(1) කායිකාදිආපත්තිවණ්ණනා

474. ඡ ආපත්තියො කායිකාති එත්ථ ඡ ආපත්තියො නාම කාති ආහ ‘‘අන්තරපෙය්‍යාලෙ’’තිආදි. අන්තරපෙය්‍යාලෙ වුත්තාති සම්බන්ධො. ‘‘කායද්වාරෙ සමුට්ඨිතත්තා’’ති ඉමිනා කායෙ සමුට්ඨන්තීති කායිකාති වචනත්ථං දස්සෙති. තස්මිංයෙව අන්තරපෙය්‍යාලෙ වුත්තාති සම්බන්ධො. ‘‘වජ්ජපටිච්ඡාදිකායා’’තිආදිනා ඡාදෙන්තස්ස තිස්සොති එත්ථ තිණ්ණං සරූපං දස්සෙති. ‘‘භික්ඛුනියා’’තිආදිනා පඤ්ච සංසග්ගපච්චයාති එත්ථ පඤ්චන්නං සරූපං දස්සෙති.

‘‘එකරත්ත’’ඉතිආදිනා අරුණුග්ගෙ තිස්සොති එත්ථ තිණ්ණං සරූපං දස්සෙති. ද්වෙ යාවතතියකාති සංවණ්ණෙතබ්බෙන ‘‘එකාදස යාවතතියකා නාමා’’ති සංවණ්ණනාය විරුද්ධභාවං පටික්ඛිපන්තො ආහ ‘‘පඤ්ඤත්තිවසෙන පනා’’තිආදි. ‘‘ඉමස්මිං සාසනෙ’’ති ඉමිනා එත්ථසද්දස්ස විසයං දස්සෙති. එකෙන සබ්බසඞ්ගහොති එත්ථ එකො නාම කො, සබ්බානි නාම කානීති ආහ ‘‘යස්ස සියා’’තිආදි. ‘‘නිදානුද්දෙසෙනා’’ති ඉමිනා එකස්ස සරූපං දස්සෙති. ‘‘සික්ඛාපදානඤ්ච පාතිමොක්ඛුද්දෙසානඤ්චා’’ති ඉමෙහි පදෙහි සබ්බසරූපං දස්සෙති. සඞ්ගහ සද්දෙන කම්මඡට්ඨීසමාසො.

‘‘වජ්ජපටිච්ඡාදිකායා’’තිආදිනා ද්වෙ දුට්ඨුල්ලච්ඡාදනාති එත්ථ ද්වින්නං සරූපං දස්සෙති.

‘‘භික්ඛු භික්ඛුනියා’’තිආදිනා ගාමන්තරෙ චතස්සොති එත්ථ චතස්සන්නං සරූපං දස්සෙති. පුන ‘‘භික්ඛු භික්ඛුනියා’’තිආදිනා චෙතස්සා නදිපාරපච්චයාති එත්ථ චතස්සන්නමෙව සරූපං දස්සෙති. ‘‘චීවරදානෙ පාචිත්තිය’’න්ති ඉමිනා පාචිත්තියභාවෙන සදිසත්තා සඞ්ඛ්‍යාවිසෙසො න කාතබ්බොති දස්සෙති.