අකුසලවිපාකවණ්ණනා

යථා අතිඉට්ඨෙ ඉට්ඨමජ්ඣත්තෙ ච ආරම්මණෙ වෙදනාභෙදසම්භවතො කුසලවිපාකමනොවිඤ්ඤාණධාතු දුවිධා හොති සොමනස්සසහගතා, උපෙක්ඛාසහගතාති, එවං අතිඅනිට්ඨෙ අනිට්ඨමජ්ඣත්තෙ ච ආරම්මණෙ වෙදනාභෙදො නත්ථීති අකුසලවිපාකමනොවිඤ්ඤාණධාතු එකවිධාවාති ‘‘සත්තාකුසලවිපාකානී’’ති වුත්තං. සති හි තත්ථ වෙදනාභෙදෙ අතිඅනිට්ඨෙ දොමනස්සෙන භවිතබ්බං, න ච පටිඝෙන විනා දොමනස්සං උප්පජ්ජතීති. කායවිඤ්ඤාණස්ස දුක්ඛසහගතා කුසලවිපාකෙ වුත්තවිපරියායෙන වෙදිතබ්බා. එත්ථ ච අකුසලවිපාකෙසු ලබ්භමානදුක්ඛං විය නාතිකටුකාපි උපෙක්ඛා එකන්තනිහීනස්ස අකුසලස්ස විපාකභාවතො දුක්ඛසභාවත්තා හීනා එව. න හි අකුසලස්ස විපාකො අදුක්ඛො හොති, උපෙක්ඛාභාවො පනස්ස බලවතා බාධියමානස්ස පටිපහරිතුං අසක්කොන්තස්ස දුබ්බලපුරිසස්ස තෙන කරියමානබාධස්ස උපෙක්ඛනා වියාති දට්ඨබ්බං. ඉමානි…පෙ… චිත්තානීති ඉමානි සත්ත එකෙකස්ස අකුසලස්ස විපාකචිත්තානි, න පන කුසලවිපාකෙ විය තිහෙතුකාදිපුඤ්ඤවිසෙසෙන. උද්ධච්චසහගතස්සපි හි පවත්තියං සත්තෙව විපාකා ලබ්භන්ති. කස්මා පනෙත්ථ යථා කුසලවිපාකං සහෙතුකම්පි උද්ධටං, න එවං අකුසලවිපාකන්ති? හෙතූනං අසම්භවතො. ලොභාදීනඤ්හි එකන්තසාවජ්ජතාය අයොනිසොමනසිකාරහෙතුකානං නත්ථි විපාකභාවො, අලොභාදීනම්පි එකන්තමනවජ්ජසභාවානං වා කාරණස්ස තබ්බිදූරතාය නත්ථෙව අකුසලවිපාකභාවො. න හි අලොභාදීනං පටිපක්ඛලොභාදයො තෙ අභිනිප්ඵාදෙන්ති, තස්මා ඉදං සබ්බථා සහෙතුප්පවත්තියා අසම්භවතො අහෙතුකමෙවාති.

කම්මකම්මනිමිත්තගතිනිමිත්තෙසූති එත්ථ අතීතභවෙ ආයූහිතං අපරාපරියවෙදනීයං, උපපජ්ජවෙදනීයං වා කම්මං කම්මං නාම. කම්මකරණකාලෙ චෙතනාය ගහිතමාරම්මණං කම්මනිමිත්තං නාම. උපපජ්ජිතබ්බභවපරියාපන්නො නරකාදීසු අග්ගිජාලාදිවණ්ණො ගතිනිමිත්තං නාම.

54. ඉමෙති අකුසලවිපාකා. තෙසං අනිට්ඨානිට්ඨමජ්ඣත්තවිසයෙසු පවත්තිවචනෙන තබ්බිපරියායෙන කුසලවිපාකානං ඉට්ඨඉට්ඨමජ්ඣත්තවිසයෙසු පවත්ති අත්ථතො ආපන්නාති සා විසුං න වුත්තා. සුඛාදිත්තයයුත්තාති සුඛසොමනස්සුපෙක්ඛායුත්තා.

‘‘එව’’න්තිආදි යථාවුත්තවිපාකානං නිගමනං.

අකුසලවිපාකවණ්ණනා නිට්ඨිතා.