4. පටිසාරණීයකම්මකථා
33. සුධම්මවත්ථුස්මිං එවමත්ථො වෙදිතබ්බොති යොජනා. අනපලොකෙත්වාති එත්ථ අපපුබ්බො ලොකසද්දො ආපුච්ඡනත්ථොති ආහ ‘‘න ආපුච්ඡිත්වා’’ති.
34. කින්ති කිං නාම ඛාදනීයභොජනීයං. වොති තුම්හෙහි. ගහපතීති ආලපනපදං. ථෙරානං අත්ථායාති සම්බන්ධො. පටියත්තන්ති පටියාදිතං. ‘‘එතං අවොචා’’ති ඉමිනා එතදවොචාති එත්ථ නිග්ගහිතාදෙසසන්ධිං දස්සෙති. යදිදන්ති සද්දො ‘‘තිලසංගුළිකා’’ති පදෙන යොජිතත්තා ඉත්ථිලිඞ්ගොති ආහ ‘‘යා අය’’න්ති. තිලසක්ඛලිකාති තිලෙන සංසට්ඨා සක්ඛලිකා. ‘‘සා නත්ථී’’ති ඉමිනා උත්තරවාක්යෙ යංසද්දස්ස පුබ්බවාක්යෙ තංසද්දාපෙක්ඛතං දස්සෙති. එකො පුරිසොති සම්බන්ධො. පූවියොති පූවං, පූවෙන වා කයවික්කයො. තෙනාති කාරණෙන. නන්ති ගහපතිං. ථෙරොති සුධම්මත්ථෙරො. යදෙව කිඤ්චීති එත්ථ කිඤ්චි එව යං වචනන්ති දස්සෙන්තො ආහ ‘‘කිඤ්චිදෙව තිලසංගුළිකාවචන’’න්ති. ඉදන්ති ඉමං අත්ථං. සොති කුක්කුටපොතකො. කාකවස්සිතන්ති කාකස්ස වස්සිතං, නෙව අකාසීති සම්බන්ධො. තයාපීති පිසද්දො කුක්කුටපොතකං අපෙක්ඛති. නෙව භික්ඛුවචනං වුත්තං, න ගිහිවචනං වුත්තං, ඉති ඉමමත්ථං දස්සෙතීති යොජනා.
අධම්මකම්මාදිද්වාදසකකථා
39. පුරිමෙහි කම්මෙහීති සම්බන්ධො. තත්ථාති අඞ්ගෙසු. යථා පරිසක්කියමානෙ ගිහිනො ලාභං න ලභන්තීති යොජනා. පරිපුබ්බො සක්කධාතු පරක්කමත්ථොති ආහ ‘‘පරක්කමන්තො’’ති. තත්ථාති අනත්ථාදීසු. අත්ථභඞ්ගොති ගිහීනං අත්ථස්ස භඞ්ගො. අවසනන්ති ගිහීනං අවසනං. ගිහීනන්ති එත්ථ සාම්යත්ථෙ සාමිවචනන්ති ආහ ‘‘ගිහීනං සන්තිකෙ’’ති. යථා කරියමානෙ සච්චො හොති, එවං න කරොතීති යොජනා. එකඞ්ගෙනාපීති පිසද්දො සම්භාවනත්ථො, තතො අධිකෙහි අඞ්ගෙහි කා නාම කථාති දස්සෙති. එත්ථාති පටිසාරණීයකම්මෙ. පටිමුඛං අත්තනො දොසං සරාපෙතබ්බං අනෙන විනයකම්මෙනාති පටිසාරණීයං, තමෙව කම්මං පටිසාරණීයකම්මං.