2. ඡළභිජාතිසුත්තවණ්ණනා

57. තතියෙ අභිජාතියොති එත්ථ අභි-සද්දො උපසග්ගමත්තං, න අත්ථවිසෙසජොතකොති ආහ ‘‘ඡ ජාතියො’’ති. අභිජායතීති එත්ථාපි එසෙව නයො.

උරබ්භෙ හනන්තීති ඔරබ්භිකා. එවං සූකරිකාදයො වෙදිතබ්බා. රොදෙන්ති කුරුරකම්මන්තතාය සප්පටිබද්ධෙ සත්තෙ අස්සූනි මොචෙන්තීති රුද්දා, තෙ එව ලුද්දා ර-කාරස්ස ල-කාරං කත්වා. ඉමිනා අඤ්ඤෙපි යෙ කෙචි මාගවිකා නෙසාදා වුත්තා, තෙ පාපකම්මප්පසුතතාය ‘‘කණ්හාභිජාතී’’ති වදති.

භික්ඛූති ච බුද්ධසාසනෙ භික්ඛූ. තෙ කිර සච්ඡන්දරාගෙන පරිභුඤ්ජන්තීති අධිප්පායෙන චතූසු පච්චයෙසු කණ්ටකෙ පක්ඛිපිත්වා ඛාදන්තීති ‘‘කණ්ටකවුත්තිකා’’ති වදති. කස්මාති චෙ? යස්මා තෙ පණීතෙ පච්චයෙ පටිසෙවන්තීති තස්ස මිච්ඡාගාහො. ඤායලද්ධෙපි පච්චයෙ භුඤ්ජමානා ආජීවකසමයස්ස විලොමග්ගාහිතාය පච්චයෙසු කණ්ටකෙ පක්ඛිපිත්වා ඛාදන්ති නාමාති වදතීති. අථ වා කණ්ටකවුත්තිකා එවංනාමකා එකෙ පබ්බජිතා, යෙ සවිසෙසං අත්තකිලමථානුයොගං අනුයුත්තා. තථා හි තෙ කණ්ටකෙ වත්තන්තා විය හොන්තීති ‘‘කණ්ටකවුත්තිකා’’ති වුත්තා. ඉමමෙව ච අත්ථවිකප්පං සන්ධායාහ ‘‘කණ්ටකවුත්තිකාති සමණා නාමෙතෙ’’ති.

ලොහිතාභිජාති නාම නිගණ්ඨා එකසාටකාති වුත්තා. තෙ කිර ඨත්වා භුඤ්ජනනහානප්පටික්ඛෙපාදිවතසමායොගෙන පුරිමෙහි ද්වීහි පණ්ඩරතරා.

අචෙලකසාවකාති ආජීවකසාවකෙ වදති. තෙ කිර ආජීවකලද්ධියා සුවිසුද්ධචිත්තතාය නිගණ්ඨෙහිපි පණ්ඩරතරා. එවඤ්ච කත්වා අත්තනො පච්චයදායකෙ නිගණ්ඨෙහිපි ජෙට්ඨකතරෙ කරොති.

ආජීවකා ආජීවකිනියො ‘‘සුක්කාභිජාතී’’ති වුත්තා. තෙ කිර පුරිමෙහි චතූහි පණ්ඩරතරා. නන්දාදයො හි තථාරූපං ආජීවකප්පටිපත්තිං උක්කංසං පාපෙත්වා ඨිතා, තස්මා නිගණ්ඨෙහි ආජීවකසාවකෙහි ච පණ්ඩරතරාති ‘‘පරමසුක්කාභිජාතී’’ති වුත්තා.

බිලං ඔලග්ගෙය්‍යුන්ති මංසභාගං න්හාරුනා වා කෙනචි වා ගන්ථිත්වා පුරිසස්ස හත්ථෙ වා කෙසෙ වා ඔලම්බනවසෙන බන්ධෙය්‍යුං. ඉමිනා සත්ථධම්මං නාම දස්සෙති. සත්ථවාහො කිර මහාකන්තාරං පටිපන්නො අන්තරාමග්ගෙ ගොණෙ මතෙ මංසං ගහෙත්වා සබ්බෙසං සත්ථිකානං ‘‘ඉදං ඛාදිත්වා එත්තකං මූලං දාතබ්බ’’න්ති කොට්ඨාසං ඔලම්බති. ගොණමංසං නාම ඛාදන්තාපි අත්ථි, අඛාදන්තාපි අත්ථි, ඛාදන්තාපි මූලං දාතුං සක්කොන්තාපි අසක්කොන්තාපි. සත්ථවාහො යෙන මූලෙන ගොණො ගහිතො, තං මූලං සත්ථිකෙහි ධාරණත්ථං සබ්බෙසං බලක්කාරෙන කොට්ඨාසං දත්වා මූලං ගණ්හාති. අයං සත්ථධම්මො.

කණ්හාභිජාතියො සමානොති කණ්හෙ නීචකුලෙ ජාතො හුත්වා. කණ්හධම්මන්ති පච්චත්තෙ උපයොගවචනන්ති ආහ ‘‘කණ්හසභාවො හුත්වා අභිජායතී’’ති, තං අන්තොගධහෙතුඅත්ථං පදං, උප්පාදෙතීති අත්ථො. තස්මා කණ්හං ධම්මං අභිජායතීති කාළකං දසදුස්සීල්‍යධම්මං උප්පාදෙති. සුක්කං ධම්මං අභිජායතීති එත්ථාපි ඉමිනා නයෙන අත්ථො වෙදිතබ්බො. සො හි ‘‘අහං පුබ්බෙපි පුඤ්ඤානං අකතත්තා නීචකුලෙ නිබ්බත්තො, ඉදානි පුඤ්ඤං කරිස්සාමී’’ති පුඤ්ඤසඞ්ඛාතං පණ්ඩරධම්මං කරොති.

අකණ්හං අසුක්කං නිබ්බානන්ති සචෙ කණ්හං භවෙය්‍ය, කණ්හවිපාකං දදෙය්‍ය යථා දසවිධං දුස්සීල්‍යධම්මං. සචෙ සුක්කං, සුක්කවිපාකං දදෙය්‍ය යථා දානසීලාදිකුසලකම්මං. ද්වින්නම්පි අප්පදානතො ‘‘අකණ්හං අසුක්ක’’න්ති වුත්තං. නිබ්බානඤ්ච නාම ඉමස්මිං අත්ථෙ අරහත්තං අධිප්පෙතං ‘‘අභිජායතී’’ති වචනතො. තඤ්හි කිලෙසනිබ්බානන්තෙ ජාතත්තා නිබ්බානං නාම යථා ‘‘රාගාදීනං ඛයන්තෙ ජාතත්තා රාගක්ඛයො, දොසක්ඛයො, මොහක්ඛයො’’ති. පටිප්පස්සම්භනවසෙන වා කිලෙසානං නිබ්බාපනතො නිබ්බානං. තං එස අභිජායති පසවති. ඉධාපි හි අන්තොගධහෙතු අත්ථං ‘‘ජායතී’’ති පදං. අට්ඨකථායං පන ‘‘ජායතී’’ති ඉමස්ස පාපුණාතීහි අත්ථං ගහෙත්වාව ‘‘නිබ්බානං පාපුණාතී’’ති වුත්තං. සුක්කාභිජාතියො සමානොති සුක්කෙ උච්චකුලෙ ජාතො හුත්වා. සෙසමෙත්ථ සුවිඤ්ඤෙය්‍යමෙව.

ඡළභිජාතිසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.