1. මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරගාථා
1149. ‘‘ආරඤ්ඤිකා පිණ්ඩපාතිකා, උඤ්ඡාපත්තාගතෙ රතා;
දාලෙමු මච්චුනො සෙනං, අජ්ඣත්තං සුසමාහිතා.
1150. ‘‘ආරඤ්ඤිකා පිණ්ඩපාතිකා, උඤ්ඡාපත්තාගතෙ රතා;
ධුනාම මච්චුනො සෙනං, නළාගාරංව කුඤ්ජරො.
1151. ‘‘රුක්ඛමූලිකා සාතතිකා, උඤ්ඡාපත්තාගතෙ රතා;
දාලෙමු මච්චුනො සෙනං, අජ්ඣත්තං සුසමාහිතා.
1152. ‘‘රුක්ඛමූලිකා සාතතිකා, උඤ්ඡාපත්තාගතෙ රතා;
ධුනාම මච්චුනො සෙනං, නළාගාරංව කුඤ්ජරො.
1153. ‘‘අට්ඨිකඞ්කලකුටිකෙ, මංසන්හාරුපසිබ්බිතෙ;
ධිරත්ථු පුරෙ දුග්ගන්ධෙ, පරගත්තෙ මමායසෙ.
1154. ‘‘ගූථභස්තෙ තචොනද්ධෙ, උරගණ්ඩිපිසාචිනි;
නව සොතානි තෙ කායෙ, යානි සන්දන්ති සබ්බදා.
1155. ‘‘තව සරීරං නවසොතං, දුග්ගන්ධකරං පරිබන්ධං;
භික්ඛු පරිවජ්ජයතෙ තං, මීළ්හං ච යථා සුචිකාමො.
1156. ‘‘එවඤ්චෙ තං ජනො ජඤ්ඤා, යථා ජානාමි තං අහං;
ආරකා පරිවජ්ජෙය්ය, ගූථට්ඨානංව පාවුසෙ’’.
1157. ‘‘එවමෙතං මහාවීර, යථා සමණ භාසසි;
එත්ථ චෙකෙ විසීදන්ති, පඞ්කම්හිව ජරග්ගවො.
1158. ‘‘ආකාසම්හි හලිද්දියා, යො මඤ්ඤෙථ රජෙතවෙ;
අඤ්ඤෙන වාපි රඞ්ගෙන, විඝාතුදයමෙව තං.
1159. ‘‘තදාකාසසමං චිත්තං, අජ්ඣත්තං සුසමාහිතං;
මා පාපචිත්තෙ ආසාදි, අග්ගිඛන්ධංව පක්ඛිමා.
1160. ‘‘පස්ස චිත්තකතං බිම්බං, අරුකායං සමුස්සිතං;
ආතුරං බහුසඞ්කප්පං, යස්ස නත්ථි ධුවං ඨිති.
1161. ‘‘පස්ස චිත්තකතං රූපං, මණිනා කුණ්ඩලෙන ච;
අට්ඨිං තචෙන ඔනද්ධං, සහ වත්ථෙහි සොභති.
1162. ‘‘අලත්තකකතා පාදා, මුඛං චුණ්ණකමක්ඛිතං;
අලං බාලස්ස මොහාය, නො ච පාරගවෙසිනො.
1163. ‘‘අට්ඨපදකතා කෙසා, නෙත්තා අඤ්ජනමක්ඛිතා;
අලං බාලස්ස මොහාය, නො ච පාරගවෙසිනො.
1164. ‘‘අඤ්ජනීව නවා චිත්තා, පූතිකායො අලඞ්කතො;
අලං බාලස්ස මොහාය, නො ච පාරගවෙසිනො.
1165. ‘‘ඔදහි මිගවො පාසං, නාසදා වාගුරං මිගො;
භුත්වා නිවාපං ගච්ඡාම, කද්දන්තෙ මිගබන්ධකෙ.
1166. ‘‘ඡින්නො පාසො මිගවස්ස, නාසදා වාගුරං මිගො;
භුත්වා නිවාපං ගච්ඡාම, සොචන්තෙ මිගලුද්දකෙ.
1167. ‘‘තදාසි යං භිංසනකං, තදාසි ලොමහංසනං;
අනෙකාකාරසම්පන්නෙ, සාරිපුත්තම්හි නිබ්බුතෙ.
1168. [දී. නි. 2.221, 272; සං. නි. 1.186; 2.143; අප. ථෙර 1.2.115; ජා. 1.1.95] ‘‘අනිච්චා වත සඞ්ඛාරා උප්පාදවය ධම්මිනො.
උපජ්ජිත්වා නිරුජ්ඣන්ති, තෙසං වූපසමො සුඛො.
1169. ‘‘සුඛුමං තෙ පටිවිජ්ඣන්ති, වාලග්ගං උසුනා යථා;
යෙ පඤ්චක්ඛන්ධෙ පස්සන්ති, පරතො නො ච අත්තතො.
1170. ‘‘යෙ ච පස්සන්ති සඞ්ඛාරෙ, පරතො නො ච අත්තතො;
පච්චබ්යාධිංසු නිපුණං, වාලග්ගං උසුනා යථා.
1171. [සං. නි. 1.21, 97] ‘‘සත්තියා විය ඔමට්ඨො, ඩය්හමානොව මත්ථකෙ;
කාමරාගප්පහානාය, සතො භික්ඛු පරිබ්බජෙ.
1172. [සං. නි. 1.21, 97]‘‘සත්තියා විය ඔමට්ඨො, ඩය්හමානොව මත්ථකෙ;
භවරාගප්පහානාය, සතො භික්ඛු පරිබ්බජෙ’’.
1173. ‘‘චොදිතො භාවිතත්තෙන, සරීරන්තිමධාරිනා;
මිගාරමාතුපාසාදං, පාදඞ්ගුට්ඨෙන කම්පයිං.
1174. ‘‘නයිදං සිථිලමාරබ්භ, නයිදං අප්පෙන ථාමසා;
නිබ්බානමධිගන්තබ්බං, සබ්බගන්ථ-පමොචනං.
1175. ‘‘අයඤ්ච දහරො භික්ඛු, අයමුත්තමපොරිසො;
ධාරෙති අන්තිමං දෙහං, ජෙත්වා මාරං සවාහිනිං [සවාහනං (ක.)].
1176. ‘‘විවරමනුපභන්ති විජ්ජුතා, වෙභාරස්ස ච පණ්ඩවස්ස ච;
නගවිවරගතො ඣායති, පුත්තො අප්පටිමස්ස තාදිනො.
1177. ‘‘උපසන්තො උපරතො, පන්තසෙනාසනො මුනි;
දායාදො බුද්ධසෙට්ඨස්ස, බ්රහ්මුනා අභිවන්දිතො.
1178. ‘‘උපසන්තං උපරතං, පන්තසෙනාසනං මුනිං;
දායාදං බුද්ධසෙට්ඨස්ස, වන්ද බ්රාහ්මණ කස්සපං.
1179. ‘‘යො ච ජාතිසතං ගච්ඡෙ, සබ්බා බ්රාහ්මණජාතියො;
සොත්තියො වෙදසම්පන්නො, මනුස්සෙසු පුනප්පුනං.
1180. ‘‘අජ්ඣායකොපි චෙ අස්ස, තිණ්ණං වෙදාන පාරගූ;
එතස්ස වන්දනායෙතං, කලං නාග්ඝති සොළසිං.
1181. ‘‘යො සො අට්ඨ විමොක්ඛානි, පුරෙභත්තං අඵස්සයි [අපස්සයි (සී. ක.), අඵුස්සයි (ස්යා.)];
අනුලොමං පටිලොමං, තතො පිණ්ඩාය ගච්ඡති.
1182. ‘‘තාදිසං භික්ඛුං මාසාදි [මා හනි (සී.)], මාත්තානං ඛණි බ්රාහ්මණ;
අභිප්පසාදෙහි මනං, අරහන්තම්හි තාදිනෙ;
ඛිප්පං පඤ්ජලිකො වන්ද, මා තෙ විජටි මත්ථකං.
1183. ‘‘නෙසො පස්සති සද්ධම්මං, සංසාරෙන පුරක්ඛතො;
අධොගමං ජිම්හපථං, කුම්මග්ගමනුධාවති.
1184. ‘‘කිමීව මීළ්හසල්ලිත්තො, සඞ්ඛාරෙ අධිමුච්ඡිතො;
පගාළ්හො ලාභසක්කාරෙ, තුච්ඡො ගච්ඡති පොට්ඨිලො.
1185. ‘‘ඉමඤ්ච පස්ස ආයන්තං, සාරිපුත්තං සුදස්සනං;
විමුත්තං උභතොභාගෙ, අජ්ඣත්තං සුසමාහිතං.
1186. ‘‘විසල්ලං ඛීණසංයොගං, තෙවිජ්ජං මච්චුහායිනං;
දක්ඛිණෙය්යං මනුස්සානං, පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං අනුත්තරං.
1187. ‘‘එතෙ සම්බහුලා දෙවා, ඉද්ධිමන්තො යසස්සිනො;
දස දෙවසහස්සානි, සබ්බෙ බ්රහ්මපුරොහිතා;
මොග්ගල්ලානං නමස්සන්තා, තිට්ඨන්ති පඤ්ජලීකතා.
1188. ‘‘‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම;
යස්ස තෙ ආසවා ඛීණා, දක්ඛිණෙය්යොසි මාරිස’.
1189. ‘‘පූජිතො නරදෙවෙන, උප්පන්නො මරණාභිභූ;
පුණ්ඩරීකංව තොයෙන, සඞ්ඛාරෙනුපලිප්පති.
1190. ‘‘යස්ස මුහුත්තෙන සහස්සධා ලොකො, සංවිදිතො සබ්රහ්මකප්පො වසි;
ඉද්ධිගුණෙ චුතුපපාතෙ කාලෙ, පස්සති දෙවතා ස භික්ඛු.
1191. ‘‘සාරිපුත්තොව පඤ්ඤාය, සීලෙන උපසමෙන ච;
යොපි පාරඞ්ගතො භික්ඛු, එතාවපරමො සියා.
1192. ‘‘කොටිසතසහස්සස්ස, අත්තභාවං ඛණෙන නිම්මිනෙ;
අහං විකුබ්බනාසු කුසලො, වසීභූතොම්හි ඉද්ධියා.
1193. ‘‘සමාධිවිජ්ජාවසිපාරමීගතො, මොග්ගල්ලානගොත්තො අසිතස්ස සාසනෙ;
ධීරො සමුච්ඡින්දි සමාහිතින්ද්රියො, නාගො යථා පූතිලතංව බන්ධනං.
1194. ‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;
ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා.
1195. ‘‘යස්ස චත්ථාය පබ්බජිතො, අගාරස්මානගාරියං;
සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො.
1196. [ම. නි. 1.513] ‘‘කීදිසො නිරයො ආසි, යත්ථ දුස්සී අපච්චථ;
විධුරං සාවකමාසජ්ජ, කකුසන්ධඤ්ච බ්රාහ්මණං.
1197. ‘‘සතං ආසි අයොසඞ්කූ, සබ්බෙ පච්චත්තවෙදනා;
ඊදිසො නිරයො ආසි, යත්ථ දුස්සී අපච්චථ;
විධුරං සාවකමාසජ්ජ, කකුසන්ධඤ්ච බ්රාහ්මණං.
1198. ‘‘යො එතමභිජානාති, භික්ඛු බුද්ධස්ස සාවකො;
තාදිසං භික්ඛුමාසජ්ජ, කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසි.
1199. ‘‘මජ්ඣෙසරස්මිං [සරස්ස (සී.), සාගරස්මිං (ක.)] තිට්ඨන්ති, විමානා කප්පඨායිනො;
වෙළුරියවණ්ණා රුචිරා, අච්චිමන්තො පභස්සරා;
අච්ඡරා තත්ථ නච්චන්ති, පුථු නානත්තවණ්ණියො.
1200. ‘‘යො එතමභිජානාති…පෙ… කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසි.
1201. ‘‘යො වෙ බුද්ධෙන චොදිතො, භික්ඛුසඞ්ඝස්ස පෙක්ඛතො;
මිගාරමාතුපාසාදං, පාදඞ්ගුට්ඨෙන කම්පයි.
1202. ‘‘යො එතමභිජානාති…පෙ… කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසි.
1203. ‘‘යො වෙජයන්තපාසාදං, පාදඞ්ගුට්ඨෙන කම්පයි;
ඉද්ධිබලෙනුපත්ථද්ධො, සංවෙජෙසි ච දෙවතා.
1204. ‘‘යො එතමභිජානාති…පෙ… කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසි.
1204. ‘‘යො එතමභිජානාති…පෙ… කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසි.
1205. ‘‘යො වෙජයන්තපාසාදෙ, සක්කං සො පරිපුච්ඡති;
අපි ආවුසො ජානාසි, තණ්හක්ඛයවිමුත්තියො;
තස්ස සක්කො වියාකාසි, පඤ්හං පුට්ඨො යථාතථං.
1206. ‘‘යො එතමභිජානාති…පෙ… කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසි.
1207. ‘‘යො බ්රහ්මානං පරිපුච්ඡති, සුධම්මායං ඨිතො [සුධම්මායා’භිතො (ස්යා.)] සභං;
අජ්ජාපි ත්යාවුසො සා දිට්ඨි, යා තෙ දිට්ඨි පුරෙ අහු;
පස්සසි වීතිවත්තන්තං, බ්රහ්මලොකෙ පභස්සරං.
1208. ‘‘තස්ස බ්රහ්මා වියාකාසි, පඤ්හං පුට්ඨො යථාතථං;
න මෙ මාරිස සා දිට්ඨි, යා මෙ දිට්ඨි පුරෙ අහු.
1209. ‘‘පස්සාමි වීතිවත්තන්තං, බ්රහ්මලොකෙ පභස්සරං;
සොහං අජ්ජ කථං වජ්ජං, අහං නිච්චොම්හි සස්සතො.
1210. ‘‘යො එතමභිජානාති…පෙ… කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසි.
1211. ‘‘යො මහානෙරුනො කූටං, විමොක්ඛෙන අඵස්සයි [අපස්සයි (සී. ක.)];
වනං පුබ්බවිදෙහානං, යෙ ච භූමිසයා නරා.
1212. ‘‘යො එතමභිජානාති, භික්ඛු බුද්ධස්ස සාවකො;
තාදිසං භික්ඛුමාසජ්ජ, කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසි.
1213. ‘‘න වෙ අග්ගි චෙතයති, අහං බාලං ඩහාමීති;
බාලොව ජලිතං අග්ගිං, ආසජ්ජ නං පඩය්හති.
1214. ‘‘එවමෙව තුවං මාර, ආසජ්ජ නං තථාගතං;
සයං ඩහිස්සසි අත්තානං, බාලො අග්ගිංව සම්ඵුසං.
1215. ‘‘අපුඤ්ඤං පසවී මාරො, ආසජ්ජ නං තථාගතං;
කිං නු මඤ්ඤසි පාපිම, න මෙ පාපං විපච්චති.
1216. ‘‘කරතො තෙ චීයතෙ [මිය්යතෙ (සබ්බත්ථ) ම. නි. 1.513 පස්සිතබ්බං] පාපං, චිරරත්තාය අන්තක;
මාර නිබ්බින්ද බුද්ධම්හා, ආසං මාකාසි භික්ඛුසු.
1217. ‘‘ඉති මාරං අතජ්ජෙසි, භික්ඛු භෙසකළාවනෙ;
තතො සො දුම්මනො යක්ඛො, තත්ථෙවන්තරධායථා’’ති.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මහාමොග්ගල්ලානො [මහාමොග්ගලානො (ක.)] ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථාති.
සට්ඨිනිපාතො නිට්ඨිතො.