56. අපත්තකාදිවත්ථුකථා
118. යො පිණ්ඩො හත්ථෙසු ලබ්භතීති යොජනා. තදත්ථායාති තස්ස පිණ්ඩස්ස අත්ථාය. සෙය්යථාපි තිත්ථියාති එත්ථ සෙය්යථාපිසද්දො උපමත්ථො, තිත්ථියසද්දො ආජීවකනාමකෙ තිත්ථියෙ හොතීති දස්සෙන්තො ආහ ‘‘යථාපි ආජීවකනාමකා තිත්ථියා’’ති. තස්මා ආජීවකසඞ්ඛාතෙ තිත්ථියෙ උපමං කත්වා උජ්ඣායන්තීති ආහ ‘‘සූපබ්යඤ්ජනෙහී’’තිආදි. හීති සච්චං, යස්මා වා. තෙති ආජීවකා. කම්මං පන න කුප්පතීති පත්තචීවරෙසු අසන්තෙසුපි කම්මවාචාය ‘‘පරිපුණ්ණස්ස පත්තචීවර’’න්ති පරිකිත්තිතත්තා කම්මං න කුප්පතීති අධිප්පායො.
යාචිතකෙනාති එත්ථ යාචිතො හුත්වා ගහිතො යාචිතකොති දස්සෙන්තො ආහ ‘‘යාචිත්වා ගහිතෙනා’’ති. ‘‘ඊදිසෙන හී’’තිආදිනා දොසං දස්සෙති. තස්මාති යස්මා ආපත්ති හොති, තස්මා. තස්සාති උපසම්පදාපෙක්ඛස්ස. නිරපෙක්ඛෙහි ආචරියුපජ්ඣායාදීහීති යොජනා. නිස්සජ්ජිත්වාති බ්රහ්මදෙය්යෙන නිස්සජ්ජිත්වා. අනධිට්ඨානුපගානං පත්තචීවරානං අපත්තචීවරත්තා වුත්තං ‘‘අධිට්ඨානුපගං පත්තචීවර’’න්ති. පණ්ඩුපලාසන්ති සමණුද්දෙසභාවාපෙක්ඛං. සො හි රූළ්හිවසෙන පණ්ඩුපලාසොති වුච්චති. අථ වා යථා පණ්ඩුපලාසො න හරිතො, නාපි සුක්ඛො හොති, එවං සොපි පබ්බජාපෙක්ඛො න ගිහී හොති, නාපි සාමණෙරො, තස්මා සමණුද්දෙසභාවාපෙක්ඛො ‘‘පණ්ඩුපලාසො’’ති වුච්චති.
වසන්තස්ස පණ්ඩුපලාසස්සාති සම්බන්ධො. අනාමට්ඨපිණ්ඩපාතන්ති භික්ඛූහි අනාමසිතබ්බග්ගං පිණ්ඩපාතං. සාමණෙරභාගසමකොති සාමණෙරෙහි ලද්ධෙන භාගෙන සමං පවත්තො. අස්සාති පණ්ඩුපලාසස්ස. සාමණෙරස්ස සබ්බං පටිජග්ගනකම්මං කාතුං වට්ටති විය, අස්ස කාතුං වට්ටතීති යොජනා.