7. වච්ඡගොත්තසුත්තවණ්ණනා

58. සත්තමෙ මහාවිපාකන්ති උළාරඵලං බහුවිපාකං. ධම්මො නාම කථිතකථා ‘‘අත්ථං දහති විදහතී’’ති කත්වා. අනුධම්මො නාම පටිකථනං ‘‘තං අනුගතො ධම්මො’’ති කත්වා. සහ ධම්මෙනාති සහධම්මො, සො එව සහධම්මිකො. ධම්මසද්දො චෙත්ථ කාරණපරියායොති ආහ ‘‘සකාරණො’’ති. වාදස්සාති වචනස්ස. අනුපාතො අනුපච්ඡා පවත්ති.

පරිපන්ථෙ තිට්ඨතීති පාරිපන්ථිකො. පන්ථෙ ඨත්වා පරෙසං සාපතෙය්‍යං ඡින්දනතො පන්ථදූහනචොරො. යදි පච්චවෙක්ඛණඤාණං, කථං තං අසෙක්ඛන්ති ආහ ‘‘අසෙක්ඛස්ස පවත්තත්තා’’ති. ඉතරානීති සීලක්ඛන්ධාදීනි. සයම්පීති පි-සද්දො ‘‘අසෙක්ඛස්ස පවත්තා චා’’ති ඉමමත්ථං සම්පිණ්ඩෙති.

නිබ්බිසෙවනොති විසෙවනරහිතො විගතවිලොමභාවො. න උපපරික්ඛන්තීති න විචාරෙන්ති. ජාතිං නිබ්බත්තිං යාති උපගච්ඡතීති ජාතියො, ජාතොති අත්ථො. තෙනාහ ‘‘යත්ථ කත්ථචි කුලජාතෙ’’ති.

කෙවලීති කෙවලවා, පාරිපූරිමාති අත්ථො. තෙනාහ ‘‘පරිපුණ්ණභාවෙන යුත්තො’’ති. එතං කෙවලීති පදං. අභිඤ්ඤාපාරන්ති අභිජානස්ස පාරං. පරියන්තං ගතත්තා පාරගූ. එස නයො සෙසපදෙසුපි. ඛෙත්තවිනිච්ඡයසවනෙනාති ‘‘ඉමෙහි සීලාදිගුණසම්පන්නා සදෙවකෙ ලොකෙ පුඤ්ඤස්ස ඛෙත්තං, තදඤ්ඤො න ඛෙත්ත’’න්ති එවං ඛෙත්තවිනිච්ඡයසවනෙන රහිතා.

වච්ඡගොත්තසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.