5-6. මහාරුක්ඛසුත්තද්වයවණ්ණනා

55-56. ඔජං අභිහරන්තීති රසහරණියො විය පුරිසස්ස සරීරෙ රුක්ඛමූලානි රුක්ඛස්ස පථවීආපොරසෙ උපරි ආරොපෙන්ති. තෙසං තථා ආරොපනං ‘‘ඔජායා’’තිආදිනා විභාවෙති. හත්ථසතුබ්බෙධමස්සාති හත්ථසතුබ්බෙධො, හත්ථසතං උබ්බිද්ධස්සපි. එත්ථාති එතිස්සං වට්ටකථායං. කම්මාරොහනන්ති කම්මපච්චයො.

පුන එත්ථාති එතිස්සං විවට්ටකථායං. වට්ටදුක්ඛං නාසෙතුකාමස්ස දළ්හං උප්පන්නසංවෙගඤාණං සන්ධාය ‘‘කුද්දාලො වියා’’ති ආහ. තතො නිබ්බත්තිතඤාණං සමාධිපච්ඡියා ඨිතං නිස්සාය පවත්තෙතබ්බවිපස්සනාරම්භඤාණං. රුක්ඛච්ඡෙදනඵරසු වියාති එවංභූතස්ස විපස්සනා එකන්තතො වට්ටච්ඡෙදාය හොතියෙවාති ආහ ‘‘රුක්ඛස්ස…පෙ… මනසිකරොන්තස්ස පඤ්ඤා’’ති. තත්ථ කම්මට්ඨානන්ති විපස්සනාකම්මට්ඨානං. තං චතුබ්බිධවවත්ථානවසෙන වීසති පථවීකොට්ඨාසා, ද්වාදස ආපොකොට්ඨාසා, චත්තාරො තෙජොකොට්ඨාසා, ඡ වායොකොට්ඨාසාති ද්වෙචත්තාලීසාය කොට්ඨාසෙසු. විඤ්ඤාණස්ස චාති ඉති-සද්දො ආදිඅත්ථො පකාරත්ථො ච. තෙන භූතරූපානි විඤ්ඤාණසම්පයුත්තධම්මෙ ච සඞ්ගණ්හාති. සත්තසු සප්පායෙසු යස්ස අලභන්තස්ස කම්මට්ඨානං විභූතං හුත්වා න උපට්ඨාති, තං සන්ධායාහ ‘‘අඤ්ඤතරං සප්පාය’’න්ති. සෙසං සුවිඤ්ඤෙය්‍යමෙව.

මහාරුක්ඛසුත්තද්වයවණ්ණනා නිට්ඨිතා.