25. අකප්පියසයනනිද්දෙසවණ්ණනා

187-9. ‘‘උච්චකො ආසන්දිකො උප්පන්නො හොති, අනුජානාමි භික්ඛවෙ උච්චකම්පි ආසන්දික’’න්ති (චූළව. 297) වචනතො මඤ්චස්ස උපඩ්ඪභාගප්පමාණෙන එකතොභාගෙන දීඝම්පි සුගතඞ්ගුලෙන අතිරෙකට්ඨඞ්ගුලපාදකං ඉධ ආසන්දීති අධිප්පෙතං, චතුරංසාසන්දිකො පන පමාණාතික්කන්තකොපි වට්ටති. තූලීති පකතිතූලිකා. පල්ලඞ්කොනාම ආහරිමෙහි වාළෙහි කතොති වුත්තො. තත්ථෙව ‘‘සීහරූපාදිං දස්සෙත්වා කතො පන වට්ටතී’’ති වදන්ති. පටිකන්ති සෙතත්ථරණං. ගොනචිත්තකන්ති එත්ථ චතුරඞ්ගුලාධිකලොමො කොජවො ‘‘ගොනකො’’ති වුච්චති. ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, කොජව’’න්ති (මහාව. 337) චීවරක්ඛන්ධකෙ වුත්තත්තා චතුරඞ්ගුලලොමකං පකතිකොජවං වට්ටති. රතනචිත්තං චිත්තකං න වට්ටති. පටලීති ඝනපුප්ඵරත්තඅත්ථරණං. විකතීති සීහබ්‍යග්ඝාදිරූපවිචිත්තො උණ්ණාමයත්ථරණකො. උද්දලොමීති එකතොඋග්ගතපුප්ඵං. එකන්තලොමිකාති උභතොඋග්ගතපුප්ඵං.

කුත්තන්ති සොළසන්නං නාටකිත්ථීනං ඨත්වා නච්චනයොග්ගං උණ්ණාමයත්ථරණං. කොසෙය්‍යන්ති රතනපරිසිබ්බිතං කොසෙය්‍යසුත්තමයං පච්චත්ථරණං. කට්ටිස්සන්ති රතනපරිසිබ්බිතං කොසෙය්‍යකට්ටිස්සමයං පච්චත්ථරණං. කොසෙය්‍යඤ්ච කට්ටිස්සඤ්ච රතනපරිසිබ්බිතානෙව න වට්ටන්ති, සුද්ධානි වට්ටන්ති. හත්ථිඅස්සරථත්ථරා තෙසං උපරි අත්ථරණකඅත්ථරණාව. අජිනප්පවෙණීති අජිනචම්මෙහි මඤ්චප්පමාණෙන සිබ්බිත්වා කතා පවෙණී, තෙන ච කදලීමිගචම්මං සෙතවත්ථස්ස උපරි පත්ථරිත්වා සිබ්බිත්වා කතං පවරප්පච්චත්ථරණං කදලීමිගප්පවරප්පච්චත්ථරණං, තෙන ච අත්ථතං අජිනප්පවෙණීකදලීමිගප්පවරප්පච්චත්ථරණත්ථතං.

සෙතවිතානම්පි හෙට්ඨා අකප්පියප්පච්චත්ථරණෙ සති න වට්ටති, කප්පියප්පච්චත්ථරණෙ සති වට්ටති, රත්තවිතානස්ස හෙට්ඨා කප්පියප්පච්චත්ථරණෙ සතිපි න වට්ටති එව. සීසූපධානං පාදූපධානන්ති මඤ්චස්ස උභතොලොහිතකං උපධානං න වට්ටති. යං පන එකමෙව උපධානං හොති, උභොසු අන්තෙසු රත්තං වා පදුමවණ්ණං වා චිත්තං වා, සචෙ පමාණයුත්තං, වට්ටති, මහාඋපධානං පන පටික්ඛිත්තං.

190. ආසන්දාදිත්තයාති ආසන්දී තූලී පල්ලඞ්කොති ඉදං තයං නාමං. ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, ඨපෙත්වා තීණි ආසන්දිං පල්ලඞ්කං තූලිකං සෙසකං ගිහිවිකටං අභිනිසීදිතුං, න ත්වෙව අභිනිපජ්ජිතු’’න්ති (චූළව. 314) හි වුත්තං. සෙසෙ ගිහිසන්තකෙ නිසීදිතුං ලබ්භතීති අත්ථො. යදි ධම්මාසනෙ සඞ්ඝිකම්පි ගොනකාදිං භික්ඛූහි අනාණත්තා ආරාමිකාදයො සයමෙව පඤ්ඤපෙන්ති චෙව නීහරන්ති ච, එතං ගිහිවිකටනීහාරං නාම, ඉමිනා ගිහිවිකටනීහාරෙන වට්ටති. භත්තග්ගං නාම විහාරෙ එව දානට්ඨානං.

191. චතුන්නං පාදානං, තීසු පස්සෙසු අපස්සයානඤ්ච වසෙන සත්තඞ්ගො. එකපස්සෙන යුත්තො පඤ්චඞ්ගො. ඉමෙ පන සත්තඞ්ගපඤ්චඞ්ගා ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, උච්චකම්පි සත්තඞ්ග’’න්ති (චූළව. 294) වුත්තත්තා පමාණාතික්කන්තාපි වට්ටන්ති. තෙන වුත්තං ‘‘උච්චපාදකා’’ති. තූලොනද්ධා මඤ්චපීඨා ඝරෙයෙව නිසීදිතුං කප්පන්තීති සම්බන්ධො.

192. චීවරච්ඡවියොති ඡන්නං චීවරානං, ඡන්නං අනුලොමචීවරානඤ්ච අඤ්ඤතරචීවරච්ඡවියොති අත්ථො. සබ්බත්ථාති මඤ්චෙපි පීඨෙපි භත්තග්ගෙපි අන්තරඝරෙපීති අත්ථො. ඉමාසං පන භිසීනං පමාණපරිච්ඡෙදොපි නත්ථි, මඤ්චපීඨාදීනං වසෙන අනුරූපං සල්ලක්ඛෙත්වා පමාණං කාතබ්බං.

193. ‘‘තූලිකා උප්පන්නා හොති. අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, විජටෙත්වා බිම්බොහනං කාතුං, තීණි තූලානි රුක්ඛතූලං ලතාතූලං පොටකිතූල’’න්ති (චූළව. 297) වුත්තත්තා තූලත්තයඤ්ච (චූළව. අට්ඨ. 297; කඞ්ඛා. අට්ඨ. තූලොනන්දසික්ඛාපදවණ්ණනා) බිම්බොහනෙ වට්ටති. ඉමෙහි තීහි තූලෙහි සබ්බෙසං රුක්ඛලතාතිණානං තූලං අනුඤ්ඤාතන්ති වෙදිතබ්බං. භිසියං පන කිඤ්චි තූලං න වට්ටතියෙව. භිසිගබ්භොති භිසියා වුත්තං චොළාදිපඤ්චකං බිම්බොහනෙ අනුඤ්ඤාතන්ති සම්බන්ධො. මිගපක්ඛිනන්ති සීහාදීනං සබ්බචතුප්පදානං හංසමොරාදීනං සබ්බපක්ඛීනං ලොමානි කප්පන්ති. මසූරකෙ අනුඤ්ඤාතන්ති සම්බන්ධො.

194. ඉදානි භිසියං කප්පියාකප්පියං දස්සෙතුං ‘‘මනුස්සලොම’’න්තිආදිමාහ. උණ්ණායන්ති (චූළව. 297; චූළව. අට්ඨ. 297) උණ්ණාභිසියං මනුස්සලොමං න ලබ්භතීති අත්ථො. උණ්ණාභිසියම්පි මනුස්සලොමං ඨපෙත්වා යෙසං කෙසඤ්චි පක්ඛිචතුප්පදානං ලොමං වට්ටතීති අත්ථො. පණ්ණෙති පණ්ණභිසියඤ්ච පුප්ඵඤ්ච සුද්ධං තමාලපත්තඤ්ච න ලබ්භං, අවසෙසං යං කිඤ්චි පණ්ණං ලබ්භතීති අත්ථො. තමාලපත්තකම්පි අඤ්ඤෙහි මිස්සං වට්ටතීති. චොළවාකතිණෙසු අකප්පියං නාම නත්ථි. ආසනඤ්චෙව අප්පටිවෙක්ඛිතං න ලබ්භන්ති ආසනසාමඤ්ඤතො පසඞ්ගෙන වුත්තං. අකප්පියසයනවිනිච්ඡයො.

අකප්පියසයනනිද්දෙසවණ්ණනා නිට්ඨිතා.