9-10. පඨමද්වයසුත්තාදිවණ්ණනා

92-93. ද්වයන්ති දුකං. පාළියං ආමෙඩිතලොපෙන නිද්දෙසොති ආහ ‘‘ද්වෙ ද්වෙ කොට්ඨාසෙ’’ති. එවමෙතන්ති එවං අනිච්චාදිභාවෙන එතං චක්ඛුරූපඤ්චාති ද්වයං. චලතීති අනවට්ඨානෙන පචලති. බ්‍යථතීති ජරාය මරණෙන ච පවෙධති. හෙතු චෙව උප්පත්තිනිමිත්තත්තා. සහගතීති සහප්පවත්ති, තාය ගහෙතබ්බත්තා ‘‘සඞ්ගතී’’ති ඵස්සො වුත්තො. එස නයො සෙසපදද්වයෙපි. යස්මා ච සංගච්ඡමානධම්මවිමුත්තා සඞ්ගති නාම නත්ථි, තථා සන්නිපාතසමවායා, තෙසං වසෙන නිබ්බත්තො ඵස්සො තථා වුච්චතීති. තෙනාහ ‘‘ඉමිනා’’තිආදි.

වත්ථූති චක්ඛු නිස්සයපච්චයාදිභාවෙන. ආරම්මණන්ති රූපං ආරම්මණපච්චයාදිභාවෙන. සහජාතා තයො ඛන්ධා වෙදනාදයො, තෙ සහජාතාදිපච්චයභාවෙන. අයං හෙතූති අයං තිවිධො හෙතූ. ඵස්සෙනාතිආදීසු අයං සඞ්ඛෙපත්ථො – යස්මා රූපාරම්මණෙ ඵස්සෙ අත්තනො ඵුසනකිච්චං කරොන්තෙ එවං වෙදනා අනුභවනකිච්චං, සඤ්ඤා සඤ්ජානනකිච්චං කරොති, තස්මා ‘‘ඵස්සෙන ඵුට්ඨමෙවා’’තිආදිවුත්තමෙව අත්ථං ඉදානි පුග්ගලාධිට්ඨානෙන දස්සෙතුං ‘‘ඵුට්ඨො’’තිආදි වුත්තං. පඤ්චෙව ඛන්ධා භගවතා සමතිංසාය ආකාරෙහි වුත්තා. කස්මාති ආහ ‘‘කථ’’න්තිආදි. රුක්ඛසාඛාසු රුක්ඛවොහාරො විය එකෙකධම්මෙපි ඛන්ධවොහාරො හොතියෙව. තෙනාහ භගවා – ‘‘විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො’’ති (යම. ඛන්ධයමක 2).

පඨමද්වයසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

ඡන්නවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.