම්පරායෙ අපායෙසු විනිපාතහෙතු හුත්වා පවත්තති. අථ වා විනිපාතෙනාති හෙත්වත්ථෙ කරණවචනං, විනිපාතනාය පවත්තතීති අධිප්පායො. අධම්මචරණෙන අධම්මචරණාය. ‘‘අස්මා කුම්භිමිවා’’ති ච පඨන්ති.

පාදුකවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

පකිණ්ණකවණ්ණනා

කායවාචාචිත්තතො සමුට්ඨහන්තීති කත්වා ‘‘සමනුභාසනසමුට්ඨානානී’’ති වුත්තානි. සමනුභාසනං කිරියං. ඉමානි කිරියානි. ධම්මදෙසනසමුට්ඨානානි වාචාචිත්තතොති එත්ථ කායවචීවිඤ්ඤත්තිභාවතො උජ්ජග්ඝිකඋච්චාසද්දාදීසු විය ‘‘කායවාචාචිත්තතො’’ති වත්තබ්බානීති චෙ? න වත්තබ්බානි. නිසීදනගමනාහාරපක්ඛිපනාදිකායවිඤ්ඤත්තියා සබ්භාවා තත්ථ යුත්තං, න ධම්මදෙසනෙ තාදිසස්සාභාවා.

පකිණ්ණකවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

සෙඛියකණ්ඩවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

8. සත්තාධිකරණසමථවණ්ණනා

‘‘යෙභුය්‍යසිකා කාතබ්බා…පෙ… තිණවත්ථාරකො කාතබ්බො, සො පුග්ගලො’’ති ච ලිඛිතං.

සත්තාධිකරණසමථවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

භික්ඛුවිභඞ්ගො නිට්ඨිතො.

නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස