2. කුක්කුටඞ්ගපඤ්හො

2. ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, ‘කුක්කුටස්ස පඤ්ච අඞ්ගානි ගහෙතබ්බානී’ති යං වදෙසි, කතමානි තානි පඤ්ච අඞ්ගානි ගහෙතබ්බානී’’ති? ‘‘යථා, මහාරාජ, කුක්කුටො කාලෙන සමයෙන පටිසල්ලීයති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන කාලෙන සමයෙනෙව චෙතියඞ්ගණං සම්මජ්ජිත්වා පානීයං පරිභොජනීයං උපට්ඨපෙත්වා සරීරං පටිජග්ගිත්වා නහායිත්වා චෙතියං වන්දිත්වා වුඩ්ඪානං භික්ඛූනං දස්සනාය ගන්ත්වා කාලෙන සමයෙන සුඤ්ඤාගාරං පවිසිතබ්බං. ඉදං, මහාරාජ, කුක්කුටස්ස පඨමං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං.

‘‘පුන චපරං, මහාරාජ, කුක්කුටො කාලෙන සමයෙනෙව වුට්ඨාති. එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන කාලෙන සමයෙනෙව වුට්ඨහිත්වා චෙතියඞ්ගණං සම්මජ්ජිත්වා පානීයං පරිභොජනීයං උපට්ඨපෙත්වා සරීරං පටිජග්ගිත්වා චෙතියං වන්දිත්වා පුනදෙව සුඤ්ඤාගාරං පවිසිතබ්බං. ඉදං, මහාරාජ, කුක්කුටස්ස දුතියං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං.

‘‘පුන චපරං, මහාරාජ, කුක්කුටො පථවිං ඛණිත්වා ඛණිත්වා අජ්ඣොහාරං අජ්ඣොහරති. එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන පච්චවෙක්ඛිත්වා පච්චවෙක්ඛිත්වා අජ්ඣොහාරං අජ්ඣොහරිතබ්බං ‘නෙව දවාය න මදාය න මණ්ඩනාය න විභූසනාය, යාවදෙව ඉමස්ස කායස්ස ඨිතියා යාපනාය විහිංසූපරතියා බ්‍රහ්මචරියානුග්ගහාය, ඉති පුරාණඤ්ච වෙදනං පටිහඞ්ඛාමි නවඤ්ච වෙදනං න උප්පාදෙස්සාමි, යාත්‍රා ච මෙ භවිස්සති අනවජ්ජතා ච ඵාසුවිහාරො චා’ති. ඉදං, මහාරාජ, කුක්කුටස්ස තතියං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං. භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, භගවතා දෙවාතිදෙවෙන –

‘‘‘කන්තාරෙ පුත්තමංසංව, අක්ඛස්සබ්භඤ්ජනං යථා;

එවං ආහරි ආහාරං, යාපනත්ථමමුච්ඡිතො’ති.

‘‘පුන චපරං, මහාරාජ, කුක්කුටො සචක්ඛුකොපි රත්තිං අන්ධො හොති. එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන අනන්ධෙනෙව අන්ධෙන විය භවිතබ්බං, අරඤ්ඤෙපි ගොචරගාමෙ පිණ්ඩාය චරන්තෙනපි රජනීයෙසු රූපසද්දගන්ධරසඵොට්ඨබ්බධම්මෙසු අන්ධෙන බධිරෙන මූගෙන විය භවිතබ්බං, න නිමිත්තං ගහෙතබ්බං, නානුබ්‍යඤ්ජනං ගහෙතබ්බං. ඉදං, මහාරාජ, කුක්කුටස්ස චතුත්ථං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං. භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, ථෙරෙන මහාකච්චායනෙන –

‘චක්ඛුමාස්ස යථා අන්ධො, සොතවා බධිරො යථා;

පඤ්ඤවාස්ස [ජිව්හාවස්ස (සී. පී.)] යථා මූගො, බලවා දුබ්බලොරිව;

අත්තඅත්ථෙ [අථ අත්ථෙ (සී. පී.)] සමුප්පන්නෙ, සයෙථ මතසායික’න්ති.

‘‘පුන චපරං, මහාරාජ, කුක්කුටො ලෙඩ්ඩුදණ්ඩලගුළමුග්ගරෙහි පරිපාතියන්තොපි සකං ගෙහං න විජහති. එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන චීවරකම්මං කරොන්තෙනපි නවකම්මං කරොන්තෙනපි වත්තප්පටිවත්තං කරොන්තෙනපි උද්දිසන්තෙනපි උද්දිසාපෙන්තෙනපි යොනිසො මනසිකාරො න විජහිතබ්බො, සකං ඛො පනෙතං, මහාරාජ, යොගිනො ගෙහං, යදිදං යොනිසො මනසිකාරො. ඉදං, මහාරාජ, කුක්කුටස්ස පඤ්චමං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං. භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, භගවතා දෙවාතිදෙවෙන ‘කො ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො ගොචරො සකො පෙත්තිකො විසයො? යදිදං චත්තාරො සතිපට්ඨානා’ති. භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, ථෙරෙන සාරිපුත්තෙන ධම්මසෙනාපතිනාපි –

‘‘‘යථා සුදන්තො මාතඞ්ගො, සකං සොණ්ඩං න මද්දති;

භක්ඛාභක්ඛං විජානාති, අත්තනො වුත්තිකප්පනං.

‘‘‘තථෙව බුද්ධපුත්තෙන, අප්පමත්තෙන වා පන;

ජිනවචනං න මද්දිතබ්බං, මනසිකාරවරුත්තම’’’න්ති.

කුක්කුටඞ්ගපඤ්හො දුතියො.