එකූනවීසතිමො පරිච්ඡෙදො

19. පභෙදකථා

706. අට්ඨවීසවිධම්පෙතං, රූපං දානි යථාරහං;

භූතරූපාදිභෙදෙහි, විභජෙය්‍ය විචක්ඛණො.

707. පථවාදිකමිදන්ති, භූතරූපං චතුබ්බිධං;

උපාදාරූපමඤ්ඤං තු, චතුවීසතිවිධං භවෙ.

708. පඤ්චවිධම්පි චක්ඛාදිරූපමජ්ඣත්තිකං මතං;

තෙවීසතිවිධං සෙසං, බාහිරන්ති පවුච්චති.

709. රූපසද්දගන්ධරසඵොට්ඨබ්බා සත්ත පඤ්චධා;

පඤ්චප්පසාදවිසයා, පඤ්චාරම්මණනාමකා.

710. එකවීසතිවිධං සෙසං, ධම්මාරම්මණසඞ්ගහං;

මනොවිඤ්ඤාණවිඤ්ඤෙය්‍යං, මනොද්වාරස්ස ගොචරං.

711. පසාදා විසයා චෙව, පඤ්චකා ද්වෙපි සම්භවා;

ද්වාදසාපි සරූපෙන, දසායතනධාතුයො.

712. යදෙදං පන සබ්බම්පි, රූපං සප්පටිඝං මතං;

තදෙවොළාරිකං නාම, සන්තිකෙති පවුච්චති.

713. සෙසමප්පටිඝං නාම, ධම්මායතනධාතු ච;

සුඛුමඤ්චෙව රූපඤ්ච, රූපං සොළසධා ඨිතං.

714. ඡබ්බිධා වත්ථුරූපං තු, පසාදහදයම්පි ච;

අවත්ථුරූපං සෙසං තු, ද්වාවීසතිවිධං භවෙ.

715. පසාදා චෙව විඤ්ඤත්ති, ද්වාරරූපං තු සත්තධා;

සෙසං අද්වාරරූපං තු, එකවීසවිධම්පි ච.

716. පසාදා භාවයුගළං, ජීවිතඤ්චෙති අට්ඨධා;

ඉන්ද්‍රියරූපමඤ්ඤං තු, වීසධානින්ද්‍රියං සියා.

717. වණ්ණො ගන්ධො රසො ඔජා, භූතරූපන්ති අට්ඨධා;

අවිනිබ්භොගමිතරං, විනිබ්භොගං තු වීසධා.

718. අවිනිබ්භොගරූපානි, සද්දවත්ථින්ද්‍රියානි ච;

නිප්ඵන්නං අට්ඨාරසධා, රූපරූපන්ති වෙදිතං.

719. පරිච්ඡෙදො පනාකාසො, විඤ්ඤත්තිලහුතාදයො;

විකාරා ලක්ඛණා චෙව, රූපස්සුපචයාදයො.

720. දසධාපි අනිප්ඵන්නං, නත්ථෙතං පරමත්ථතො;

රූපස්සෙතන්ති කත්වාන, රූපමිච්චෙව වුච්චති.

721. රූපායතනමෙවෙකං, සනිදස්සනමීරිතං;

අනිදස්සනමඤ්ඤං තු, සත්තවීසතිවිධම්පි ච.

722. කම්මජං පනුපාදින්නං, අනුපාදින්නකාපරං;

තිවිධං චිත්තජඤ්චෙව, උතුජාහාරජන්ති ච.

723. චක්ඛුසම්ඵස්සවත්ථූති, චක්ඛුධාතු පකිත්තිතා;

න වත්ථු තස්ස සෙසං තු, සත්තවීසතිවිධං භවෙ.

724. සොතසම්ඵස්සවත්ථාදි-වසා ච දුවිධා තථා;

තිවිධා ච විභාවෙය්‍ය, යථාසම්භවතො කථං.

725. සනිදස්සනරූපඤ්ච, වණ්ණො සප්පටිඝම්පි ච;

අනිදස්සනමඤ්ඤං තු, ථූලං සප්පටිඝං භවෙ.

726. අනිදස්සනරූපඤ්ච, සෙසමප්පටිඝම්පි ච;

සොළසාති ච සබ්බම්පි, රූපං තිවිධමුද්දිසෙ.

727. අපත්තගාහකං නාම, චක්ඛුසොතද්වයං පන;

සම්පත්තගාහකං නාම, ඝානාදිත්තයමීරිතං.

728. අගාහකමතො සෙසං, තෙවීසතිවිධං භවෙ;

කිඤ්චි සාරම්මණං නාම, න ගය්හතීති සබ්බථා.

729. උපාදා අජ්ඣත්තිකං රූපං, උපාදා බාහිරං තථා;

නොපාදා බාහිරඤ්චෙති, එවම්පි තිවිධං භවෙ.

730. අජ්ඣත්තිකමුපාදින්නං, බාහිරඤ්ච තථාපරං;

අනුපාදින්නකඤ්චෙති, එවමාදිවසාපි ච.

731. දිට්ඨං රූපං සුතං සද්දො, ගන්ධාදි තිවිධං මුතං;

විඤ්ඤාතමඤ්ඤවිඤ්ඤෙය්‍යං, මනසාති චතුබ්බිධං.

732. රූපරූපං පරිච්ඡෙදො, විකාරො ලක්ඛණං කමා;

අට්ඨාරසෙකකං පඤ්ච, චතුක්කන්ති ච තං තථා.

733. ද්වාරඤ්ච හොති වත්ථු ච, න වත්ථු ද්වාරමෙව තු;

න ද්වාරං වත්ථුමෙවාථ, නොභයන්ති ච නිද්දිසෙ.

734. උපාදා අනුපාදින්නං, අනුපාදින්නකං තථා;

නොපාදා දුවිධඤ්චෙති, චතුද්ධෙවම්පි දෙසිතං.

735. සප්පටිග්ඝමුපාදා ච, රූපමප්පටිඝං තථා;

නොපාදා දුවිධඤ්චෙති, චතුද්ධා එවමාදිතො.

736. එකාදසෙකජරූපං, හදයින්ද්‍රියනවකං;

කම්මජං චිත්තජඤ්චෙව, තථා විඤ්ඤත්තිකං ද්වයං.

737. සද්දො චිත්තොතුජො තස්මා, රූපමෙකං ද්විජං මතං;

චිත්තොතාහාරසම්භූතං, ලහුතාදිත්තයං තිජං.

738. නවාකාසාවිනිබ්භොගා, කම්මාදිචතුසම්භවා;

අථ ලක්ඛණරූපන්ති, රූපමෙවං තු පඤ්චධා.

739. නවාකාසාවිනිබ්භොගා, නව වත්ථින්ද්‍රියානි ච;

අට්ඨාරසවිධං රූපං, කම්මජං හොති පිණ්ඩිතං.

740. සද්දාකාසාවිනිබ්භොගා, විඤ්ඤත්තිලහුතාදයො;

පඤ්චදසවිධං රූපං, චිත්තසම්භවමුද්දිසෙ.

741. සද්දාකාසාවිනිබ්භොගා, ලහුතාදිත්තයන්ති ච;

උතුසම්භවමීරෙන්ති, රූපං තෙරසධා ඨිතං.

742. පරිච්ඡෙදාවිනිබ්භොගා, ලහුතාදිත්තයම්පි ච;

එවමාහාරජං නාම, රූපං ද්වාදසධා ඨිතං.

743. ජාති ජරා ච මරණං, න කුතොචිපි ජායති;

එවම්පි පඤ්චධා හොති, රූපජාතිවිභාගතො.

744. පඤ්චවීසතිවිධං කම්මං, කාමරූපවවත්ථිතං;

ජනෙති කම්මජං රූපං, කාමරූපභවද්වයෙ.

745. පඤ්චවිඤ්ඤාණමාරුප්ප-විපාකා සබ්බසන්ධියො;

චුති ඛීණාසවස්සෙති, සොළසෙතෙ විවජ්ජයෙ.

746. පඤ්චසත්තති සෙසානි, චිත්තානිමානි සම්භවා;

ජනෙන්ති චිත්තජං රූපං, පඤ්චවොකාරභූමියං.

747. ජනෙභි උතුජං රූපං, තෙජොධාතු භවද්වයෙ;

කාමභූමියමොජා තු, ජනෙතාහාරජං තථා.

748. කම්මං ජනෙති රූපානි, අත්තජානි ඛණෙ ඛණෙ;

චිත්තමුප්පාදකාලම්හි, උප්පාදානන්තරං පරං.

749. උතුසම්භවමීරෙන්ති, රූපං තෙරසධා ඨිතං;

පරිච්ඡෙදාවිනිබ්භොගා, ලහුතාදිත්තයම්පි ච.

750. සන්ධියම්පි කම්මජං තු, පවත්තෙපි ච සම්භවා;

ජනෙති රූපං සෙසානි, පවත්තෙ, න තු සන්ධියං.

751. ඉන්ද්‍රියබද්ධසන්තානෙ, කම්මාදි තිවිධම්පි ච;

ජනෙති රූපං මතකෙ, බාහිරෙ තු යථාරහං.

752. ඉති කම්මාදයො රූපං, ජනෙන්ති ච යථාසකං;

සෙසානම්පි ච රූපානං, පච්චයා හොන්ති සම්භවා.

753. ඉති රූපවිභාගඤ්ච, ජාතිභෙදඤ්ච සම්භවා;

ජනකාදිප්පභෙදඤ්ච, රූපානං තත්ථ දීපයෙති.

ඉති රූපවිභාගෙ පභෙදකථා නිට්ඨිතා.

එකූනවීසතිමො පරිච්ඡෙදො.