පඨමගාථාසඞ්ගණිකං

සත්තනගරෙසු පඤ්ඤත්තසික්ඛාපදවණ්ණනා

335. එකංසන්ති එත්ථ භුම්මත්ථෙ උපයොගවචනන්ති ආහ ‘‘එකස්මිං අංසෙ’’ති. දසනඛසමොධානසමුජ්ජලන්ති දසන්නං නඛානං සමූහෙන සුට්ඨු උජ්ජලං. එත්ථ ‘‘සමුජ්ජල’’න්ති ඉමිනා අඤ්ජලින්ති පදස්ස ආදරෙන, අභිමුඛං වා ජලති දිබ්බතීති අඤ්ජලීති අත්ථං දස්සෙති. ආසීසමානරූපොවාති එත්ථ ආසීසමානරූපො එවාති අත්ථං පටික්ඛිපන්තො ආහ ‘‘පච්චාසීසමානරූපො වියා’’ති. එත්ථ ‘‘වියා’’ති ඉමිනා ‘‘ආසීසමානො ඉවා’’ති පදවිභාගං කත්වා ඉවසද්දො උපමත්ථජොතකොති දස්සෙති. කිස්සාති එත්ථ කරණත්ථෙ ඡට්ඨීවිභත්ති හොතීති ආහ ‘‘කෙන කාරණෙනා’’ති. ඉධාති මම නිසින්නට්ඨානං. ‘‘ආගතො’’ති ඉමිනා ඉධමාගතොති එත්ථ මකාරො පදසන්ධිකරමත්තොති දස්සෙති. අස්සාති උපාලිස්ස විස්සජ්ජෙසීති සම්බන්ධො. සබ්බත්ථාති සබ්බෙසු පඤ්හෙසු. ඉතීති එවං.

තත්ථාති විස්සජ්ජනෙ. භද්දකො තෙ උම්මඞ්ගොති එත්ථ උම්මඞ්ගසද්දො පඤ්හවාචකොති ආහ ‘‘භද්දකා තෙ පඤ්හා’’ති. තත්ථ තෙති තව. කස්මා පඤ්හා ‘‘උම්මඞ්ගො’’ති වුච්චතීති ආහ ‘‘පඤ්චා හී’’තිආදි. හි යස්මා උම්මඞ්ගොති වුච්චති, තස්මා පඤ්හා උම්මඞ්ගො නාමාති යොජනා. ‘‘උම්මුජ්ජිත්වා ඨිතත්තා’’ති ඉමිනා උම්මුජ්ජතීති උම්මඞ්ගොති වචනත්ථං දස්සෙති. මුජධාතු උකාරස්ස අකාරො, අවිජ්ජන්ධකාරසඞ්ඛාතා උදකතො උම්මුජ්ජතීති අත්ථො. ‘‘තග්ඝා’’ති නිපාතස්ස තස්මා කාරණාති අත්ථං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘යස්මා’’තිආදි. ‘‘සම්පටිච්ඡනත්ථෙ’’ති ඉමිනා තග්ඝසද්දො සාධුඅත්ථොති දස්සෙති, තග්ඝ සාධූති අත්ථො. තීණියෙවාති ‘‘සමාදහිත්වා විසිබ්බෙන්තී’’ති එකං, ‘‘සාමිසෙනා’’ති එකං, ‘‘සසිත්ථක’’න්ති එකන්ති ඉමානි තීණියෙව.

චතුවිපත්තිවණ්ණනා

336. යං තං පුච්ඡිම්හාති එත්ථ නිග්ගහිතතො පරං අකාරලොපොති ආහ ‘‘යං තං අපුච්ඡිම්හා’’ති. තත්ථ යන්ති පඤ්හං. තන්ති තුවං. ‘‘ත්ව’’න්තිපි පාඨො, අයමෙවත්ථො. තං තදෙවාති තං තං එව පඤ්හං. අඤ්ඤථාති අඤ්ඤං ආකාරං.

යෙ දුට්ඨුල්ලා සා සීලවිපත්තීති එත්ථ නනු සීලවිපත්තිං පුච්ඡන්තො පඤ්හො නත්ථි, කස්මා පන ‘‘සා සීලවිපත්තී’’ති විස්සජ්ජනං වුත්තන්ති ආහ ‘‘කිඤ්චාපී’’තිආදි. එතන්ති ‘‘යෙ දුට්ඨුල්ලා සා සීලවිපත්තී’’ති වචනං. තමෙවත්ථං විත්ථාරෙන්තො ආහ ‘‘චතූසු හී’’තිආදි. වත්වාති සංඛෙපෙන වත්වා.

තිස්සන්නං විපත්තීනන්ති සීලවිපත්තිතො අවසෙසානං තිස්සන්නං විපත්තීනං. තත්ථාති ‘‘ථුල්ලච්චය’’න්තිආදිවචනෙ.

‘‘අබ්භාචික්ඛන්තී’’ති පදස්ස කත්තාරං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘වදන්තා’’ති. ‘‘තථාහ’’න්තිආදිනා වදනාකාරං දස්සෙති.

‘‘අයං ඡහී’’ති ඉමිනා අයං සාති එත්ථ සාසද්දො පදාලඞ්කාරොති දස්සෙති. එත්තාවතාති එත්තකෙන ‘‘ථුල්ලච්චය’’න්තිආදිවචනමත්තෙන. විස්සජ්ජිතං හොතීති සම්බන්ධො.

ඡෙදනකාදිවණ්ණනා

337. කති ඡෙදනකානීතිආදිපුච්ඡානං අනුසන්ධිපුච්ඡාභාවං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘යස්මා පනා’’තිආදි. පුච්ඡා හි අනුසන්ධිඅනනුසන්ධිවසෙන දුවිධා. තත්ථ විස්සජ්ජනෙන අනුසන්ධිවසෙන පුච්ඡා අනුසන්ධිපුච්ඡා නාම, විස්සජ්ජනමනපෙක්ඛිත්වා යථාකාමපුච්ඡා අනනුසන්ධිපුච්ඡා නාම. තාසං විත්ථාරො නෙත්තිඅට්ඨකථාදීසු ගහෙතබ්බො. ඉධාපි ‘‘එකාදස යාවතතියකා’’ති විස්සජ්ජනෙන අනුසන්ධානත්තා අනුසන්ධිපුච්ඡා නාම. යස්මා පන විස්සජ්ජිතොති සම්බන්ධො. සඞ්ඛාවසෙනාති එකාදසා’’ති සඞ්ඛාය සත්තියා, ආයත්තෙන වා. සඞ්ඛානුසන්ධිවසෙනෙවාති ‘‘කතී’’ති සඞ්ඛාය අනුසන්ධිවසෙන එව. තෙසන්ති පඤ්හානං. තත්ථාති ‘‘ඡ ඡෙදනකානී’’තිආදිපාඨෙ. ඉදමෙවාති ඉදං එව වචනං. අපුබ්බන්ති පුබ්බෙ න වුත්තං, අපොරාණං නවන්ති අත්ථො. යං පනෙතන්ති යං පන එතං වචනං. ‘‘සොළසා’’ති ඉමිනා සොදසාති එත්ථ දකාරස්ස ළකාරං කත්වා ‘‘සොළසා’’ති පාඨොපි යුජ්ජතීති දස්සෙති. ජානන්ති පඤ්ඤත්තාති එත්ථ ‘‘එවං වත්වා’’ති පාඨසෙසං අජ්ඣාහරිත්වා යොජෙතබ්බභාවං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘ජාන’’න්ති එවං වත්වා පඤ්ඤත්තා’’ති. තෙති ‘‘ජාන’’න්ති පඤ්ඤත්තා සික්ඛාපදාති අත්ථො. එවන්ති වක්ඛමානනයෙන. පවිසෙය්‍යාතීති එත්ථ ඉතිසද්දො පරිසමානත්ථො. ඉති වෙදිතබ්බොති යොජනා.

අසාධාරණාදිවණ්ණනා

338. පුරිම පඤ්හන්ති ‘‘කති ඡෙදනකානී’’තිආදිපඤ්හානං පුරෙ වුත්තං පඤ්හං. තත්ථාති ‘‘වීසං ද්වෙ සතානී’’තිආදිපාඨෙ. ‘‘ද්වෙඅනියතෙහී’’ති පදස්ස අසමාහාරදිගුවාක්‍යං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘ද්වීහි අනියතෙහී’’ති. ‘‘සද්ධි’’න්ති ඉමිනා සහාදියොගෙ කරණවචනන්ති දස්සෙති.

ගාථායං ‘‘ධොවනඤ්ච සික්ඛාපද’’න්තිආදිනා යොජනා කාතබ්බා. ද්වෙ ලොමාති ද්වෙ එළකලොමසික්ඛාපදානි.

‘‘සකලො’’තිආදිකාය අඩ්ඪතෙය්‍යගාථාය යොජනා සුවිඤ්ඤෙය්‍යාව.

සඞ්ඝම්හා දස නිස්සරෙති එත්ථ ‘‘සඞ්ඝම්හා නිස්සාරීයතී’’ති (පාචි. 680, 730) එවං වුත්තා දසාති යොජනානයං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘සඞ්ඝම්හා නිස්සාරීයතී’’තිආදි. තත්ථාති භික්ඛුනිවිභඞ්ගෙ. තථාති යථා ඛුද්දකා, තථාති අත්ථො. ඉතීති එවං.

තෙසන්ති පාරාජිකානං. කණ්හසප්පාදයො දුරාසදා විය දුරාසදා හොන්තීති යොජනා. ‘‘දුරූපගමනාති ඉමිනා සදධාතුයා ගත්‍යත්ථං දස්සෙති. දුරාසජ්ජනාති දුක්ඛෙන ආසජ්ජිතබ්බා, ආසජ්ජිතුං න සුකරාති අත්ථො. සමූපමාති සමඋපමා. සමූපමාකාරං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘යථා’’තිආදි.

සාධාරණන්ති අට්ඨහි පාරාජිකෙහි සාධාරණං. එකෙකස්ස පාරාජිකස්සාති සම්බන්ධො. අවිරූළ්හී භවන්ති තෙති එත්ථ උපමානොපමෙය්‍යානං පාකටභාවං කත්වා යොජනානයං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘යථා එතෙ’’තිආදි. අවිරූළ්හිධම්මාති අවිරූළ්හීසභාවා. පකතිසීලභාවෙනාති පකතියා සීලවන්තභාවෙන, ‘‘පකතිසීලාභාවෙනා’’තිපි පාඨො, පකතිසීලස්ස අභාවෙන, අභාවහෙතූති අත්ථො. එත්තාවතාති එත්තකෙන ‘‘අට්ඨෙව පාරාජිකා’’තිආදිවචනමත්තෙන, දස්සිතං හොතීති සම්බන්ධො. විභත්තියොති පාරාජිකාදිවසෙන විභජිතබ්බාති විභත්තියොති. තත්ථාති ‘‘තෙවීසති සඞ්ඝාදිසෙසා’’තිආදිපාඨෙ. සබ්බසඞ්ගාහිකවචනන්ති සබ්බෙසං තිණ්ණං සමථානං, සබ්බාසං වා ආපත්තීනං සමථානං සඞ්ගාහිකවචනං. ‘‘ද්වීහි සමථෙහී’’ති සම්මුඛාවිනයෙන ච පටිඤ්ඤාතකරණෙන චාති ද්වීහි සමථෙහි.

එතන්ති ‘‘ද්වෙ උපොසථා ද්වෙ පවාරණා’’ති වචනං. විභජනානීති විභජිතබ්බානං විභජනකිරියාය අවිනාභාවතො භාවවසෙන වුත්තං, තස්මා විභජිතබ්බාති විභත්තියොති වචනත්ථො කාතබ්බො. අපරාපි ඉමා විභත්තියො හොන්තීති යොජනා. හෙට්ඨා වුත්තස්ස ‘‘විභත්තිමත්තදස්සනෙනෙව චෙතං වුත්තං, න සමථෙහි වූපසමනවසෙනා’’ති වචනස්ස අත්ථනයතො අඤ්ඤං අත්ථනයං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘අථවා’’තිආදි, ‘‘ඉමාපි විභත්තියො’’ති පදං ‘‘නිස්සායා’’ති පදෙ අවුත්තකම්මං. නිස්සාය ආපජ්ජන්තීති සම්බන්ධො. තාති ආපත්තියො. වුත්තප්පකාරෙහෙවාති තීහි සමථෙහීති වුත්තපකාරෙහෙව. තංමූලිකානන්ති තෙ එව උපොසථාදයො මූලමෙතාසන්ති තංමූලිකා, තාසං. ඉමිනා කාරියූපචාරෙන වුත්තනයං දස්සෙති. තා විභත්තියොති උපොසථාදිවිභත්තියො.

පාරාජිකාදිආපත්තිවණ්ණනා

339. එවං විස්සජ්ජෙත්වාති සම්බන්ධො. යදිදං ආපත්තිපාරාජිකං නාමාති යොජනා. ආපත්තිපාරාජිකන්ති ආපත්තිසඞ්ඛාතං පාරාජිකං. ‘‘පරාජයමාපන්නො’’ති ඉමිනා සාසනතො පුග්ගලං පරාජෙතීති පාරාජිකන්ති වචනත්ථං දස්සෙති. ණ්‍යපච්චයො හෙතුකත්වත්ථවාචකො, යකාරස්ස කකාරො. චුතොති චවකො. පරද්ධොති විරද්ධො. භට්ඨොති පතිතො. නිරඞ්කතොති සඞ්ඝම්හා අපසාරිතො. අනීහතෙ තස්මිං පුග්ගලෙති තස්මිං පුග්ගලෙ සඞ්ඝම්හා නීහරිත්වා න හරිතෙ, අනපනීතෙති අත්ථො. ‘‘උපොසථපවාරණාදිභෙදො’’ති ඉමිනා සංවාසසරූපං දස්සෙති. බ්‍යඤ්ජනෙ ආදරමකත්වා ‘‘එතං ආපත්තී’’ති වුත්තං. අයං හීති අයං එවං වක්ඛමානො. එත්ථාති ගාථායං. තෙන තස්මාති එත්ථ ‘‘තස්මා’’ති පදෙන ‘‘තෙනා’’ති පදස්ස කාරණත්ථං දස්සෙති.

එත්ථාති දුතියගාථායං. ආදිම්හි චෙව ඉච්ඡිතබ්බොති සම්බන්ධො. හීති සච්චං. එත්ථාති පරිවාසදානාදීසු චතූසු කම්මෙසු. ‘‘සඞ්ඝො’’තිආදිවචනත්ථො තිපදභින්නාධිකරණබාහිරත්ථසමාසො හොති, චෙවසද්දචසද්දෙහි ආදිසෙසපදානං උභයපදත්ථපධානභාවං දස්සෙති, ‘‘ඉච්ඡිතබ්බො’’ති පදං කාරකානං කිරියාපෙක්ඛත්තා කිරියත්ථාය පක්ඛිත්තං. අස්සාති ආපත්තියා, ඉමිනා අඤ්ඤපදං දස්සෙති. ඉච්ඡිතබ්බත්ථෙ අපච්චයං කත්වා තද්ධිතන්තිපි වදන්ති. ලහුකනයො පනෙස. අයං පනෙත්ථ ගරුකනයො – ආදි ච සෙසො ච ආදිසෙසා, සඞ්ඝො ආදිසෙසෙසු අස්සා ඉච්ඡිතබ්බොති සඞ්ඝාදිසෙසොති.

අනෙකංසිකතං පදන්ති එත්ථ පදන්ති සික්ඛාපදං. අනෙකංසෙන කතං අනෙකංසිකතන්ති දස්සෙන්තො ආහ ‘‘යස්මා ඉදං සික්ඛාපදං අනෙකංසෙන කත’’න්ති. යස්මා කතං, තස්මා අනියතොති පවුච්චතීති යොජනා. තත්ථාති අනියතෙ. යත්ථාති සික්ඛාපදෙ. සොපීති සික්ඛාපදධම්මොපි.

අච්චයෙසූති දොසෙසු. තෙ හි නිද්දොසං අතික්කම්ම අයන්ති ගච්ඡන්ති පවත්තන්තීති අච්චයාති වුච්චන්ති. තෙනාති අච්චයෙන. ථූලොති ඔළාරිකො. ‘‘ථූලත්තා’’ති ඉමිනා ‘‘තෙනෙත’’න්ති එත්ථ තෙනසද්දස්ස කාරණත්ථං දස්සෙති. අච්චයස්ස ථූලත්තාති සම්බන්ධො. එතන්ති ආපත්තිධම්මං. ඉමාය ගාථාය අඤ්ඤෙසං ලහුකාපත්තීනං ථූලො අච්චයො ථුල්ලච්චයොති වචනත්ථං දස්සෙති. ද්වෙභාවෙ සති සංයොගපරත්තා රස්සො හොතීති දට්ඨබ්බං.

‘‘නිස්සජ්ජිත්වා දෙසෙතබ්බතො’’ති ඉමිනා නිස්සජ්ජනං නිස්සග්ගො, ආපත්තිදෙසනතො පුබ්බභාගෙ කත්තබ්බස්ස විනයකම්මස්සෙතමධිවචනං, සො එතස්සත්ථීති නිස්සග්ගියන්ති වචනත්ථං දස්සෙති.

කුසලධම්මසද්දෙන කුසලචිත්තමෙව ගහෙතබ්බන්ති ආහ ‘‘කුසලධම්මසඞ්ඛාතං කුසලචිත්ත’’න්ති. ‘‘කුසලචිත්තං පාතෙතී’’ති ඉමිනා චිත්තං පාතෙතීති පාචිත්තියන්ති වචනත්ථං දස්සෙති. එත්ථ ‘‘චිත්තපාතිය’’න්ති වත්තබ්බෙ පදවිපරියායං කත්වා, තකාරස්ස ච ලොපං කත්වා ‘‘පාචිත්තිය’’න්ති වුත්තං. අචින්තෙය්‍යො හි පාළිනයො. ණ්‍යපච්චයො හෙතුකත්වත්ථවාචකො. නනු ‘‘පාතෙති කුසලං ධම්ම’’න්ති ඉමිනාව ‘‘පාචිත්තිය’’න්ති පදස්ස නිබ්බචනං සිද්ධං, කස්මා පන ‘‘අපරජ්ඣති චිත්තසම්මොහනට්ඨාන’’න්ති වුත්තන්ති ආහ ‘‘යං පනා’’තිආදි. යස්මා හොතීති සම්බන්ධො.

පාටිදෙසනීයාසු නිබ්බචනමෙව අදස්සෙත්වා කස්මා ‘‘භික්ඛු අඤ්ඤාතකො සන්තො’’තිආදි වුත්තන්ති ආහ ‘‘වුත්තගාරය්හභාවකාරණදස්සනත්ථමෙවා’’ති. ‘‘පටිදෙසෙතබ්බතො’’ති ඉමිනා අඤ්ඤාපත්තිදෙසනානයතො ‘‘ගාරය්හ’’න්තිආදිනා පටි විසුං වත්වා දෙසෙතබ්බාති පාටිදෙසනීයාති නිබ්බචනං දස්සෙති.

දුක්කටන්ති එත්ථ දුසද්දො දුට්ඨුඅත්ථො ච විරූපත්ථො ච හොතීති දස්සෙන්තො ආහ ‘‘දුට්ඨු කතං, විරූපං වා කත’’න්ති. තන්ති කම්මං. තං පනෙතන්ති දුක්කටං, ඛලිතන්ති සම්බන්ධො. අස්සාති දුක්කටස්ස. තස්සත්ථො එවං වෙදිතබ්බොති යොජනා. හීති විත්ථාරො. යං පාපන්ති යොජනා. යදීති අථ. යදිසද්දො හි අථපරියායො. ඉදම්පීති ඉදම්පි කම්මං, පාපන්ති සම්බන්ධො.

‘‘ලපිත’’න්ති ඉමිනා දුරාභට්ඨන්ති එත්ථ භාසධාතුයා කථනත්ථං දස්සෙති. යන්ති වචනං. කිඤ්ච භිය්‍යොති තතො අතිරෙකං කථෙතබ්බවචනං කිඤ්චාති අත්ථො. සංකිලිට්ඨඤ්ච යං පදන්ති එත්ථ චකාරො පිසද්දත්ථො ‘‘පද’’න්ති එත්ථ යොජෙතබ්බො, යංසද්දො කාරණත්ථොති ආහ ‘‘සංකිලිට්ඨං යස්මා තම්පි පද’’න්ති. තම්පි පදන්ති තම්පි වචනං. පදසද්දො හි වචනවාචකො. තම්පි වචනං යස්මා සංකිලිට්ඨං හොතීති යොජනා. කථං සංකිලිට්ඨං හොතීති යොජනා. ‘‘යස්මා’’ති පදෙන යංසද්දො කාරණත්ථොති දස්සෙති. නන්ති පදං. ‘‘එතං ඉති වුච්චතී’’ති සංවණ්ණෙතබ්බපදං. ‘‘දුබ්භාසිතන්ති එතං වුච්චතී’’ති සංවණ්ණනාපදං. එතන්ති එතං පදං, එතං වචනන්ති අත්ථො.

එත්ථාති සෙඛියගාථාය. ඉදන්ති ආපත්තීනං නිබ්බචනදීපකං වචනං, වුත්තන්ති සම්බන්ධො. කස්ස දීපනත්ථං වුත්තන්ති ආහ ‘‘සඞ්ගහිතස්ස අත්ථස්ස දීපනත්ථ’’න්ති.

තත්ථාති ‘‘ඡන්නමතිවස්සතී’’තිආදිවචනෙ. ගෙහන්ති පකතිගෙහං. ඉදං පන ගෙහන්ති යොජනා. විත්ථාරෙන්තො ආහ ‘‘මූලාපත්තිඤ්හී’’තිආදි. ‘‘අවිවට’’න්ති වත්වා තස්සත්ථං දස්සෙතුං වුත්තං ‘‘සුච්ඡන්න’’න්ති. විවටන්ති අච්ඡන්නං. නාතිවස්සනභාවං විත්ථාරෙන්තො ආහ ‘‘මූලාපත්තිඤ්හී’’තිආදි. විවරන්තො භික්ඛු නාපජ්ජතීති සම්බන්ධො. සුද්ධන්තෙති සුද්ධකොට්ඨාසෙ. ‘‘තස්මා’’ති ච ‘‘තෙනා’’ති ච යෙභුය්‍යෙන අත්ථතො එකං, තස්මා වුත්තං ‘‘තෙන කාරණෙනා’’ති. එවඤ්චෙතං විවටන්ති එවං එතං ඡන්නං චෙ විවටන්ති යොජනා.

පරිපාතියමානානන්ති අභිභූයමානානං. ‘‘රුක්ඛාදිගහනං අරඤ්ඤ’’න්ති ඉමිනා පවනන්ති පදස්ස අරඤ්ඤපරියායතං දස්සෙති. ගතිසද්දස්ස භවභෙදාදිඅත්ථං පටික්ඛිපිත්වා පටිස්සරණත්ථෙ හොතීති දස්සෙන්තො ආහ ‘‘පටිස්සරණං හොතී’’ති. තන්ති පවනං. තෙති මිගා. ‘‘අස්සසන්තී’’ති පදෙන ‘‘පස්සසන්තී’’ති අත්ථොපි ගහෙතබ්බො අවිනාභාවතො, ආනාපානං කරොන්තීති අත්ථො. ආකාසොති අජටාකාසො. පක්ඛීනන්ති විහඞ්ගමානං. ‘‘සබ්බෙසං සඞ්ඛතධම්මාන’’න්ති ඉමිනා ධම්මානන්ති එත්ථ සඞ්ඛතධම්මොයෙව ගහෙතබ්බොති දස්සෙති. ‘‘විනාසොවා’’ති ඉමිනා විභවසද්දො විනාසවාචකොති දස්සෙති. තෙසන්ති සබ්බෙසම්පි සඞ්ඛතධම්මානං. ගතීති පතිට්ඨා. කස්මා විභවො ධම්මානං ගති හොතීති ආහ ‘‘න හී’’තිආදි. හීති යස්මා. තෙති සබ්බෙපි සඞ්ඛතධම්මා. විනාසන්ති විභවං. සුචිරම්පීති අසීතිවස්සාදිකාලම්පි. නිබ්බානං අරහතො ගතීති සංවණ්ණෙතබ්බපදං. ‘‘ඛීණාසවස්සා’’ති ඉමිනා අරහතොති පදස්ස අත්ථං දස්සෙති. ‘‘අනුපාදිසෙසනිබ්බානධාතූ’’ති ඉමිනා ‘‘නිබ්බාන’’න්ති පදස්ස ඉධ අධිප්පෙතනිබ්බානං දස්සෙති. ගාථාය තෙ තෙ අත්ථා සංගහෙත්වා ගණියන්ති එත්ථාති ගාථාසඞ්ගණිකං.

ඉති පඨමගාථාසඞ්ගණිකවණ්ණනාය යොජනා සමත්තා.