8. යසොධරාථෙරීඅපදානං

314. එකස්මිං සමයෙ රම්මෙ, ඉද්ධෙ රාජගහෙ පුරෙ;

පබ්භාරම්හි වරෙකම්හි, වසන්තෙ නරනායකෙ.

315. වසන්තියා තම්හි නගරෙ, රම්මෙ භික්ඛුනුපස්සයෙ;

යසොධරාභික්ඛුනියා, එවං ආසි විතක්කිතං.

316. ‘‘සුද්ධොදනො මහාරාජා, ගොතමී ච පජාපතී;

අභිඤ්ඤාතා මහාථෙරා, ථෙරියො ච මහිද්ධිකා.

317. ‘‘සන්තිං ගතාව ආසුං තෙ, දීපච්චීව නිරාසවා;

ලොකනාථෙ ධරන්තෙව, අහම්පි ච සිවං පදං.

318. ‘‘ගමිස්සාමීති චින්තෙත්වා, පස්සන්තී ආයුමත්තනො;

පස්සිත්වා ආයුසඞ්ඛාරං, තදහෙව ඛයං ගතං.

319. ‘‘පත්තචීවරමාදාය, නික්ඛමිත්වා සකස්සමා;

පුරක්ඛතා භික්ඛුනීභි, සතෙහි සහස්සෙහි සා [සහ පඤ්චහි (සී. පී.)].

320. ‘‘මහිද්ධිකා මහාපඤ්ඤා, සම්බුද්ධං උපසඞ්කමි;

සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, සත්ථුනො චක්කලක්ඛණෙ;

නිසින්නා එකමන්තම්හි, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

321. ‘‘‘අට්ඨසත්තතිවස්සාහං, පච්ඡිමො වත්තතෙ වයො [පච්ඡිමා වත්තයි වයා (ස්‍යා.)];

පබ්භාරම්හි අනුප්පත්තා, ආරොචෙමි මහාමුනි.

322. ‘‘‘පරිපක්කො වයො මය්හං, පරිත්තං මම ජීවිතං;

පහාය වො ගමිස්සාමි, කතං මෙ සරණමත්තනො.

323. ‘‘‘වයම්හි පච්ඡිමෙ කාලෙ, මරණං උපරුද්ධති;

අජ්ජරත්තිං මහාවීර, පාපුණිස්සාමි නිබ්බුතිං.

324. ‘‘‘නත්ථි ජාති ජරා බ්‍යාධි, මරණඤ්ච මහාමුනෙ;

අජරාමරණං පුරං, ගමිස්සාමි අසඞ්ඛතං.

325. ‘‘‘යාවතා පරිසා නාම, සමුපාසන්ති සත්ථුනො;

අපරාධමජානන්තී [සචෙ මෙත්ථි (සී.), පජානන්තී (ක.)], ඛමන්තං සම්මුඛා මුනෙ.

326. ‘‘‘සංසරිත්වා ච සංසාරෙ, ඛලිතඤ්චෙ මමං තයි;

ආරොචෙමි මහාවීර, අපරාධං ඛමස්සු මෙ’.

327. ‘‘සුත්වාන වචනං තස්සා, මුනින්දො ඉදමබ්‍රවි;

‘කිමුත්තරං තෙ වක්ඛාමි, නිබ්බානාය වජන්තියා.

328. ‘‘‘ඉද්ධිඤ්චාපි නිදස්සෙහි, මම සාසනකාරිකෙ;

පරිසානඤ්ච සබ්බාසං, කඞ්ඛං ඡින්දස්සු යාවතා’.

329. ‘‘සුත්වා තං මුනිනො වාචං, භික්ඛුනී සා යසොධරා;

වන්දිත්වා මුනිරාජං තං, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

330. ‘‘‘යසොධරා අහං වීර, අගාරෙ තෙ පජාපති;

සාකියම්හි කුලෙ ජාතා, ඉත්ථිඅඞ්ගෙ පතිට්ඨිතා.

331. ‘‘‘ථීනං සතසහස්සානං, නවුතීනං ඡදුත්තරි;

අගාරෙ තෙ අහං වීර, පාමොක්ඛා සබ්බා ඉස්සරා.

332. ‘‘‘රූපාචාරගුණූපෙතා, යොබ්බනට්ඨා පියංවදා;

සබ්බා මං අපචායන්ති, දෙවතා විය මානුසා.

333. ‘‘‘කඤ්ඤාසතසහස්සපමුඛා, සක්‍යපුත්තනිවෙසනෙ;

සමානසුඛදුක්ඛතා, දෙවතා විය නන්දනෙ.

334. ‘‘‘කාමධාතුමතික්කම්ම [කාමධාතුමතික්කන්තා (සී. ස්‍යා. පී. ක.)], සණ්ඨිතා රූපධාතුයා;

රූපෙන සදිසා නත්ථි, ඨපෙත්වා ලොකනායකං.

335. ‘‘‘සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, ඉද්ධිං දස්සෙසි සත්ථුනො;

නෙකා නානාවිධාකාරා, මහාඉද්ධීපි දස්සයී [එවමාදීනි වත්වාන, උපතිත්වාන අම්බරං; ඉද්ධී අනෙකා දස්සෙසි, බුද්ධානුඤ්ඤා යසොධරා; (සී.)].

336. ‘‘‘චක්කවාළසමං කායං, සීසං උත්තරතො කුරු;

උභො පක්ඛා දුවෙ දීපා, ජම්බුදීපං සරීරතො.

337. ‘‘‘දක්ඛිණඤ්ච සරං පිඤ්ඡං, නානාසාඛා තු පත්තකා;

චන්දඤ්ච සූරියඤ්චක්ඛි, මෙරුපබ්බතතො සිඛං.

338. ‘‘‘චක්කවාලගිරිං තුණ්ඩං, ජම්බුරුක්ඛං සමූලකං;

බීජමානා උපාගන්ත්වා, වන්දන්තී ලොකනායකං.

339. ‘‘‘හත්ථිවණ්ණං තථෙවස්සං, පබ්බතං ජලධිං තථා;

චන්දිමං සූරියං මෙරුං, සක්කවණ්ණඤ්ච දස්සයි.

340. ‘‘‘යසොධරා අහං වීර, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම;

සහස්සලොකධාතූනං, ඵුල්ලපද්මෙන ඡාදයි.

341. ‘‘‘බ්‍රහ්මවණ්ණඤ්ච මාපෙත්වා, ධම්මං දෙසෙසි සුඤ්ඤතං;

යසොධරා අහං වීර, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම.

342. ‘‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනි.

343. ‘‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

344. ‘‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මය්හං මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ.

345. ‘‘‘පුබ්බානං ලොකනාථානං, සඞ්ගමං තෙ නිදස්සිතං [සුදස්සිතං (ස්‍යා. පී. ක.)];

අධිකාරං බහුං මය්හං, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

346. ‘‘‘යං මය්හං පූරිතං කම්මං, කුසලං සරසෙ මුනෙ;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, පුඤ්ඤං උපචිතං මයා.

347. ‘‘‘අභබ්බට්ඨානෙ වජ්ජෙත්වා, වාරයිත්වා අනාචරං;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, සඤ්චත්තං ජීවිතං මයා.

348. ‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, භරියත්ථායදාසි මං;

න තත්ථ විමනා හොමි, තුය්හත්ථාය මහාමුනි.

349. ‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, උපකාරායදාසි මං;

න තත්ථ විමනා හොමි, තුය්හත්ථාය මහාමුනි.

350. ‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, භොජනත්ථායදාසි මං;

න තත්ථ විමනා හොමි, තුය්හත්ථාය මහාමුනි.

351. ‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, ජීවිතානි පරිච්චජිං;

භයමොක්ඛං කරිස්සන්ති, දදාමි මම ජීවිතං.

352. ‘‘‘අඞ්ගගතෙ [අඞ්ගෙ එවං (ක.)] අලඞ්කාරෙ, වත්ථෙ නානාවිධෙ බහූ;

ඉත්ථිමණ්ඩෙ න ගූහාමි, තුය්හත්ථාය මහාමුනි.

353. ‘‘‘ධනධඤ්ඤපරිච්චාගං, ගාමානි නිගමානි ච;

ඛෙත්තං පුත්තා ච ධීතා ච, පරිච්චත්තා මහාමුනි.

354. ‘‘‘හත්ථී අස්සා ගවා චාපි, දාසියො පරිචාරිකා;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, පරිච්චත්තා අසඞ්ඛියා.

355. ‘‘‘යං මය්හං පටිමන්තෙසි [පතිමන්තෙසි (සී.)], දානං දස්සාමි යාචකෙ;

විමනං මෙ න පස්සාමි, දදතො දානමුත්තමං.

356. ‘‘‘නානාවිධං බහුං දුක්ඛං, සංසාරෙ ච බහුබ්බිධෙ;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, අනුභුත්තං අසඞ්ඛියං.

357. ‘‘‘සුඛප්පත්තානුමොදාමි, න ච දුක්ඛෙසු දුම්මනා;

සබ්බත්ථ තුලිතා හොමි, තුය්හත්ථාය මහාමුනි.

358. ‘‘‘අනුමග්ගෙන සම්බුද්ධො, යං ධම්මං අභිනීහරි;

අනුභොත්වා සුඛං දුක්ඛං, පත්තො බොධිං මහාමුනි.

359. ‘‘‘බ්‍රහ්මදෙවඤ්ච සම්බුද්ධං, ගොතමං ලොකනායකං;

අඤ්ඤෙසං ලොකනාථානං, සඞ්ගමං තෙ බහුං මයා.

360. ‘‘‘අධිකාරං බහුං මය්හං, තුය්හත්ථාය මහාමුනි;

ගවෙසතො බුද්ධධම්මෙ, අහං තෙ පරිචාරිකා.

361. ‘‘‘කප්පෙ ච සතසහස්සෙ, චතුරො ච අසඞ්ඛියෙ;

දීපඞ්කරො මහාවීරො, උප්පජ්ජි ලොකනායකො.

362. ‘‘‘පච්චන්තදෙසවිසයෙ, නිමන්තෙත්වා තථාගතං;

තස්ස ආගමනං මග්ගං, සොධෙන්ති තුට්ඨමානසා.

363. ‘‘‘තෙන කාලෙන සො ආසි, සුමෙධො නාම බ්‍රාහ්මණො;

මග්ගඤ්ච පටියාදෙසි, ආයතො [ආයතං (සී.)] සබ්බදස්සිනො.

364. ‘‘‘තෙන කාලෙනහං ආසිං, කඤ්ඤා බ්‍රාහ්මණසම්භවා;

සුමිත්තානාම නාමෙන, උපගච්ඡිං සමාගමං.

365. ‘‘‘අට්ඨ උප්පලහත්ථානි, පූජනත්ථාය සත්ථුනො;

ආදාය ජනසංමජ්ඣෙ, අද්දසං ඉසි මුග්ගතං.

366. ‘‘‘චිරානුගතං දයිතං [චිරානුපරි ආසීනං (සී.)], අතික්කන්තං මනොහරං;

දිස්වා තදා අමඤ්ඤිස්සං, සඵලං ජීවිතං මම.

367. ‘‘‘පරක්කමං තං සඵලං, අද්දසං ඉසිනො තදා;

පුබ්බකම්මෙන සම්බුද්ධෙ, චිත්තඤ්චාපි පසීදි මෙ.

368. ‘‘‘භිය්‍යො චිත්තං පසාදෙසිං, ඉසෙ උග්ගතමානසෙ;

දෙය්‍යං අඤ්ඤං න පස්සාමි, දෙමි පුප්ඵානි තෙ ඉසි.

369. ‘‘‘පඤ්චහත්ථා තව හොන්තු, තයො හොන්තු මමං ඉසෙ;

තෙන සද්ධිං සමා හොන්තු, බොධත්ථාය තවං ඉසෙ’.

චතුත්ථං භාණවාරං.

370. ‘‘ඉසි ගහෙත්වා පුප්ඵානි, ආගච්ඡන්තං මහායසං;

පූජෙසි ජනසංමජ්ඣෙ, බොධත්ථාය මහාඉසි.

371. ‘‘පස්සිත්වා ජනසංමජ්ඣෙ, දීපඞ්කරො මහාමුනි;

වියාකාසි මහාවීරො, ඉසි මුග්ගතමානසං.

372. ‘‘අපරිමෙය්‍යෙ ඉතො කප්පෙ, දීපඞ්කරො මහාමුනි;

මම කම්මං වියාකාසි, උජුභාවං මහාමුනි.

373. ‘‘‘සමචිත්තා සමකම්මා, සමකාරී භවිස්සති;

පියා හෙස්සති කම්මෙන, තුය්හත්ථාය මහාඉසි [මහාඉසෙ (ස්‍යා.)].

374. ‘‘‘සුදස්සනා සුපියා ච, මනාපා පියවාදිනී;

තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, විහරිස්සති ඉද්ධිකා.

375. ‘‘‘යථාපි භණ්ඩසාමුග්ගං, අනුරක්ඛති සාමිනො;

එවං කුසලධම්මානං, අනුරක්ඛිස්සතෙ අයං.

376. ‘‘‘තස්ස තෙ [තස්ස තං (ස්‍යා.)] අනුකම්පන්තී, පූරයිස්සති පාරමී;

සීහොව පඤ්ජරං භෙත්වා [හිත්වා (ස්‍යා.), හෙත්වා (පී.)], පාපුණිස්සති බොධියං’.

377. ‘‘අපරිමෙය්‍යෙ ඉතො කප්පෙ, යං මං බුද්ධො වියාකරී;

තං වාචං අනුමොදෙන්තී, එවංකාරී භවිං අහං.

378. ‘‘තස්ස කම්මස්ස සුකතස්ස, තත්ථ චිත්තං පසාදයිං;

දෙවමනුස්සකං යොනිං, අනුභොත්වා අසඞ්ඛියං.

379. ‘‘සුඛදුක්ඛෙනුභොත්වාහං, දෙවෙසු මානුසෙසු ච;

පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, අජායිං සාකියෙ කුලෙ.

380. ‘‘රූපවතී භොගවතී, යසසීලවතී තතො;

සබ්බඞ්ගසම්පදා හොමි, කුලෙසු අභිසක්කතා.

381. ‘‘ලාභං සිලොකං සක්කාරං, ලොකධම්මසමාගමං;

චිත්තඤ්ච දුක්ඛිතං නත්ථි, වසාමි අකුතොභයා.

382. ‘‘වුත්තඤ්හෙතං භගවතා, රඤ්ඤො අන්තෙපුරෙ තදා;

ඛත්තියානං පුරෙ වීර, උපකාරඤ්ච නිද්දිසි.

383. ‘‘උපකාරා ච යා නාරී, යා ච නාරී සුඛෙ දුඛෙ;

අත්ථක්ඛායී ච යා නාරී, යා ච නාරීනුකම්පිකා.

384. ‘‘පඤ්චකොටිසතා බුද්ධා, නවකොටිසතානි ච;

එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං.

385. ‘‘අධිකාරං මහා [සදා (පී.) එවමුපරිපි] මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ;

එකාදසකොටිසතා, බුද්ධා ද්වාදස කොටියො [හොන්ති ලොකග්ගනායකා (සී. ස්‍යා.), පණ්ණාකොටිසතානි ච (පී.)].

386. ‘‘එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං;

අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ.

387. ‘‘‘වීසකොටිසතා බුද්ධා, තිංසකොටිසතානි ච;