5. පකිණ්ණකනිද්දෙසවණ්ණනා
53. ඉදානි පකිණ්ණකං දස්සෙතුං ‘‘සඞ්ඝික’’න්ත්‍යාදි ආරද්ධං. තත්ථ යො භික්ඛු ඉස්සරො හුත්වා සඞ්ඝිකං ගරුභණ්ඩං අඤ්ඤස්ස දෙති, තස්ස ථුල්ලච්චයං සියා. ථෙය්‍යාය අඤ්ඤස්ස දෙති, යථාවත්ථු පාරාජිකාදි සියා, දුක්කටවත්ථු දුක්කටං, ථුල්ලච්චයවත්ථු ථුල්ලච්චයං, පාරාජිකවත්ථු පාරාජිකං සියාති වුත්තං හොති.
54. කුසාදිමයචීරානීති එත්ථ ආදි-සද්දො වාකඵලකං සඞ්ගණ්හාති, කුසමයචීරං වාකමයචීරං ඵලකමයචීරන්ති. තත්ථ කුසෙ ගන්ථෙත්වා කතචීරං කුසමයචීරං. වාකමයචීරං නාම තාපසානං වක්කලං. ඵලකමයචීරං නාම ඵලකසණ්ඨානානි ඵලකානි සිබ්බෙත්වා කතචීරං. කම්බලං කෙසවාලජන්ති කෙසජං කම්බලං වාලජං කම්බලං, කෙසකම්බලං වාලකම්බලන්ති අත්ථො. කෙසෙහි තන්තෙ වායිත්වා කතකම්බලං කෙසකම්බලං. චමරිවාලෙහි වායිත්වා කතකම්බලං වාලකම්බලං. සමයං විනාති නට්ඨචීවරකාලං ඨපෙත්වා. ධාරයතො ධාරයන්තස්ස. ලූකපක්ඛාජිනක්ඛිපන්ති උලූකපක්ඛිඅජිනක්ඛිපං. තත්ථ උලූකපක්ඛීති උලූකසකුණපක්ඛෙහි කතනිවාසනං. අජිනක්ඛිපන්ති සලොමං සඛුරං අජිනමිගචම්මං. නට්ඨචීවරකාලං ඨපෙත්වා ඉමෙසු සත්තසු වත්ථූසු යං කිඤ්චි ධාරයතො ථුල්ලච්චයං සියාති අත්ථො.
55. සත්ථකෙන කත්තබ්බං කම්මං සත්ථකම්මං, තස්මිං සත්ථකම්මෙ. වත්ථිම්හි කත්තබ්බං කම්මං වත්ථිකම්මං, තස්මිං වත්ථිකම්මෙ. සං නිමිත්තන්ති අත්තනො අඞ්ගජාතං. තං ඡින්දතො ථුල්ලච්චයං සියාති සම්බන්ධො. මංසාදිභොජනෙති එත්ථ ආදි-සද්දො අට්ඨිලොහිතචම්මලොමානි සඞ්ගණ්හාති. තස්මා මනුස්සානං මංසඅට්ඨිලොහිතචම්මලොමභොජනපච්චයා ථුල්ලච්චයං සියාති අත්ථො.
56. කදලෙරකක්කදුස්සානීති එත්ථ කදලිඑරකඅක්කවාකෙහි කතානි වත්ථානි ධාරයන්තස්ස දුක්කටං. පොත්ථකන්ති මකචිවාකෙහි කතං පොත්ථකදුස්සං. සබ්බපීතාදිකන්ති එත්ථ ආදි-සද්දෙන සබ්බලොහිතකසබ්බකණ්හකසබ්බමඤ්ජෙට්ඨිකං සඞ්ගණ්හාති. තත්ථ සබ්බමෙව නීලකං සබ්බනීලකං. එවං සෙසෙසුපි. නීලං උම්මාරපුප්ඵවණ්ණං. පීතං කණිකාරපුප්ඵවණ්ණං. ලොහිතං ජයසුමනපුප්ඵවණ්ණං. කණ්හකං අද්දාරිට්ඨකවණ්ණං. මඤ්ජෙට්ඨිකං ලාඛාරසවණ්ණං. ඉමෙසු අට්ඨසු වත්ථූසු යං කිඤ්චි ධාරයන්තස්ස දුක්කටං සියාති අත්ථො.
57-8. හත්ථිස්සුරගසොණානන්ති හත්ථිඅස්සඋරගසොණානං මංසං අට්ඨිරුධිරචම්මලොමානි. සීහබ්‍යග්ඝච්ඡදීපිනන්ති සීහබ්‍යග්ඝඅච්ඡදීපීනං මංසාදීනි. තරච්ඡස්ස ච මංසාදිං උද්දිස්සකතමංසඤ්ච අනාපුච්ඡිතමංසඤ්ච භුඤ්ජතො දුක්කටං සියා. දකතිත්ථාදිකන්ති එත්ථ ආදි-සද්දො වච්චපස්සාවකුටියො සඞ්ගණ්හාති. තෙන යාතානුපුබ්බං ආගතප්පටිපාටිං හිත්වාන වජ්ජෙත්වා නහානතිත්ථඤ්ච වච්චකුටිඤ්ච පස්සාවකුටිඤ්ච වජෙ වජෙය්‍ය ගච්ඡෙය්‍ය, දුක්කටං තස්ස සියාති අත්ථො.
59. සහසාති වෙගසා වෙගෙන. වුබ්භජිත්වානාති අන්තරවාසකං දූරතොව උක්ඛිපිත්වා, ව-කාරො සන්ධිවසෙනාගතො. පවිසෙති පවිසෙය්‍ය. වච්චපස්සාවකුටිකන්ති වච්චකුටිකං පස්සාවකුටිකං. විසෙති පවිසෙය්‍ය. යො භික්ඛු වච්චපස්සාවකුටිකං සහසා පවිසෙය්‍ය වා නික්ඛමෙය්‍ය වා, උබ්භජිත්වා වා පවිසෙය්‍ය වා නික්ඛමෙය්‍ය වා, උක්කාසිකං වජ්ජෙත්වා තං පවිසෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියාති යොජනා.
60. නිත්ථුනන්තො වච්චං කරෙය්‍ය දන්තකට්ඨඤ්ච ඛාදන්තො, තස්ස දුක්කටං සියාති අත්ථො. වච්චපස්සාවදොණීනං බහි වච්චාදිකං වච්චපස්සාවං කරෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියා.
61. ඛරෙන චාවලෙඛෙය්‍යාති ඵාලිතකට්ඨෙන වා ඵරුසෙන වා ගණ්ඨිකෙන වා පූතිකට්ඨෙන වා සුසිරෙන වා අවලෙඛෙය්‍යාති අත්ථො. කට්ඨන්ති අවලෙඛනකට්ඨං. කූපකෙති වච්චකූපකෙ. ඌහතඤ්චාති ගූථමක්ඛිතඤ්ච. න ධොවෙය්‍යාති අත්තනා වා න ධොවෙය්‍ය පරෙන වා න ධොවාපෙය්‍ය. උක්ලාපඤ්චාති කචවරඤ්ච. න සොධයෙන සම්මජ්ජෙය්‍ය.
62. චපුචපූති සද්දං කත්වා උදකකිච්චං කරොන්තස්ස ආචමන්තස්ස දුක්කටං සියාති අත්ථො. අනජ්ඣිට්ඨොවාති අනාණත්තොයෙව. ථෙරෙනාති සඞ්ඝත්ථෙරෙන. පාතිමොක්ඛන්ති පාතිමොක්ඛුද්දෙසං. උද්දිසෙ උද්දිසෙය්‍ය, දුක්කටං සියා.
63. අනාපුච්ඡාය පඤ්හස්ස කථනෙ, අනාපුච්ඡාය පඤ්හස්ස විස්සජ්ජනෙ, අනාපුච්ඡාය සජ්ඣායකරණෙ, අනාපුච්ඡාය පදීපජාලනෙ, අනාපුච්ඡාය පදීපවිජ්ඣාපනෙති ඉමෙසු චතූසු පච්චයෙසු තස්ස දුක්කටං සියා.
64. අනාපුච්ඡා වාතපානකවාටානි විවරෙය්‍ය වා ථකෙය්‍ය වා, තස්ස දුක්කටං සියාති සම්බන්ධො. වන්දනාදින්ති එත්ථ ආදි-සද්දො වන්දාපනං සඞ්ගණ්හාති. යො භික්ඛු නග්ගො වන්දනං කරෙය්‍ය, වන්දාපනං කරෙය්‍ය, ගමනං කරෙය්‍ය, භොජනං කරෙය්‍ය, පිවනං කරෙය්‍ය, ඛාදනං කරෙය්‍ය, ගහණං කරෙය්‍ය, දානං කරෙය්‍ය, තස්ස සබ්බත්ථ දුක්කටන්ති සම්බන්ධො.
65. තිපටිච්ඡන්නකං විනාති ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, තිස්සො පටිච්ඡාදියො ජන්තාඝරප්පටිච්ඡාදිං උදකප්පටිච්ඡාදිං වත්ථප්පටිච්ඡාදි’’න්ති (චූළව. 261) එවං වුත්තා තිස්සො පටිච්ඡාදියො සමාහටාති ‘‘තිපටිච්ඡාදී’’ති වුත්තං. තිපටිච්ඡන්නකං ඨපෙත්වා පරිකම්මං සයං කරෙය්‍ය, පරං කාරාපෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියාති අත්ථො. යො භික්ඛු නහායං නහායන්තො කුට්ටෙ වා ථම්භෙ වා තරුම්හි වා කායං උපඝංසෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියා.
66. යො භික්ඛු නහායන්තො කුරුවින්දකසුත්තෙන කායං ඝංසෙය්‍ය, කායතො කායෙන අඤ්ඤමඤ්ඤං ඝංසෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියාති සම්බන්ධො. යො අගිලානො සඋපාහනො බහාරාමෙ බහිආරාමෙ චරෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියාති සම්බන්ධො.
67. සබ්බනීලාදිකම්පි චාති එත්ථ ආදි-සද්දො ලොහිතොදාතපීතකණ්හමඤ්ජෙට්ඨමහාරඞ්ගමහානාමරඞ්ගරත්තාදයො උපාහනායො සඞ්ගණ්හාති. යො භික්ඛු සබ්බනීලසබ්බලොහිතාදිකං උපාහනං ධාරෙති, තස්ස දුක්කටං සියාති සම්බන්ධො. යො භික්ඛු රත්තො රත්තචිත්තො තදහුජාතායපි ඉත්ථියා නිමිත්තං පස්සෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියා. යො භික්ඛු භික්ඛදායියා භික්ඛදායිකාය ඉත්ථියා මුඛං පස්සෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියා.
68-9. යො භික්ඛු උජ්ඣානසඤ්ඤී හුත්වා අඤ්ඤස්ස භික්ඛුනො පත්තං වා පස්සෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියා. ආදාසාදිම්හි උදකපත්තෙ අත්තනො මුඛං පස්සෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියා. උච්චාසනමහාසනෙ නිසජ්ජාදිං නිසීදනසයනාදිං කරොන්තස්ස භික්ඛුනො දුක්කටං සියා. උක්ඛිත්තානුපසම්පන්නනානාසංවාසකාදීනං වන්දනෙපි දුක්කටං සියාති සම්බන්ධො. තත්ථ උක්ඛිත්තොති ආපත්තියා අදස්සනෙ උක්ඛිත්තකො, ආපත්තියා අප්පටිකම්මෙ උක්ඛිත්තකො, පාපිකාය දිට්ඨියා අප්පටිනිස්සග්ගෙ උක්ඛිත්තකොති තිවිධොපි ඉධාධිප්පෙතො. අනුපසම්පන්නොති ඉමිනා භික්ඛුනිසාමණෙරසාමණෙරිසික්ඛමානපණ්ඩකඉත්ථිසික්ඛාපච්චක්ඛාතකා ගහිතා. නානාසංවාසකාති ලද්ධිනානාසංවාසකා ගහිතා. ආදි-සද්දෙන ඡින්නමූලකා ගහිතා.
70-71. යො දීඝාසනෙ පණ්ඩකිත්ථීහි පණ්ඩකෙන වා ඉත්ථියා වා උභතොබ්‍යඤ්ජනෙන වා එකතො නිසීදෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියා. අදීඝෙ ආසනෙති රස්සෙ ආසනෙ. යො භික්ඛු රස්සාසනෙ මඤ්චෙ වා පීඨෙ වා අසමානාසනිකෙන එකතො සයෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියාති අත්ථො. ඵලපුප්ඵාදිකන්ති එත්ථ ආදි-සද්දෙන වෙළුචුණ්ණදන්තකට්ඨමත්තිකාදයො සඞ්ගහිතා. කුලසඞ්ගහත්ථාය ඵලපුප්ඵාදිකං දදතො දුක්කටං සියාති සම්බන්ධො.
72-3. යො භික්ඛු ගන්ථිමාදිං සයං කරෙය්‍ය, පරං කාරාපෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියා. යො භික්ඛු ජිනෙන වාරිතපච්චයෙ පරිභුඤ්ජෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියා. අබ්‍යත්තො බාලො යො භික්ඛු ආචරියුපජ්ඣායෙ අනිස්සාය නිස්සයං අග්ගහෙත්වා වසෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියා. යො භික්ඛු අනුඤ්ඤාතෙහි මාතාපිතුආදීහි පුග්ගලෙහි අඤ්ඤස්ස පුග්ගලස්ස භෙසජ්ජං කරෙය්‍ය වා වදෙය්‍ය වා, තස්ස දුක්කටං සියා. සාපත්තිකො යො භික්ඛු උපොසථප්පවාරණං කරෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියාති සම්බන්ධො. තත්ථ ජිනෙන භගවතා වාරිතා ජිනවාරිතා, ජිනවාරිතා ච තෙ පච්චයා චෙති ජිනවාරිතපච්චයා, තෙ ජිනවාරිතපච්චයෙ. ද්වෙමාතිකාඅප්පගුණතාය අබ්‍යත්තො.
74. යො භික්ඛු ආභොගං වා නියොගං වා වජ්ජෙත්වා ද්වාරබන්ධාදිකෙ ඨානෙ පරිවත්තකවාටකං අපිධාය දිවා සයෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියාති සම්බන්ධො. ද්වාරබන්ධාදිකෙති යෙන කෙනචි පරික්ඛිත්තෙ අබ්භොකාසෙපි රුක්ඛමූලෙපි අන්තමසො ඉමිනා ලක්ඛණෙන යුත්තආකාසඞ්ගණෙපි. අපිධායාති අපිදහිත්වා. විනාභොගන්ති ‘‘එස ද්වාරං ජග්ගිස්සතී’’ති ආභොගං ඨපෙත්වාති අත්ථො. නියොගන්ති අවසට්ඨානං, අත්තනො අවසං බහුසාධාරණට්ඨානං ඨපෙත්වා. ‘‘සවසො’’ති වා පාඨො, සවසො හුත්වාති අත්ථො. දිවාති දිවාකාලෙ.
75. ධඤ්ඤන්ති සාලි වීහි යවො ගොධුමො කඞ්ගු වරකො කුද්‍රූසකොති සත්තවිධං ධඤ්ඤං. ඉත්ථිරූපන්ති දාරුලොහමයාදිඉත්ථිරූපං. රතනන්ති මුත්තාදිදසවිධං රතනං. ආවුධන්ති සත්තිතොමරාදිසබ්බාවුධභණ්ඩං. ඉත්ථිපසාධනන්ති ඉත්ථියා සීසාදිඅලඞ්කාරං. තූරියභණ්ඩන්ති ධමනසඞ්ඛාදිසබ්බං තූරියභණ්ඩං. ඵලරුක්ඛෙති ඵලිතරුක්ඛෙ. පුබ්බණ්ණාදිකන්ති මුග්ගමාසාදිකං. ආදි-සද්දෙන වාකුරකුමිනාදයො ගහිතා. එතෙසු යං කිඤ්චි ආමසෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියාති අත්ථො.
76. සසිත්ථොදකතෙලෙහීති යො පන මධුසිත්ථකතෙලෙන වා උදකමිස්සකතෙලෙන වා යෙන කෙනචි චික්ඛල්ලෙන වා. ඵණහත්ථඵණෙහි වාති දන්තමයාදිඵණෙන වා ඵණකිච්චසාධකෙහි හත්ථඞ්ගුලීහි වා කොච්ඡෙන වා කෙසමොසණ්ඨනෙ දුක්කටං සියාති අත්ථො. එකස්මිං භාජනෙ භොජනනිමිත්තෙ දුක්කටං සියාති අත්ථො.
77. ද්වෙ භික්ඛූ එකත්ථරණා සයෙය්‍යූං, ද්වෙ භික්ඛූ එකපාවුරණා සයෙය්‍යුං, ද්වෙ භික්ඛූ එකමඤ්චකෙ සයෙය්‍යුං, තෙසං දුක්කටානි හොන්තීති සම්බන්ධො. පමාණතො අධිකං වා ඌනං වා දන්තකට්ඨං ඛාදෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියාති යොජනා. තත්ථ අධිකන්ති අට්ඨඞ්ගුලතො අධිකං. ඌනන්ති චතුරඞ්ගුලතො ඌනං.
78. යො භික්ඛු නච්චඤ්ච ගීතඤ්ච වාදිතඤ්ච යොජෙති වා යොජාපෙති වා, තස්ස දුක්කටං සියා. තෙසං නච්චානං දස්සනං, තෙසං ගීතානං සවනං, තෙසං වාදිතානං සවනඤ්ච කරොන්තස්ස දුක්කටං සියාති අත්ථො.
79. වීහාදිරොපිමෙති වීහිආදීනං රුහනට්ඨානෙ. බහිපාකාරකුට්ටකෙති පාකාරකුට්ටානං බහි. වච්චාදිඡඩ්ඩනාදිම්හීති වච්චපස්සාවසඞ්කාරචලකාදීනං ඡඩ්ඩනවිස්සජ්ජනපච්චයා දුක්කටං සියාති අත්ථො. දීඝකෙසාදිධාරණෙති දීඝකෙසධාරණෙ දීඝනඛධාරණෙ දුක්කටං සියාති අත්ථො.
80. නඛමට්ඨකරණාදිම්හීති එත්ථ ආදි-සද්දෙන රජනකරණං ගහිතං. සම්බාධෙ ලොමහාරණෙති සම්බාධෙ උපකච්ඡකමුත්තකරණට්ඨානෙ ලොමුද්ධරණෙ. සඋපාහනො භික්ඛු පරිකම්මකතං භූමිං අක්කමෙය්‍යාති සම්බන්ධො.
81. අධොතඅල්ලපාදෙහීති යො භික්ඛු අධොතපාදෙහි වා අල්ලපාදෙහි වා සඞ්ඝිකං මඤ්චං වා පීඨං වා අක්කමෙය්‍ය, පරිකම්මකතං භිත්තිං වා කායතො ආමසන්තස්ස දුක්කටං සියාති අත්ථො.
82-3. සඞ්ඝාටියාපි පල්ලත්ථෙති අධිට්ඨිතචීවරෙන විහාරෙ වා අන්තරඝරෙ වා පල්ලත්ථිකං කරෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං. දුප්පරිභුඤ්ජෙය්‍ය චීවරන්ති තිණ්ණං චීවරානං අඤ්ඤතරං චීවරං දුප්පරිභොගෙන පරිභුඤ්ජෙය්‍ය. අකායබන්ධනොති කායබන්ධනවිරහිතො භික්ඛු ගාමං වජෙය්‍ය ගච්ඡෙය්‍ය. යො භික්ඛු වච්චකං උච්චාරං කත්වාන උදකෙ සන්තෙ නාචමෙය්‍ය උදකසුද්ධිං න කරෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියාති අත්ථො. සමාදෙය්‍ය අකප්පියෙති භික්ඛුං වා සාමණෙරාදිකෙ සෙසසහධම්මිකෙ වා අකප්පියෙ නියොජෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියාති අත්ථො. සභාගාපත්තියා දෙසනාරොචනපච්චයා දුක්කටං සියාති අත්ථො. සභාගාති එත්ථ වත්ථුසභාගතාව ඉධාධිප්පෙතා, න ආපත්තිසභාගතා.
84. න වසෙ වස්සන්ති යො භික්ඛු වස්සං න වසෙය්‍ය න උපගච්ඡෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියා. විසංවාදෙ සුද්ධචිත්තෙති එත්ථ සම්පදානත්ථෙ භුම්මවචනං, පටිස්සවං විසංවාදෙන්තස්ස සුද්ධචිත්තස්ස දුක්කටං සියාති අත්ථො. වස්සං වසිත්වා අනනුඤ්ඤාතකිච්චතො අනනුඤ්ඤාතකිච්චෙන භික්ඛුනො ගමනෙ දුක්කටං සියාති යොජනා.
85. ආපදං වජ්ජෙත්වා තරුස්ස උද්ධං පොරිසම්හා අභිරුහණෙ දුක්කටං සියාති සම්බන්ධො. ආපදන්ති අන්තරායං. තරුස්සාති රුක්ඛස්ස. පොරිසම්හාති එකපොරිසප්පමාණා මජ්ඣිමස්ස පුරිසස්ස පඤ්චහත්ථා. අපරිස්සාවනො යො භික්ඛු අද්ධානං ගච්ඡෙය්‍ය, යො ච භික්ඛු තං පරිස්සාවනං යාචතො න දදෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියාති යොජනා. අද්ධානන්ති අද්ධයොජනමෙව අන්තිමමද්ධානං.
86. අත්තනො ඝාතනෙ දුක්කටං සියාති සම්බන්ධො. යො භික්ඛු ඉත්ථිරූපාදිරූපං කරෙය්‍ය වා කාරාපෙය්‍ය වා, තස්ස දුක්කටං සියා. මාලාදිකං විචිත්තං ඨපෙත්වා ජාතකාදිවත්ථුං සයං කරෙය්‍ය, දුක්කටං සියාති සම්බන්ධො.
87. භුඤ්ජන්තමුට්ඨපෙති යො භික්ඛු භුඤ්ජන්තං උට්ඨාපෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියා. භත්තසාලාදීසු වුඩ්ඪානං ඔකාසං අදත්වා නිසීදතො දුක්කටං සියාති යොජනා.
88. යානානීති වය්හං රථො සකටං සන්දමානිකාදීනි. කල්ලකොති අගිලානො. අගිලානො යො භික්ඛු යානානි අභිරුහෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියාති අත්ථො. වදෙ දවන්ති කෙළිං වදෙය්‍ය, රතනත්තයං ආරබ්භ කෙළිං වදෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියාති අත්ථො. අඤ්ඤපරිසාය උපලාලනෙ දුක්කටං හොති.
89. කායාදින්ති එත්ථ ආදි-සද්දො ඌරුනිමිත්තං සඞ්ගණ්හාති. කායං වා ඌරුං වා නිමිත්තං වා විවරිත්වා භික්ඛුනීනං න දස්සයෙ න දස්සෙය්‍යාති අත්ථො. ලොකායතං තිරච්ඡානාදිවිජ්ජං න ච සයං වාචෙය්‍ය, පරඤ්ච න වාචාපෙය්‍ය. පලිතං ගණ්හෙය්‍ය වා ගණ්හාපෙය්‍ය වා, තස්ස දුක්කටං සියාති යොජනා.
90-92. යත්ථ කත්ථචි පෙළායං පක්ඛිපිත්වා භත්තං භුඤ්ජන්තස්ස දුක්කටං සියාති සම්බන්ධො. පත්තහත්ථකො යො භික්ඛු වාතපානං වා කවාටං වා පණාමෙ පණාමෙය්‍ය, සොදකං පත්තං උණ්හෙය්‍ය උණ්හෙ ඔතාපෙය්‍ය වා පටිසාමෙය්‍ය වා, වොදකං පත්තං අතිඋණ්හෙය්‍ය අතිඨපෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියාති අත්ථො. යො භික්ඛු පත්තං භූමියං වා අඞ්කෙ වා මඤ්චෙ වා පීඨෙ වා මිඩ්ඪන්තෙ වා පරිභණ්ඩන්තෙ වා පාදෙ වා ඡත්තෙ වා ඨපෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියාති සම්බන්ධො. භූමියන්ති යෙන කෙනචි අනත්ථතාය පංසුසක්ඛරමිස්සාය. අඞ්කෙති ද්වින්නං ඌරූනං මජ්ඣෙ. මිඩ්ඪන්තෙති මිඩ්ඪපරියන්තෙ. පරිභණ්ඩන්තෙති බාහිරපස්සෙ කතාය තනුකමිඩ්ඪියා අන්තෙ. යො භික්ඛු චලකාදිං වා පත්තෙ ඨපෙය්‍ය, පත්තෙ වා හත්ථධොවනෙ හත්ථස්ස ධොවනප්පච්චයා තස්ස දුක්කටං සියාති සම්බන්ධො.
93. උච්ඡිට්ඨං මුඛධොවනං උදකම්පි පත්තෙන නීහරන්තස්ස භික්ඛුනො දුක්කටං සියා. යො භික්ඛු අකප්පියං පත්තං පරිභුඤ්ජෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියාති අත්ථො. තත්ථ අකප්පියං පත්තන්ති දාරුමයපත්තාදිං.
94. යො භික්ඛු ඛිපිතෙ ‘‘ජීවා’’ති වදෙ වදෙය්‍ය, තස්ස දුක්කටං සියාති අත්ථො. යො භික්ඛු පරිමණ්ඩලකාදිම්හි පඤ්චසත්තති සෙඛියෙ අනාදරො හුත්වා න සික්ඛති, තස්ස දුක්කටං සියාති සම්බන්ධො.
95. යො භික්ඛු භණ්ඩාගාරෙ පයුතො මාතුයා පිතුනො ච භණ්ඩකං ගොපෙය්‍ය, අස්ස භික්ඛුනො පාචිත්තියං සියාති සම්බන්ධො. තත්ථ පයුතොති භණ්ඩාගාරෙ බ්‍යාපාරවසෙන යුත්තප්පයුත්තො. ගොපයෙති ගොපෙය්‍ය. යො භික්ඛු දවාය හීනෙන ජාතිආදිනා උත්තමම්පි වදෙය්‍ය, දුබ්භාසිතං සියාති සම්බන්ධො. තත්ථ හීනෙහි වා උක්කට්ඨෙහි වා ජාතිආදීහි එවං උක්කට්ඨං වා හීනං වා ‘‘චණ්ඩාලොසී’’තිආදිනා නයෙන උජුං වා ‘‘සන්ති ඉධෙකච්චෙ චණ්ඩාලවෙනනෙසාදා’’තිආදිනා නයෙන අඤ්ඤාපදෙසෙන වා උපසම්පන්නං වා අනුපසම්පන්නං වා අක්කොසාධිප්පායං විනා කෙවලං කීළාධිප්පායෙන වදෙය්‍ය, දුබ්භාසිතං සියාති.
පකිණ්ණකනිද්දෙසවණ්ණනා නිට්ඨිතා.