74. අවිප්පවාසසීමානුජානනකථා

143. අන්ධකවින්දං නාමාති තස්ස ගාමස්ස නාමං. තන්ති අන්ධකවින්දං. ථෙරොති මහාකස්සපත්ථෙරො. තතොති අන්ධකවින්දතො. ඉමිනා ‘‘අන්ධකවින්දා’’ති එත්ථ නිස්සක්කත්ථෙ නිස්සක්කවචනන්ති දස්සෙති. උපොසථන්ති තදත්ථෙ උපයොගවචනං. උපොසථත්ථායාති හි අත්ථො. අන්ධකවින්දා රාජගහං ආගමනස්ස කාරණං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘රාජගහං හී’’තිආදි. තත්ථ හීති යස්මා. අන්ධකවින්දා විහාරං අන්තො කත්වා ‘‘අට්ඨාරස මහාවිහාරා’’ති වුත්තං. නෙසන්ති අට්ඨාරසන්නං මහාවිහාරානං. සඞ්ඝස්ස සාමග්ගිදානත්ථන්ති එත්ථ සඞ්ඝස්ස සාමග්ගිදානං අත්තනො උපොසථකිච්චං සිද්ධං. තස්මා පාළියං ‘‘උපොසථං ආගච්ඡන්තො’’ති වුත්තං. ‘‘සිප්පිනියං නාමා’’ති ඉමිනා නදිං තරන්තොති එත්ථ නදියා නාමං දස්සෙති. මනං වූළ්හොති එත්ථ මනන්ති නිපාතො ඊසකත්ථොති දස්සෙන්තො ආහ ‘‘ඊසක’’න්ති. ‘‘අප්පමත්ත’’න්ති ඉමිනා ‘‘ඊසක’’න්තිපදස්ස අත්ථං දස්සෙති. ‘‘වූළ්හභාවො’’ති ඉමිනා භාවපච්චයෙන විනා භාවත්ථො ඤාතබ්බොති දස්සෙති. චණ්ඩෙනාති ඛරෙන. තත්ථාති නදියං. අමනසිකරොන්තොති ‘‘චණ්ඩසොත’’න්ති ආභොගං අකරොන්තො. න පන වූළ්හොති න පන මහාවූළ්හො. උදකබ්භාහතානීති උදකෙන අභිආහතානි. අස්සාති ථෙරස්ස. අල්ලානීති තින්තානි.

144. පුරිමකම්මවාචාති ‘‘සම්මතා සා සීමා සඞ්ඝෙන තිචීවරෙන අවිප්පවාසා’’ති පුරෙ වුත්තා කම්මවාචා. අයමෙවාති ‘‘ඨපෙත්වා ගාමඤ්ච ගාමූපචාරඤ්චා’’තිපදං පක්ඛිපිත්වා අනුපඤ්ඤත්තා අයමෙව කම්මවාචා. අයන්ති පච්ඡිමකම්මවාචා. හි යස්මා භික්ඛුනිසඞ්ඝො අන්තොගාමෙ වසති, තස්මා පුරිමායෙව වට්ටතීති යොජනා. යදි එවන්ති යදි භික්ඛුනිසඞ්ඝස්ස අයං පච්ඡිමකම්මවාචා වට්ටනං සියා භවෙය්‍ය, එවං සතීති යොජනා. සොති භික්ඛුනිසඞ්ඝො. එතාය කම්මවාචායාති පච්ඡිමකම්මවාචාය. න ලභෙය්‍යාති අන්තොගාමෙ වසනත්තා තිචීවරපරිහාරං න ලභෙය්‍ය. කිං න ලභතියෙවාති ආහ ‘‘අත්ථි චස්ස පරිහාරො’’ති. අස්සාති භික්ඛුනිසඞ්ඝස්ස. ද්වෙපි සීමායොති සමානසංවාසකසීමා ච අවිප්පවාසසීමා චාති ද්වෙපි සීමායො. තත්ථාති භික්ඛුභික්ඛුනීසු. තස්සාති භික්ඛූනං සීමාය. එසෙව නයොති භික්ඛුනීනං සීමං අජ්ඣොත්ථරිත්වාපි අන්තොපවිසිත්වාපි භික්ඛූනං සීමාය සම්මනෙ එසෙව නයො. එතෙති භික්ඛුභික්ඛුනියො. සාමඤ්ඤත්තා හි පුල්ලිඞ්ගෙන වුත්තං. එත්ථ චාති ‘‘ඨපෙත්වා ගාමඤ්ච ගාමූපචාරඤ්චා’’තිපදෙ ච. සඞ්ගහො වෙදිතබ්බො, කස්මා? ගාමෙන නිගමනගරානං එකලක්ඛණත්තා.

පරික්ඛෙපොකාසොති පරික්ඛෙපාරහොකාසො. තෙසූති ගාමගාමූපචාරෙසු. පරිහාරන්ති චීවරවිප්පවාසආපත්තිඅපනයනං. ‘‘ඉතී’’තිආදි නිගමනං. එත්ථාති සමානසංවාසකඅවිප්පවාසසීමාසු. අත්තනො ධම්මතායාති අත්තනො සභාවෙන. යත්ථාති යස්මිං ඨානෙ. හීති සච්චං, යස්මා වා. තස්සාති අවිප්පවාසසීමාය. විසුන්ති සමානසංවාසකසීමතො පාටෙක්කං. තත්ථාති ද්වීසු සීමාසු. අවිප්පවාසායාති අවිප්පවාසසීමාය. තන්ති ගාමං. සාති අවිප්පවාසසීමා. සම්මතාය සීමායාති අවිප්පවාසසීමාය සම්මතාය සතියාති සම්බන්ධො. සම්මතතො පච්ඡාති වා යොජනා. නිවිසතීති නිවාසත්ථාය විසති පවිසති. සොපීති ගාමොපි. සීමසඞ්ඛ්‍යංයෙවාති අවිප්පාසසීමවොහාරමෙව. අධිට්ඨිතතෙචීවරිකා භික්ඛූ පරිහාරං ලභන්තීති අධිප්පායො. යථා පච්ඡා නිවිට්ඨො ගාමො සීමසඞ්ඛ්‍යංයෙව ගච්ඡති, එවන්ති යොජනා. ‘‘පවිසිස්සාමා’’ති ගෙහානි කතානි, ‘‘පවිසිස්සාමා’’ති ආලයොපි අත්ථීති යොජනා. ආලයොපීති අපෙක්ඛොපි. අපවිට්ඨාති ගෙහානි අපවිට්ඨා. ගෙහමෙව ඡඩ්ඩෙත්වාති ගෙහං ඡඩ්ඩෙත්වා එව. ඉමිනා ගෙහෙ ඡඩ්ඩිතෙ සබ්බං ඡඩ්ඩිතමෙවාති දස්සෙති. පවිට්ඨං වා අගතං වා එකම්පි කුලං අත්ථි සචෙති යොජනා. එත්ථ ච ‘‘එකම්පි කුලං පවිට්ඨං වා’’ති ඉදං නවගාමං සන්ධාය වුත්තං. ‘‘එකම්පි කුලං අගතං වා’’ති ඉදං පොරාණකගාමං සන්ධායාති දට්ඨබ්බං.

තත්‍රාති ‘‘වත්තං ජානිතබ්බ’’න්තිවචනෙ. අවිප්පවාසසීමායන්ති මහාසීමාය. සා එව හි යස්මා අවිප්පවාසකම්මවාචාය බහුලපයොජනා හොති, තස්මා අවිප්පවාසසීමාති වුච්චති. ඉතරායාති අවිප්පවාසසීමාය. තත්ථාති තාසු ද්වීසු සීමාසු. නිරාසඞ්කට්ඨානෙසු ඨත්වාති චෙතියඞ්ගණාදීනං ඛණ්ඩසීමාය අනොකාසත්තා වුත්තං. ඛණ්ඩසීමඤ්හි සම්මනන්තා චෙතියඞ්ගණාදිට්ඨානං පහාය අඤ්ඤස්මිං විවිත්තොකාසෙ විහාරපච්චන්තං ඛණ්ඩිත්වා සම්මනන්ති. සමූහනිතුන්ති අවිප්පවාසසීමං සමූහනිතුං. පටිබන්ධිතුං න සක්ඛිස්සන්තෙවාති අවිප්පවාසංයෙව ජානිත්වා ඛණ්ඩසීමාය අඤ්ඤාතත්තා පටිබන්ධිතුං න සක්ඛිස්සන්තෙව. සීමසම්භෙදන්ති ඛණ්ඩසීමඅවිප්පවාසසීමානං සම්භෙදං. සාසනන්තරධානෙන වාති සත්ථු ආණාය අන්තරධානෙන වා. සාධුකං පනාති නික්කඞ්ඛං පන.