22. උපාහනනිද්දෙසවණ්ණනා

175. ගුණඞ්ගුණූපාහනාති (මහාව. අට්ඨ. 245) චතුපටලතො පට්ඨාය වුච්චති, න එකද්විතිපටලතො පට්ඨාය ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, එකපලාසිකං උපාහනං, න භික්ඛවෙ දිගුණා උපාහනා ධාරෙතබ්බා, න තිගුණා උපාහනා ධාරෙතබ්බා, න ගුණඞ්ගුණූපාහනා ධාරෙතබ්බා, යො ධාරෙය්‍ය, ආපත්ති දුක්කටස්සා’’ති (මහාව. 245) වුත්තත්තා. ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, ඔමුක්කං ගුණඞ්ගුණූපාහනං, න භික්ඛවෙ නවා ගුණඞ්ගුණූපාහනා ධාරෙතබ්බා, යො ධාරෙය්‍ය, ආපත්ති දුක්කටස්සා’’ති (මහාව. 247) වුත්තත්තා ‘‘නවා’’ති වුත්තං. සබ්බත්ථාපි මජ්ඣිමදෙසෙ ගිලානොපි නවං ගුණඞ්ගුණූපාහනං න ලභති, එකවාරම්පි අඤ්ඤෙහි පරිභුත්තං ඔමුක්කඋපාහනසඞ්ඛාතං ලභති, පච්චන්තිමෙසු ජනපදෙසු ගිලානො නවම්පි ලභතීති වෙදිතබ්බං ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, සබ්බපච්චන්තිමෙසු ජනපදෙසු ගුණඞ්ගුණූපාහන’’න්ති (මහාව. 259) අවිසෙසෙන වුත්තත්තා.

සබ්බස්සාති ගිලානස්සාපි අගිලානස්සාපීති අත්ථො. මජ්ඣිමදෙසෙපි පච්චන්තිමදෙසෙපි ආරාමෙ ආරාමූපචාරෙ ගිලානස්සාපි අගිලානස්සාපි ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, අජ්ඣාරාමෙ උපාහනං ධාරෙතු’’න්ති (මහාව. 249) වුත්තත්තා කප්පියන්ති අත්ථො. සබ්බත්ථාති ආරාමෙපි ගාමෙපි. අකල්ලකස්සාති ගිලානස්ස. එත්ථ පන මජ්ඣිමදෙසෙ ගිලානස්ස ගුණඞ්ගුණූපාහනා පරිභුත්තාව ආරාමෙපි ගාමෙපි වට්ටති, පච්චන්තිමදෙසෙ අපරිභුත්තාපි. මජ්ඣිමදෙසෙපි පච්චන්තිමදෙසෙපි භගවතා ගිලානස්සෙව උපාහනා අනුඤ්ඤාතා ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, යස්ස පාදා වා දුක්ඛා, පාදා වා ඵලිතා, පාදඛිලො වා ආබාධො, උපාහනං ධාරෙතු’’න්ති (මහාව. 249) ච ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, ගිලානෙන භික්ඛුනා සඋපාහනෙන ගාමං පවිසිතු’’න්ති (මහාව. 256) වුත්තත්තා ච. මජ්ඣිමදෙසෙ ච ගිලානො නවං ගුණඞ්ගුණූපාහනං ධාරෙතුං යදි ලභති, කථං පදෙසපඤ්ඤත්ති හොතීති? සබ්බත්ථ පන භගවතා ගිලානස්සෙව උපාහනා අනුඤ්ඤාතා, තස්මා මජ්ඣිමදෙසෙ ගිලානො නවං ගුණඞ්ගුණූපාහනං ලභතීති ගහෙතබ්බන්ති වදන්ති.

176-9. සබ්බාව නීලකා (මහාව. 246; මහාව. අට්ඨ. 246) සබ්බනීලකා. එස නයො සබ්බත්ථ ඔදාතකාදීසුපි. ඔදාතං පන නෙව පාළියං, න අට්ඨකථායං පටික්ඛිත්තං, අනුලොමවසෙන පන ඉධ පටික්ඛිත්තන්ති වෙදිතබ්බං. මහාරඞ්ගරත්තා සතපදිපිට්ඨිවණ්ණා. මහානාමරඞ්ගරත්තා මන්දරත්තා. මඤ්ජෙට්ඨිකා කණවෙරපුප්ඵවණ්ණා. පුප්ඵලතාදීහි විචිත්තා චිත්‍රා. නීලපීතාදිවද්ධිකාති එත්ථ ආදි-සද්දෙන ඔදාතලොහිතමඤ්ජෙට්ඨිකමහාරඞ්ගමහානාමරඞ්ගරත්තාදිවසෙන වද්ධිකා ගහිතා. සීහබ්‍යග්ඝුද්දාජිනදීපීනං චම්මෙහි චාති සම්බන්ධො. කොචීති ගිලානොපි අගිලානොපි.

180. සකලං වා එකදෙසකං වා රජනං චොළෙන (මහාව. අට්ඨ. 246) පුඤ්ඡිත්වා වළඤ්ජෙය්‍යාති අත්ථො. ඛල්ලකාදිකං පන සබ්බං හාරිත්වා වළඤ්ජෙතබ්බං. උපාහනවිනිච්ඡයො.

උපාහනනිද්දෙසවණ්ණනා නිට්ඨිතා.