13. තෙරසමො පරිච්ඡෙදො

නිස්සන්දඵලවිභාගො

1792. විපස්සනාය නිස්සන්දමිති වුත්තමිතො පරං;

සච්චානං පටිවෙධාදිං, පවක්ඛාමි යථාක්කමං.

1793. පරිඤ්ඤා ච පහානඤ්ච, සච්ඡිකිරියා ච භාවනා;

ඉති දුක්ඛාදිසච්චෙසු, කිච්චමාහු චතුබ්බිධං.

1794. තං සබ්බං මග්ගකාලම්හි, කරිස්සති තතො පරං;

පටිපස්සද්ධකිච්චත්තා, කතං හොති ඵලෙ කථං.

1795. ඡින්නතාලො ඵලස්සෙව, ඡින්නානුසයමූලකා;

ඛන්ධා නාලමධිට්ඨානං, විපල්ලාසපවත්තියා.

1796. අච්චන්තපටිපක්ඛත්තා, චතුමග්ගපවත්තියා;

පරං ක්ලෙසා න ජායන්ති, දඩ්ඪබීජඞ්කුරං යථා.

1797. නිය්‍යානට්ඨවිසෙසෙන, අඤ්ඤමඤ්ඤස්ස පච්චයො;

මග්ගොව මග්ගං භාවෙති, ජායමානොථ වා පුන.

1798. මග්ගප්පවත්තිසන්තානෙ, භාවනාති පවුච්චති;

වත්තමානෙන තං කිච්චං, නිප්ඵාදිතමසෙසතො.

1799. ඉති තීණිපි සච්චානි, කිච්චතො පටිවිජ්ඣති;

නිබ්බානං සච්ඡිකුබ්බන්තො, මග්ගො එකක්ඛණෙ සහ.

1800. කිච්චප්පවත්තිතො චෙත්ථ, පටිවෙධොති වුච්චති;

තඤ්ච සාධෙති මග්ගොයං, නිය්‍යන්තො සන්තිගොචරො.

1801. පරිච්චජිත්වා සඞ්ඛාරෙ, මග්ගස්සාරබ්භ නිබ්බුතිං,

නිය්‍යානමෙව සච්චෙසු, කිච්චසාධනමීරිතං.

1802. මග්ගො එව හි නිය්‍යාති, සෙසා තස්සොපකාරකා;

අප්පෙන්තා ඣානධම්මා ච, බුජ්ඣන්තා බොධිපක්ඛියා.

1803. තස්මා තස්සෙව වුට්ඨානං, පකාසෙන්ති විසෙසතො;

ඛන්ධෙහි ච කිලෙසෙහි, විමොක්ඛත්තයතො කථං.

1804. කත්වානාභිනිවෙසං තු, යත්ථ තත්ථ යථා තථා;

භූමිධම්මං පරිග්ගය්හ, විපස්සිත්වා තතො පරං.

1805. යතො කුතොචි වුට්ඨානං, යදි හොති අනිච්චතො;

හුත්වාධිමොක්ඛබහුලො, සද්ධින්ද්‍රියවිසෙසතො.

1806. අනිමිත්තවිමොක්ඛෙන, නිය්‍යන්තො සත්තපුග්ගලො;

සද්ධානුසාරී පඨමෙ, මජ්ඣෙ සද්ධාවිමුත්තකො.

1807. අන්තෙ පඤ්ඤාවිමුත්තොති, තමීරෙන්ති තථාගතා;

සඞ්ඛාරෙ දුක්ඛතො දිස්වා, වුට්ඨහන්තො ස පුග්ගලො.

1808. පස්සද්ධිබහුලො හුත්වා, සමාධින්ද්‍රියලාභතො;

තථෙවාප්පණිහිතෙන, නිය්‍යන්තො තිවිධො භවෙ.

1809. අනත්තතො වුට්ඨහිත්වා, වෙදබාහුල්‍යයොගතො;

සුඤ්ඤතෙනාථ නිය්‍යන්තො, පඤ්ඤින්ද්‍රියවිසෙසතො.

1810. ධම්මානුසාරී පඨමෙ, දිට්ඨිප්පත්තො තතො පරං;

අන්තෙ පඤ්ඤාවිමුත්තොති, තම්පි දීපෙන්ති පණ්ඩිතා.

1811. ආනෙඤ්ජපාදකජ්ඣාන-නාමකායවිසෙසතො;

සච්ඡිකත්වාන නිබ්බානං, මජ්ඣෙ ඡ කායසක්ඛිනො.

1812. අරූපතො ච මග්ගෙන, ආනෙඤ්ජෙන ච රූපතො;

විමුත්තො උභතොභාග-විමුත්තො අරහා භවෙ.

1813. තිවිමොක්ඛමුඛීභූතා, ඉති වුට්ඨානසාධිකා;

සත්තපුග්ගලභෙදඤ්ච, සම්පාදෙති විපස්සනා.

1814. අධිමුච්චති සද්ධා ච, යථාවත්ථුසභාවතො;

ඤෙය්‍යධම්මෙසු සබ්බත්ථ, පඤ්ඤා ච පටිවිජ්ඣති.

1815. තස්මා සද්ධා ච පඤ්ඤා ච, වත්ථුනිච්ඡයලක්ඛණා;

වත්ථුප්පතිට්ඨිතා චායං, තිලක්ඛණවිපස්සනා.

1816. තස්මා සද්ධාධුරො යොගී, දිස්වොළාරිකලක්ඛණං;

තතො පරමනත්තාති, සුඛුමෙ අධිමුච්චති.

1817. තස්සෙවමධිමුත්තස්ස, සද්ධා වා පන කෙවලා;

සමාධින්ද්‍රියාධිකා ච, වුට්ඨානඝටිකා භවෙ.

1818. ථූලලක්ඛණමොහාය, පඤ්ඤාධුරෙ විපස්සතො;

ධම්මසභාවමාහච්ච, සුඛුමං පටිවිජ්ඣති.

1819. තස්මා සද්ධාධුරස්සෙව, වුට්ඨානද්වයමාදිතො;

අන්තෙ සද්ධානුගතස්ස, පඤ්ඤා සුපරිපූරති.

1820. පඤ්ඤාධුරස්ස සෙසන්ති, කෙචි ආචරියා පන;

ධුරසංසන්දනං නාම, වුට්ඨානෙසු විභාවයුං.

1821. සත්තක්ඛත්තුපරමො ච,

කොලංකොලො තථාපරො;

එකබීජීති තිවිධො,

සොතාපන්නො පවුච්චති.

1822. සකිංදෙව ඉමං ලොකං, ආගන්ත්වා පුන පුග්ගලො;

සකදාගාමිනාමෙන, දුතියොපි පකාසිතො.

1823. අන්තරාපරිනිබ්බායී, උපහච්චාපරො තථා;

අසඞ්ඛාරං සසඞ්ඛාරං, උද්ධංසොතොති පඤ්චධා.

1824. අනාගාමී ච තතියො, චතුත්ථො අරහාති ච;

ඉත්ථං ඵලට්ඨා චත්තාරො, මග්ගට්ඨා ච තතොපරෙ.

1825. භාවනාපරියායෙන, පටිවෙධානුරූපතො;

චත්තාරො ච යුගා හොන්ති, අට්ඨ චාරියපුග්ගලා.

1826. දිට්ඨිකඞ්ඛා පහීයන්ති, ආදිමග්ගෙන සබ්බථා;

අපායගමනීයම්පි, පාපමඤ්ඤං පහීයති.

1827. සකදාගාමිමග්ගෙන, ඛීයන්තොළාරිකා තථා;

අනාගාමිකමග්ගෙන, කාමදොසාව සබ්බථා.

1828. අරහත්තෙන සබ්බෙපි, ක්ලෙසා ඛීයන්ති සබ්බථා;

ක්ලෙසහානි යථායොග-මිති ඤෙය්‍යා විභාවිනා.

1829. පටිසම්භිදා චතස්සො, අත්ථෙ ධම්මෙ නිරුත්තියං;

පටිභානෙ ච භාසන්ති, ඤාණං භෙදගතං බුධා.

1830. හෙතුප්ඵලඤ්ච නිබ්බානං, භාසිතත්ථො තථාපරො;

පාකාක්‍රියාති පඤ්චෙතෙ, අත්ථනාමෙන භාසිතා.

1831. හෙතු චාරියමග්ගො ච, භාසිතඤ්ච තථාපරං;

කුසලාකුසලඤ්චෙති, පඤ්ච ධම්මො පකාසිතො.

1832. තත්ථෙවං දසධා භෙදෙ, අත්ථධම්මෙ යථාරහං;

යො වොහාරො සභාවෙන, සා නිරුත්තීති සම්මතා.

1833. තංතංගොචරකිච්චාදි-භෙදභින්නං තහිං තහිං;

පවත්තමානං යං ඤාණං, පටිභානං තමීරිතං.

1834. පුබ්බයොගො බාහුස්සච්චං,

දෙසභාසා තථාගමො;

පරිපුච්ඡා චාධිගමො,

නිස්සයො මිත්තසම්පදා.

1835. ඉච්චූපනිස්සයං ලද්ධා, භිජ්ජති පටිසම්භිදා;

අසෙක්ඛභූමියං වාථ, සෙක්ඛභූමියමෙව වා.

1836. සරස්සතො ආගමතො, තථාලම්බණතොපි ච;

නාමුප්පත්තිං පකාසෙන්ති, ඵලස්ස තිවිධං බුධා.

1837. තිධා තතො සමාපත්ති, සොතාපත්තිඵලාදිකා;

සුඤ්ඤතා චානිමිත්තා ච, තථාප්පණිහිතාති ච.

1838. තඤ්ච වුත්තනයෙනෙව, සමාපජ්ජිතුමිච්ඡතො;

විපස්සන්තස්ස සඞ්ඛාරෙ, ඵලමප්පෙති අත්තනො.

1839. නිරොධං තු සමාපත්තිං, රූපාරූපස්ස ලාභකො;

සමාපජ්ජතානාගාමී, අරහා ච යථා තථා.

1840. රූපාරූපසමාපත්තිං, සමාපජ්ජ යථාක්කමං;

වුට්ඨහිත්වා විපස්සන්තො, තත්ථ තත්ථෙව සඞ්ඛතෙ.

1841. යුගනන්ධං පවත්තෙත්වා, සමථඤ්ච විපස්සනං;

යාවාකිඤ්චඤ්ඤායතන-මිත්ථං පත්වා තතො පරං.

1842. අධිට්ඨෙය්‍යමධිට්ඨාය, කත්වාභොගං යථාරහං;

මග්ගාරූපසමාපත්තිං, සමාපජ්ජති පණ්ඩිතො.

1843. තතො නිරොධං ඵුසති, චිත්තුප්පාදද්වයා පරං;

තස්සෙවං මනසාභාවො, නිරොධොති පවුච්චති.

1844. ඵලචිත්තසමුප්පාදා, වුට්ඨානං තස්ස දීපිතං;

තතො භවඞ්ගං ඡෙත්වාන, පච්චවෙක්ඛති බුද්ධිමා.

1845. ඉච්චානෙකගුණාධාරං, පඤ්ඤාභාවනමුත්තමං;

භාවෙය්‍ය මතිමා යොගී, පත්ථෙන්තො හිතමත්තනො.

1846. ඉත්ථං සුසම්පාදිතසීලචිත්ත-

පඤ්ඤාවිසුද්ධී පටිපාදයන්තා;

පත්වාන සම්බොධිමපෙතසොකා,

පාලෙන්ති සොත්ථිං පරමං චිරාය.

1847. තෙ පත්තිපත්තා පරමප්පතීතා,

පක්ඛාලිතක්ලෙසමලා මහෙසී;

අච්චන්තවොදාතගුණොදිතත්තා,

ලොකස්ස හොන්තුත්තමදක්ඛිණෙය්‍යා.

ඉති නාමරූපපරිච්ඡෙදෙ නිස්සන්දඵලවිභාගො නාම

තෙරසමො පරිච්ඡෙදො.

නිට්ඨිතො ච සබ්බථාපි විපස්සනාවිභාගො.

නිගමනකථා

1848. එත්තාවතා පටිඤ්ඤාතො, පවක්ඛාමීති ආදිතො;

නාමරූපපරිච්ඡෙදො, පරිනිට්ඨාපිතො මයා.

1849. තෙරසෙව පරිච්ඡෙදා, විභත්තා සත්ත සාධිකා;

නාමරූපපරිච්ඡෙදෙ, භාණවාරා පකාසිතා.

1850. අභිධම්මපරමත්ථා, සමථො ච විපස්සනා;

විසුං විසුං විභත්තාති, විභාගෙත්ථ තිධා මතා.

1851. සොයං විජ්ජාවිමොක්ඛා ච, හදයෙසු විභාවිනං;

වල්ලභත්තමධිට්ඨාය, සාසනෙත්ථ ගවෙසිනං.

1852. මනොගතතමුද්ධංසී, රවිරංසීව පණ්ඩිතො;

දස්සෙතු චිරමාලොකං, සද්ධම්මරතනාලයෙ.

1853. පණ්ඩිච්චං පරමත්ථෙසු, පාටවං පටිපත්තියං;

පත්ථයන්තෙන භික්ඛූන-මිත්ථං සුගතසාසනෙ.

1854. නාමරූපපරිච්ඡෙද-මසංකිණ්ණමනාකුලං;

කුබ්බතා හිතකාමෙන, සුකතෙන කතෙන මෙ.

1855. මහාමෙරුනිභං ගෙහං, මහාචෙතියභූසිතං;

මහාවිහාරමාරුළ්හ-මහාබොධිමහුස්සවං.

1856. අලඞ්කාතුං පහොන්තාලං, චිරකාලං තපොධනා;

ලඞ්කාදීපස්සලඞ්කාරං, කලඞ්කාපගතාලයං.

1857. නාමරූපපරිච්ඡෙදො,

අන්තරායං විනා යථා;

නිට්ඨිතොයං තථා ලොකෙ,

නිට්ඨන්තජ්ඣාසයා සුභා.

ඉති අනුරුද්ධාචරියෙන විරචිතං

නාමරූපපරිච්ඡෙදපකරණං නිට්ඨිතං.