9-10. පඤ්චකඞ්ගසුත්තාදිවණ්ණනා

267-268. දණ්ඩමුග්ගරං අග්ගසොණ්ඩමුග්ගරං. කාළසුත්තපක්ඛිපනං කාළසුත්තනාළි. වාසිආදීනි පඤ්ච අඞ්ගානි අස්සාති පඤ්චකඞ්ගො. වත්ථුවිජ්ජාය වුත්තවිධිනා කත්තබ්බනිස්සයානි ඨපෙතීති ථපති. පණ්ඩිතඋදායිත්ථෙරො, න ලාළුදායිත්ථෙරො. ද්වෙපානන්දාති අට්ඨකථාය පදුද්ධාරො කතො – ‘‘ද්වෙපි මයා ආනන්දා’’ති පන පාළියං. පසාදකායසන්නිස්සිතා කායිකා, චෙතොසන්නිස්සිතා චෙතසිකා. ආධිපච්චට්ඨෙන සුඛමෙව ඉන්ද්‍රියන්ති සුඛින්ද්‍රියං. උපවිචාරවසෙනාති රූපාදීනි උපෙච්ච විචරණවසෙන. අතීතෙ ආරම්මණෙ. පච්චුප්පන්නෙති අද්ධාපච්චුප්පන්නෙ. එවං අට්ඨාධිකං සතං අට්ඨසතං.

පාටියෙක්කො අනුසන්ධීති පුච්ඡානුසන්ධිආදීහි විසුං තෙහි අසම්මිස්සො එකො අනුසන්ධි. එකාපි වෙදනා කථිතා ‘‘තත්‍ර, භික්ඛවෙ, සුතවා අරියසාවකො’’ති ආහරිත්වා ‘‘ඵස්සපච්චයා වෙදනා’’ති. යස්මා භගවා චතුත්ථජ්ඣානුපෙක්ඛාවෙදනං වත්වා – ‘‘අත්ථානන්ද, එතස්මා සුඛා අඤ්ඤං සුඛ’’න්තිආදිං වදන්තො ථපතිනො වාදං උපත්ථම්භෙති නාම. තෙන හි උපෙක්ඛාවෙදනා ‘‘සුඛ’’න්තෙව වුත්තා සන්තසභාවත්තා. අභික්කන්තතරන්ති අතිවිය කන්තතරං මනොරමතරං. තෙනාහ ‘‘සුන්දරතර’’න්ති. පණීතතරන්ති පධානභාවං නීතතාය උළාරතරං. තෙනාහ ‘‘අතප්පකතර’’න්ති. සුඛන්ති වුත්තා පටිපක්ඛස්ස සුට්ඨු ඛාදනෙන, සුකරං ඔකාසදානමස්සාති වා. නිරොධො සුඛං නාම සබ්බසො උදයබ්බයාභාවතො. තෙනාහ ‘‘නිද්දුක්ඛභාවසඞ්ඛාතෙන සුඛට්ඨෙනා’’ති.

සුඛස්මිංයෙවාති සුඛමිච්චෙව පඤ්ඤපෙති. නිරොධසමාපත්තිං සීසං කත්වාති නිරොධසමාපත්තිදෙසනාය සීසං උත්තමං කත්වා. දෙසනාය උද්දෙසාධිමුත්තෙ උට්ඨාපෙත්වා විත්ථාරිතත්තා ‘‘නෙය්‍යපුග්ගලස්ස වසෙනා’’ති වුත්තං. දසමං අනන්තරසුත්තෙ වුත්තනයත්තා උත්තානත්ථමෙව.

පඤ්චකඞ්ගසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

රහොගතවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.