කුසලකම්මපථදසකවණ්ණනා

පාණාතිපාතා …පෙ… වෙදිතබ්බානි ලොකියලොකුත්තරමිස්සකවසෙනෙත්ථ කුසලකම්මපථානං දෙසිතත්තා. වෙරහෙතුතාය වෙරසඤ්ඤිතං පාණාතිපාතාදිපාපධම්මං මණති ‘‘මයි ඉධ ඨිතාය කථං ආගච්ඡසී’’ති තජ්ජන්තී විය නීහරතීති වෙරමණී, විරමති එතායාති වා ‘‘විරමණී’’ති වත්තබ්බෙ නිරුත්තිනයෙන ‘‘වෙරමණී’’ති වුත්තං. සමාදානවසෙන උප්පන්නා විරති සමාදානවිරති. අසමාදින්නසීලස්ස සම්පත්තතො යථාඋපට්ඨිතවීතික්කමිතබ්බවත්ථුතො විරති සම්පත්තවිරති. කිලෙසානං සමුච්ඡින්දනවසෙන පවත්තා මග්ගසම්පයුත්තා විරති සමුච්ඡෙදවිරති. කාමඤ්චෙත්ථ පාළියං විරතියෙව ආගතා, සික්ඛාපදවිභඞ්ගෙ (විභ. 703) පන චෙතනාපි ආහරිත්වා දස්සිතාති තදුභයම්පි ගණ්හන්තො ‘‘චෙතනාපි වත්තන්ති විරතියොපී’’ති ආහ. අනභිජ්ඣා හි මූලං පත්වාති කම්මපථකොට්ඨාසෙ ‘‘අනභිජ්ඣා’’ති වුත්තධම්මො මූලතො අලොභො කුසලමූලං හොතීති එවමෙත්ථ අත්ථො දට්ඨබ්බො. සෙසපදද්වයෙපි එසෙව නයො.

දුස්සීල්‍යාරම්මණා තදාරම්මණජීවිතින්ද්‍රියාදිආරම්මණා කථං දුස්සීල්‍යානි පජහන්තීති තං දස්සෙතුං ‘‘යථා පනා’’තිආදි වුත්තං. පජහන්තීති වෙදිතබ්බා පාණාතිපාතාදීහි විරමණවසෙනෙව පවත්තනතො. අථ තදාරම්මණභාවෙ, න සො තානි පජහති. න හි තදෙව ආරබ්භ තං පජහිතුං සක්කා තතො අවිනිස්සටභාවතො.

අනභිජ්ඣා…පෙ… විරමන්තස්සාති අභිජ්ඣං පජහන්තස්සාති අත්ථො. න හි මනොදුච්චරිතතො විරති අත්ථි අනභිජ්ඣාදීහෙව තප්පහානසිද්ධිතො.