43. අනාපුච්ඡාවරණවත්ථුආදිකථා

108. උපජ්ඣායං අනාපුච්ඡාති එත්ථ උපජ්ඣායං අනාපුච්ඡිත්වා. සබ්බථා කිං න කාතබ්බන්ති ආහ ‘‘තුම්හාක’’න්තිආදි. දණ්ඩකම්මමස්සාති දණ්ඩකම්මං අස්ස. අස්සාති සාමණෙරස්ස. සද්ධිං උපජ්ඣායෙන විහරන්තීති සද්ධිවිහාරිකා. නිස්සයාචරියාදීනං අන්තෙ සමීපෙ වසන්තීති අන්තෙවාසිකා, උපසම්පන්නායෙව.

අපලාළෙන්තීති එත්ථ ලළ උපසෙවායන්ති ධාතුපාඨෙසු වුත්තත්තා (සද්දනීතිධාතුමාලායං 18 ළකාරන්තධාතු) ථෙරෙ ලළතො උපසෙවතො අපගමෙන්තීති අත්ථො දට්ඨබ්බො. ඉධ පන අධිප්පායත්ථං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘තුම්හාක’’න්තිආදි. අපලාළෙතබ්බාති අඤ්ඤං ලළතො උපසෙවතො අපගමෙතබ්බා. පරිසභූතෙ සාමණෙරූපසම්පන්නෙති යොජනා. ආදීනවන්ති දුස්සීලං නිස්සාය වසනස්ස දොසං. න්හායිතුං ආගතෙන තයා ගූථමක්ඛනං කතං විය දුස්සීලං නිස්සාය විහරන්තෙන දුස්සීලං කතන්ති යොජනා. ‘‘දුස්සීල’’න්ති පදං පුරිමපච්ඡිමපදාපෙක්ඛං, තස්මා ද්වින්නං පදානං මජ්ඣෙ වුත්තං. තත්ථ පුරිමපදාපෙක්ඛකාලෙ වුත්තකම්මං, පච්ඡිමපදාපෙක්ඛකාලෙ අවුත්තකම්මං. සොති සාමණෙරූපසම්පන්නො. උපජ්ඣායං වාති සාමණෙරං සන්ධාය වුත්තං. නිස්සයං වාති උපසම්පන්නං සන්ධාය වුත්තං.

තීසු නාසනාසූති සංවාසලිඞ්ගදණ්ඩකම්මනාසනසඞ්ඛාතාසු තීසු නාසනාසු. යොති සාමණෙරො. නානාආපත්තියොති පාරාජිකථුල්ලච්චය පාචිත්තියාපත්තියො. හීති සච්චං, යස්මා වා. කුන්ථකිපිල්ලිකම්පීති එත්ථ පාණඛාදකෙහි සත්තෙහි කුථියති හිංසියතීති කුන්ථො, කුං පථවිං වා ධාරෙතීති කුන්ධො.

කිමියෙව පිල්ලිකං පොතකං කිපිල්ලිකං මිකාරස්ස ලොපං කත්වා. පිල්ලිකසද්දො හි පොතකපරියායො. කිමීනං, කිමීසු වා පිල්ලිකං කිපිල්ලිකං. නාසෙතබ්බතංයෙවාති ලිඞ්ගෙන නාසෙතබ්බභාවමෙව. තාවදෙවාති තස්මිං මාරණභින්දනක්ඛණෙයෙව. අස්සාති සාමණෙරස්ස. සෙනාසනග්ගාහො ච පටිප්පස්සම්භතීති වස්සච්ඡෙදො හොතීති අධිප්පායො. ආකිණ්ණදොසොවාති ලිඞ්ගනාසනදොසෙන ච දණ්ඩකම්මනාසනදොසෙන ච ආකුලදොසොව. විරජ්ඣිත්වාති විරාධෙත්වා. යථානිවත්ථපාරුතස්සෙව සාමණෙරස්සාති සම්බන්ධො. තස්මාති සරණගමනඋපසම්පදකම්මවාචානං සදිසත්තා. භික්ඛුනා සමාදින්නං විය ඉමිනාපි සමාදින්නානෙව හොන්තීති යොජනා. එවන්ති එවමිජ්ඣනෙ, සමාදින්නෙ වා. දළ්හීකරණත්ථන්ති සික්ඛාපදානං දළ්හීකරණත්ථං. පතිට්ඨාපනත්ථන්ති සාමණෙරස්ස පතිට්ඨාපනත්ථං. ලච්ඡතීති ලභිස්සති. සඞ්ඝෙන දාතබ්බොති සම්බන්ධො. අපලොකෙත්වාති සඞ්ඝං ආපුච්ඡිත්වා. ඉමිනා ඡින්නවස්සකං දස්සෙති.

අදින්නාදානෙ තිණසලාකමත්තෙනාපි වත්ථුනා අසමණො හොතීති යොජනා. විප්පටිපත්තියාති විකාරෙන පටිපජ්ජනතො. භණිතෙති භණනෙ. ජානිත්වාති ජානිත්වා එව. එවකාරො හෙත්ථ අජ්ඣාහරිතබ්බො, තෙන වුත්තං ‘‘න අජානිත්වා’’ති. යානි පඤ්ච සික්ඛාපදානීති යොජනා. අස්සාති සාමණෙරස්ස. ඨපනත්ථායාති සික්ඛාපදානං ඨපනත්ථාය. අයන්ති පාරාජිකො. විසෙසොති භික්ඛූනං පාචිත්තියතො විසෙසො.

පටිපක්ඛවසෙනාති ‘‘අනරහං අසම්මාසම්බුද්ධො’’තිආදිනා ච ‘‘ද්වාක්ඛාතො’’තිආදිනා ච ‘‘දුප්පටිප්පන්නො’’තිආදිනා ච පටිවිරුද්ධවසෙන ගරහන්තො සාමණෙරො නිවාරෙතබ්බොති සම්බන්ධො. කණ්ඩකනාසනායාති කණ්ඩකනාමකස්ස සාමණෙරස්ස දණ්ඩකම්මනාසනාය. තං ලද්ධින්ති අවණ්ණභාසනදිට්ඨිං. අච්චයන්ති අතික්කමං, දොසං වා. දෙසාපෙතබ්බොති ‘‘අච්චයො මං භන්තෙ අච්චගමා’’තිආදිනා දෙසාපෙතබ්බා. තං යුත්තන්ති ‘‘ලිඞ්ගනාසනාය නාසෙතබ්බො’’ති තං වචනං පතිරූපං. හීති සච්චං, යස්මා වා. ඉධාති ඛන්ධකෙ, ‘‘සාමණෙරං නාසෙතු’’න්තිවචනෙ වා.

‘‘එසෙව නයො’’ති වුත්තවචනං පාකටං කරොන්තො ආහ ‘‘සස්සතුච්ඡෙදානඤ්හී’’තිආදි. අඤ්ඤතරදිට්ඨිකො සාමණෙරොති යොජනා. එත්ථාති දසසු නාසනඞ්ගෙසු. ‘‘කාම’’න්තිපදෙන පුනරුත්තිනිරත්ථකදොසාරොපනෙන ගරහං දස්සෙති. ‘‘පනා’’තිපදෙන තෙසං දොසානං පහානෙන සම්භාවනං දස්සෙති. අබ්‍රහ්මචාරිං සාමණෙරන්ති සම්බන්ධො. උපසම්පාදෙතුං වට්ටතීති උපසම්පාදනං වට්ටති. භික්ඛුනිදූසකො සාමණෙරොති සම්බන්ධො. පබ්බජ්ජම්පීති එත්ථ පිසද්දස්ස ගරහත්ථභාවං දස්සෙතුං වුත්තං ‘‘පගෙව උපසම්පද’’න්ති. එතමත්ථන්ති එතාදිසමත්ථං.