චතුවීසතිමො පරිච්ඡෙදො

24. පරිග්ගහවිසුද්ධිකථා

940. සීලචිත්තවිසුද්ධීහි, යථාවුත්තාහි මණ්ඩිතො;

පයොගාසයසම්පන්නො, නිබ්බානාභිරතො තතො.

941. ඛන්ධායතනධාතාදිප්පභෙදෙහි යථාරහං;

ලක්ඛණපච්චුපට්ඨාන-පදට්ඨානවිභාගතො.

942. පරිග්ගහෙත්වා සඞ්ඛාරෙ, නාමරූපං යථාකථං;

වවත්ථපෙන්තො තත්ථෙවමනුපස්සති පඤ්ඤවා.

943. නාමරූපමිදං සුද්ධං, අත්තභාවොති වුච්චති;

නත්ථෙත්ථ කොචි අත්තා වා, සත්තො ජීවො ච පුග්ගලො.

944. යථාපි අඞ්ගසම්භාරා, හොති සද්දො රථො ඉති;

එවං ඛන්ධෙසු සන්තෙසු, හොති සත්තොති සම්මුති.

945. ඛන්ධායතනධාතූනං, යථායොගමනුක්කමො;

අබ්බොච්ඡින්නො පවත්තන්තො, සංසාරොති පවුච්චති.

946. ඉති නානප්පකාරෙන, තෙභූමකපරිග්ගහො;

භූමිධම්මවවත්ථානං, සුද්ධසඞ්ඛාරදස්සනං.

947. අත්තදිට්ඨිපහානෙන, දිට්ඨිසංක්ලෙසසොධනං;

දිට්ඨිවිසුද්ධි නාමාති, ඤාණමෙතං පවුච්චති.

948. පරිග්ගහිතසඞ්ඛාරො, නාමරූපමපත්ථියා;

තතො පරං යථායොගං, පරිග්ගණ්හති පච්චයෙ.

949. දුක්ඛසමුදයො තත්ථ, තණ්හා සංසාරනායිකා;

සමොධානෙති සඞ්ඛාරෙ, තත්ථ තත්ථුපපත්තියා.

950. තණ්හාසම්භවමෙවෙතං, තස්මා දුක්ඛං පවුච්චති;

තදප්පවත්ති නිබ්බානං, මග්ගො තංපාපකොති ච.

951. චතුසච්චවවත්ථාන-මුඛෙනෙවම්පි පච්චයෙ;

පරිග්ගණ්හන්ති එකච්චෙ, සඞ්ඛාරානමථාපරෙ.

952. ආලොකාකාසවායාපපථවිඤ්චුපනිස්සයං;

භවඞ්ගපරිණාමඤ්ච, ලභිත්වාව යථාරහං.

953. ඡ වත්ථූනි ච නිස්සාය, ඡ ද්වාරාරම්මණානි ච;

පටිච්ච මනසිකාරං, පවත්තන්ති අරූපිනො.

954. යථාසකසමුට්ඨානං, විභාගෙහි ච රූපිනො;

පවත්තන්ති එකච්චෙති, පරිග්ගණ්හන්ති පච්චයෙ.

955. අවිජ්ජාපච්චයා හොන්ති, සඞ්ඛාරා තු තතො තථා;

විඤ්ඤාණං නාමරූපඤ්ච, සළායතනනාමකං.

956. ඵස්සො ච වෙදනා තණ්හා, උපාදානං භවො තතො;

ජාති ජරා මරණඤ්ච, පවත්තති යථාරහං.

957. තතො සොකො පරිදෙවො, දුක්ඛඤ්චෙව තථාපරං;

දොමනස්සමුපායාසො, සම්භොති ච යථාරහං.

958. එතස්ස කෙවලස්සෙවං, දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සම්භවො;

පටිච්චසමුප්පාදොව, නත්ථඤ්ඤො කොචි කාරකො.

959. තත්ථාවිජ්ජාදයො ද්වෙපි, අද්ධාතීතො අනාගතො;

ජාතාදයොපරෙ අට්ඨ, පච්චුප්පන්නොති වණ්ණිතො.

960. පුඤ්ඤාපුඤ්ඤානෙඤ්ජවසා, සඞ්ඛාරා තිවිධා තථා;

භවෙකදෙසො කම්මඤ්ච, කම්මවට්ටන්ති වුච්චති.

961. අවිජ්ජාතණ්හුපාදානා, ක්ලෙසවට්ටමථාපරෙ;

විපාකවට්ටං සත්තාපි, උපපත්තිභවොපි ච.

962. අවිජ්ජාසඞ්ඛාරානං තු, ගහණෙ ගහිතාව තෙ;

තණ්හුපාදානභවාති, අතීතෙ පඤ්ච හෙතවො.

963. තණ්හුපාදානභවානං, ගහණෙ ගහිතාව තෙ;

අවිජ්ජා සඞ්ඛාරා චෙති, පච්චුප්පන්නෙපි පඤ්චකෙ.

964. විඤ්ඤාණාදිසරූපෙන, දස්සිතං ඵලපඤ්චකං;

තථා තදෙව ජාතාදි-නාමෙනානාගතන්ති ච.

965. අතීතෙ හෙතවො පඤ්ච, ඉදානි ඵලපඤ්චකං;

ඉදානි හෙතවො පඤ්ච, ආයතිං ඵලපඤ්චකං.

966. හෙතුඵලං ඵලහෙතු, පුන හෙතුඵලානි ච;

තිසන්ධි චතුසඞ්ඛෙපං, වීසතාකාරමබ්‍රවුං.

967. අත්ථධම්මපටිවෙධ-දෙසනානං යථාරහං;

ගම්භීරත්තා චතුන්නම්පි, චතුගම්භීරතා මතා.

968. එකත්තනානත්තනයා, අබ්‍යාපාරනයොපරො;

තථෙවංධම්මතා චෙති, නයා වුත්තා චතුබ්බිධා.

969. ජරාමරණසොකාදි-පීළිතානමභිණ්හසො;

ආසවානං සමුප්පාදා, අවිජ්ජා ච පවත්තති.

970. අවිජ්ජාපච්චයා හොන්ති, සඞ්ඛාරාපි යථා පුරෙ;

බද්ධාවිච්ඡෙදමිච්චෙවං, භවචක්කමනාදිකං.

971. තණ්හාවිජ්ජානාභිකං තං, ජරාමරණනෙමිකං;

සෙසාකාරාදිඝටිකං, තිභවාරථයොජිතං.

972. තිඅද්ධඤ්ච තිවට්ටඤ්ච, තිසන්ධිඝටිකං තථා;

චතුසඞ්ඛෙපගම්භීරනයමණ්ඩිතදෙසනං.

973. වීසතාකාරවිභාගං, ද්වාදසාකාරසඞ්ගහං;

ධම්මට්ඨිතීති දීපෙන්ති, ඉදප්පච්චයතං බුධා.

974. පටිච්චසමුප්පාදොයං, පච්චයාකාරනාමතො;

සඞ්ඛෙපතො ච විත්ථාරා, විවිධාකාරභෙදතො.

975. ජනෙති පච්චයුප්පන්නෙ, අවිජ්ජාදිපවත්තියා;

අවිජ්ජාදිනිරොධෙන, නිරොධෙති ච සබ්බථා.

976. පච්චයප්පච්චයුප්පන්න-වසෙනෙව පවත්තති;

සංසාරොයන්ති එකච්චෙ, පරිග්ගණ්හන්ති පච්චයෙ.

977. සමන්තපට්ඨානමහාපකරණවිභාගතො;

එකච්චෙ පරිග්ගණ්හන්ති, චතුවීසති පච්චයෙ.

978. ඉති නානප්පකාරෙන, පච්චයානං පරිග්ගහො;

සප්පච්චයනාමරූපං, වවත්ථානන්ති වෙදිතං.

979. ඉදප්පච්චයතාඤාණං, පච්චයාකාරදස්සනං;

ධම්මට්ඨිති යථාභූතඤාණදස්සනනාමකං.

980. කාලත්තයවිභාගෙසු, කඞ්ඛාසංක්ලෙසසොධනං;

කඞ්ඛාවිතරණා නාම, විසුද්ධීති පවුච්චතීති.

ඉති නිබ්බානවිභාගෙ පරිග්ගහවිසුද්ධිකථා නිට්ඨිතා.

චතුවීසතිමො පරිච්ඡෙදො.