1. සම්මුඛාවිනයකථා

186-7. සමථක්ඛන්ධකෙ එවමත්ථො වෙදිතබ්බොති යොජනා. ඡ මාතිකාපදානීති වාක්‍යම්පි සමාසොපි යුත්තොයෙව. තත්ථ සමාසො පන අසමාහාරදිගුයෙව. ‘‘නික්ඛිපිත්වා’’ති පදං ‘‘වුත්තො’’ති පදෙ පුබ්බකාලකිරියාවිසෙසනං, තුල්‍යත්ථො වා. විත්ථාරොති විභඞ්ගො. තත්ථාති විභඞ්ගෙ. සඤ්ඤාපෙතීති එත්ථ සඤ්ඤං කත්වා ජානාපෙතීති අත්ථං පටික්ඛිපන්තො ආහ ‘‘පරිතොසෙත්වා ජානාපෙතී’’ති. ඉමිනා සංපුබ්බො ඤාධාතු පරිතොසනත්ථං අන්තොකත්වා අවබොධනත්ථො හොතීති දස්සෙති. කාරණපතිරූපකානීති කාරණස්ස පටිභාගානි. නිජ්ඣාපෙතීති එත්ථ ඣෙධාතු ඔලොකනත්ථොති ආහ ‘‘ඔලොකෙතී’’ති. යථාති යෙනාකාරෙන, කරියමානෙති සම්බන්ධො. සොති ධම්මවාදී. පරතොපි එසෙව නයො. ‘‘පුනප්පුන’’න්ති ඉමිනා අනුපෙක්ඛතීති එත්ථ අනුසද්දො න උපච්ඡින්නත්ථොති දස්සෙති. පෙක්ඛති අනුපෙක්ඛතීති එත්ථ ඉක්ඛධාතු ‘‘දස්සෙති අනුදස්සෙතී’’ති එත්ථ දිසධාතුයා සදිසත්ථොති ආහ ‘‘දස්සෙති…පෙ… පරියායවචනානී’’ති. තෙසඤ්ඤෙවාති ‘‘පෙක්ඛති අනුපෙක්ඛතී’’ති පදානඤ්ඤෙව. පරියායවචනානීති වෙවචනසද්දා අත්ථෙ පරිබ්‍යත්තිං අයන්ති ගච්ඡන්ති ඉමෙහීති පරියායානි, තානියෙව වචනානි පරියායවචනානි. සොති අධම්මවාදී. මොහෙත්වාති ධම්මවාදීපුග්ගලාදිං මොහාපෙත්වා.

188. ධම්මවාදී පුග්ගලො දස්සෙතීති සම්බන්ධො. අමොහෙත්වාති අධම්මවාදීපුග්ගලාදිං අමොහාපෙත්වා, අවිපරීතං ජානාපෙත්වාති අත්ථො.