1. ගද්‍රභවග්ගො

1. ගද්‍රභඞ්ගපඤ්හො

1. ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, ‘ගද්‍රභස්ස එකං අඞ්ගං ගහෙතබ්බ’න්ති යං වදෙසි, කතමං තං එකං අඞ්ගං ගහෙතබ්බ’’න්ති? ‘‘යථා, මහාරාජ, ගද්‍රභො නාම සඞ්කාරකූටෙපි චතුක්කෙපි සිඞ්ඝාටකෙපි ගාමද්වාරෙපි ථුසරාසිම්හිපි යත්ථ කත්ථචි සයති, න සයනබහුලො හොති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන තිණසන්ථාරෙපි පණ්ණසන්ථාරෙපි කට්ඨමඤ්චකෙපි ඡමායපි යත්ථ කත්ථචි චම්මඛණ්ඩං පත්ථරිත්වා යත්ථ කත්ථචි සයිතබ්බං, න සයනබහුලෙන භවිතබ්බං. ඉදං, මහාරාජ, ගද්‍රභස්ස එකං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං. භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, භගවතා දෙවාතිදෙවෙන ‘කලිඞ්ගරූපධානා, භික්ඛවෙ, එතරහි මම සාවකා විහරන්ති අප්පමත්තා ආතාපිනො පධානස්මි’න්ති. භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, ථෙරෙන සාරිපුත්තෙන ධම්මසෙනාපතිනාපි –

‘‘‘පල්ලඞ්කෙන නිසින්නස්ස, ජණ්ණුකෙනාභිවස්සති;

අලං ඵාසුවිහාරාය, පහිතත්තස්ස භික්ඛුනො’’’ති.

ගද්‍රභඞ්ගපඤ්හො පඨමො.

2. කුක්කුටඞ්ගපඤ්හො

2. ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, ‘කුක්කුටස්ස පඤ්ච අඞ්ගානි ගහෙතබ්බානී’ති යං වදෙසි, කතමානි තානි පඤ්ච අඞ්ගානි ගහෙතබ්බානී’’ති? ‘‘යථා, මහාරාජ, කුක්කුටො කාලෙන සමයෙන පටිසල්ලීයති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන කාලෙන සමයෙනෙව චෙතියඞ්ගණං සම්මජ්ජිත්වා පානීයං පරිභොජනීයං උපට්ඨපෙත්වා සරීරං පටිජග්ගිත්වා නහායිත්වා චෙතියං වන්දිත්වා වුඩ්ඪානං භික්ඛූනං දස්සනාය ගන්ත්වා කාලෙන සමයෙන සුඤ්ඤාගාරං පවිසිතබ්බං. ඉදං, මහාරාජ, කුක්කුටස්ස පඨමං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං.

‘‘පුන චපරං, මහාරාජ, කුක්කුටො කාලෙන සමයෙනෙව වුට්ඨාති. එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන කාලෙන සමයෙනෙව වුට්ඨහිත්වා චෙතියඞ්ගණං සම්මජ්ජිත්වා පානීයං පරිභොජනීයං උපට්ඨපෙත්වා සරීරං පටිජග්ගිත්වා චෙතියං වන්දිත්වා පුනදෙව සුඤ්ඤාගාරං පවිසිතබ්බං. ඉදං, මහාරාජ, කුක්කුටස්ස දුතියං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං.

‘‘පුන චපරං, මහාරාජ, කුක්කුටො පථවිං ඛණිත්වා ඛණිත්වා අජ්ඣොහාරං අජ්ඣොහරති. එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන පච්චවෙක්ඛිත්වා පච්චවෙක්ඛිත්වා අජ්ඣොහාරං අජ්ඣොහරිතබ්බං ‘නෙව දවාය න මදාය න මණ්ඩනාය න විභූසනාය, යාවදෙව ඉමස්ස කායස්ස ඨිතියා යාපනාය විහිංසූපරතියා බ්‍රහ්මචරියානුග්ගහාය, ඉති පුරාණඤ්ච වෙදනං පටිහඞ්ඛාමි නවඤ්ච වෙදනං න උප්පාදෙස්සාමි, යාත්‍රා ච මෙ භවිස්සති අනවජ්ජතා ච ඵාසුවිහාරො චා’ති. ඉදං, මහාරාජ, කුක්කුටස්ස තතියං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං. භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, භගවතා දෙවාතිදෙවෙන –

‘‘‘කන්තාරෙ පුත්තමංසංව, අක්ඛස්සබ්භඤ්ජනං යථා;

එවං ආහරි ආහාරං, යාපනත්ථමමුච්ඡිතො’ති.

‘‘පුන චපරං, මහාරාජ, කුක්කුටො සචක්ඛුකොපි රත්තිං අන්ධො හොති. එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන අනන්ධෙනෙව අන්ධෙන විය භවිතබ්බං, අරඤ්ඤෙපි ගොචරගාමෙ පිණ්ඩාය චරන්තෙනපි රජනීයෙසු රූපසද්දගන්ධරසඵොට්ඨබ්බධම්මෙසු අන්ධෙන බධිරෙන මූගෙන විය භවිතබ්බං, න නිමිත්තං ගහෙතබ්බං, නානුබ්‍යඤ්ජනං ගහෙතබ්බං. ඉදං, මහාරාජ, කුක්කුටස්ස චතුත්ථං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං. භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, ථෙරෙන මහාකච්චායනෙන –

‘චක්ඛුමාස්ස යථා අන්ධො, සොතවා බධිරො යථා;

පඤ්ඤවාස්ස [ජිව්හාවස්ස (සී. පී.)] යථා මූගො, බලවා දුබ්බලොරිව;

අත්තඅත්ථෙ [අථ අත්ථෙ (සී. පී.)] සමුප්පන්නෙ, සයෙථ මතසායික’න්ති.

‘‘පුන චපරං, මහාරාජ, කුක්කුටො ලෙඩ්ඩුදණ්ඩලගුළමුග්ගරෙහි පරිපාතියන්තොපි සකං ගෙහං න විජහති. එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන චීවරකම්මං කරොන්තෙනපි නවකම්මං කරොන්තෙනපි වත්තප්පටිවත්තං කරොන්තෙනපි උද්දිසන්තෙනපි උද්දිසාපෙන්තෙනපි යොනිසො මනසිකාරො න විජහිතබ්බො, සකං ඛො පනෙතං, මහාරාජ, යොගිනො ගෙහං, යදිදං යොනිසො මනසිකාරො. ඉදං, මහාරාජ, කුක්කුටස්ස පඤ්චමං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං. භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, භගවතා දෙවාතිදෙවෙන ‘කො ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො ගොචරො සකො පෙත්තිකො විසයො? යදිදං චත්තාරො සතිපට්ඨානා’ති. භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, ථෙරෙන සාරිපුත්තෙන ධම්මසෙනාපතිනාපි –

‘‘‘යථා සුදන්තො මාතඞ්ගො, සකං සොණ්ඩං න මද්දති;

භක්ඛාභක්ඛං විජානාති, අත්තනො වුත්තිකප්පනං.

‘‘‘තථෙව බුද්ධපුත්තෙන, අප්පමත්තෙන වා පන;

ජිනවචනං න මද්දිතබ්බං, මනසිකාරවරුත්තම’’’න්ති.

කුක්කුටඞ්ගපඤ්හො දුතියො.

3. කලන්දකඞ්ගපඤ්හො

3. ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, ‘කලන්දකස්ස එකං අඞ්ගං ගහෙතබ්බ’න්ති යං වදෙසි, කතමං තං එකං අඞ්ගං ගහෙතබ්බ’’න්ති? ‘‘යථා, මහාරාජ, කලන්දකො පටිසත්තුම්හි ඔපතන්තෙ නඞ්ගුට්ඨං පප්ඵොටෙත්වා මහන්තං කත්වා තෙනෙව නඞ්ගුට්ඨලගුළෙන පටිසත්තුං පටිබාහති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන කිලෙසසත්තුම්හි ඔපතන්තෙ සතිපට්ඨානලගුළං පප්ඵොටෙත්වා මහන්තං කත්වා තෙනෙව සතිපට්ඨානලගුළෙන සබ්බකිලෙසා පටිබාහිතබ්බා. ඉදං, මහාරාජ, කලන්දකස්ස එකං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං. භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, ථෙරෙන චූළපන්ථකෙන –

‘යදා කිලෙසා ඔපතන්ති, සාමඤ්ඤගුණධංසනා;

සතිපට්ඨානලගුළෙන, හන්තබ්බා තෙ පුනප්පුන’’’න්ති.

කලන්දකඞ්ගපඤ්හො තතියො.

4. දීපිනියඞ්ගපඤ්හො

4. ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, ‘දීපිනියා එකං අඞ්ගං ගහෙතබ්බ’න්ති යං වදෙසි, කතමං තං එකං අඞ්ගං ගහෙතබ්බ’’න්ති? ‘‘යථා, මහාරාජ, දීපිනී සකිං යෙව ගබ්භං ගණ්හාති, න පුනප්පුනං පුරිසං උපෙති? එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන ආයතිං පටිසන්ධිං උප්පත්තිං ගබ්භසෙය්‍යං චුතිං භෙදං ඛයං විනාසං සංසාරභයං දුග්ගතිං විසමං සම්පීළිතං දිස්වා ‘පුනබ්භවෙ නප්පටිසන්දහිස්සාමී’ති යොනිසො මනසිකාරො කරණීයො. ඉදං, මහාරාජ, දීපිනියා එකං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං. භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, භගවතා දෙවාතිදෙවෙන සුත්තනිපාතෙ ධනියගොපාලකසුත්තෙ –

‘‘‘උසභොරිව ඡෙත්ව බන්ධනානි, නාගො පූතිලතංව දාලයිත්වා;

නාහං පුනුපෙස්සං ගබ්භසෙය්‍යං, අථ චෙ පත්ථයසී පවස්ස දෙවා’’’ති.

දීපිනියඞ්ගපඤ්හො චතුත්ථො.

5. දීපිකඞ්ගපඤ්හො

5. ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, ‘දීපිකස්ස ද්වෙ අඞ්ගානි ගහෙතබ්බානී’ති යං වදෙසි, කතමානි තානි ද්වෙ අඞ්ගානි ගහෙතබ්බානී’’ති? ‘‘යථා, මහාරාජ, දීපිකො අරඤ්ඤෙ තිණගහනං වා වනගහනං වා පබ්බතගහනං වා නිස්සාය නිලීයිත්වා මිගෙ ගණ්හාති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන විවෙකං සෙවිතබ්බං අරඤ්ඤං රුක්ඛමූලං පබ්බතං කන්දරං ගිරිගුහං සුසානං වනපත්ථං අබ්භොකාසං පලාලපුඤ්ජං අප්පසද්දං අප්පනිග්ඝොසං විජනවාතං මනුස්සරාහසෙය්‍යකං පටිසල්ලානසාරුප්පං; විවෙකං සෙවමානො හි, මහාරාජ, යොගී යොගාවචරො නචිරස්සෙව ඡළභිඤ්ඤාසු ච වසිභාවං පාපුණාති. ඉදං, මහාරාජ, දීපිකස්ස පඨමං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං. භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, ථෙරෙහි ධම්මසඞ්ගාහකෙහි –

‘‘‘යථාපි දීපිකො නාම, නිලීයිත්වා ගණ්හතෙ [ගණ්හතී (සී. පී.)] මිගෙ;

තථෙවායං බුද්ධපුත්තො, යුත්තයොගො විපස්සකො;

අරඤ්ඤං පවිසිත්වාන, ගණ්හාති ඵලමුත්තම’න්ති.

‘‘පුන චපරං, මහාරාජ, දීපිකො යං කිඤ්චි පසුං වධිත්වා වාමෙන පස්සෙන පතිතං න භක්ඛෙති. එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන වෙළුදානෙන වා පත්තදානෙන වා පුප්ඵදානෙන වා ඵලදානෙන වා සිනානදානෙන වා මත්තිකාදානෙන වා චුණ්ණදානෙන වා දන්තකට්ඨදානෙන වා මුඛොදකදානෙන වා චාතුකම්‍යතාය වා මුග්ගසුප්‍යතාය [මුග්ගසුප්පතාය (සී. පී.)] වා පාරිභට [පාරිභට්ටතාය (සී. පී.)] යතාය වා ජඞ්ඝපෙසනීයෙන වා වෙජ්ජකම්මෙන වා දූතකම්මෙන වා පහිණගමනෙන වා පිණ්ඩපටිපිණ්ඩෙන වා දානානුප්පදානෙන වා වත්ථුවිජ්ජාය වා නක්ඛත්තවිජ්ජාය වා අඞ්ගවිජ්ජාය [නගවිජ්ජාය (ක.)] වා අඤ්ඤතරඤ්ඤතරෙන වා බුද්ධප්පටිකුට්ඨෙන මිච්ඡාජීවෙන නිප්ඵාදිතං භොජනං න භුඤ්ජිතබ්බං [පරිභුඤ්ජිතබ්බං (සී. පී.)] වාමෙන පස්සෙන පතිතං පසුං විය දීපිකො. ඉදං, මහාරාජ, දීපිකස්ස දුතියං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං. භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, ථෙරෙන සාරිපුත්තෙන ධම්මසෙනාපතිනා –

‘‘‘වචීවිඤ්ඤත්තිවිප්ඵාරා, උප්පන්නං මධුපායසං;

සචෙ භුත්තො භවෙය්‍යාහං, සාජීවො ගරහිතො මම.

‘‘‘යදිපි මෙ අන්තගුණං, නික්ඛමිත්වා බහී චරෙ;

නෙව භින්දෙය්‍යමාජීවං, චජමානොපි ජීවිත’’’න්ති.

දීපිකඞ්ගපඤ්හො පඤ්චමො.

6. කුම්මඞ්ගපඤ්හො

6. ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, ‘කුම්මස්ස පඤ්ච අඞ්ගානි ගහෙතබ්බානී’ති යං වදෙසි, කතමානි තානි පඤ්ච අඞ්ගානි ගහෙතබ්බානී’’ති? ‘‘යථා, මහාරාජ, කුම්මො උදකචරො උදකෙයෙව වාසං කප්පෙති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන සබ්බපාණභූතපුග්ගලානං හිතානුකම්පිනා මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ජෙන සබ්බාවන්තං ලොකං ඵරිත්වා විහරිතබ්බං. ඉදං, මහාරාජ, කුම්මස්ස පඨමං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං.

‘‘පුන චපරං, මහාරාජ, කුම්මො උදකෙ උප්පිලවන්තො සීසං උක්ඛිපිත්වා යදි කොචි පස්සති, තත්ථෙව නිමුජ්ජති ගාළ්හමොගාහති ‘මා මං තෙ පුන පස්සෙය්‍යු’න්ති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන කිලෙසෙසු ඔපතන්තෙසු ආරම්මණසරෙ නිමුජ්ජිතබ්බං ගාළ්හමොගාහිතබ්බං ‘මා මං කිලෙසා පුන පස්සෙය්‍යු’න්ති. ඉදං, මහාරාජ, කුම්මස්ස දුතියං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං.

‘‘පුන චපරං, මහාරාජ, කුම්මො උදකතො නික්ඛමිත්වා කායං ඔතාපෙති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන නිසජ්ජට්ඨානසයනචඞ්කමතො මානසං නීහරිත්වා සම්මප්පධානෙ මානසං ඔතාපෙතබ්බං. ඉදං, මහාරාජ, කුම්මස්ස තතියං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං.

‘‘පුන චපරං, මහාරාජ, කුම්මො පථවිං ඛණිත්වා විවිත්තෙ වාසං කප්පෙති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන ලාභසක්කාරසිලොකං පජහිත්වා සුඤ්ඤං විවිත්තං කානනං වනපත්ථං පබ්බතං කන්දරං ගිරිගුහං අප්පසද්දං අප්පනිග්ඝොසං පවිවිත්තමොගාහිත්වා විවිත්තෙ යෙව වාසං උපගන්තබ්බං. ඉදං, මහාරාජ, කුම්මස්ස චතුත්ථං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං. භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, ථෙරෙන උපසෙනෙන වඞ්ගන්තපුත්තෙන –

‘‘‘විවිත්තං අප්පනිග්ඝොසං, වාළමිගනිසෙවිතං;

සෙවෙ සෙනාසනං භික්ඛු, පටිසල්ලානකාරණා’ති.

‘‘පුන චපරං, මහාරාජ, කුම්මො චාරිකං චරමානො යදි කඤ්චි පස්සති වා, සද්දං සුණාති වා, සොණ්ඩිපඤ්චමානි අඞ්ගානි සකෙ කපාලෙ නිදහිත්වා අප්පොස්සුක්කො තුණ්හීභූතො තිට්ඨති කායමනුරක්ඛන්තො, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන සබ්බත්ථ රූපසද්දගන්ධරසඵොට්ඨබ්බධම්මෙසු ආපතන්තෙසු ඡසු ද්වාරෙසු සංවරකවාටං අනුග්ඝාටෙත්වා මානසං සමොදහිත්වා සංවරං කත්වා සතෙන සම්පජානෙන විහාතබ්බං සමණධම්මං අනුරක්ඛමානෙන. ඉදං, මහාරාජ, කුම්මස්ස පඤ්චමං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං. භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, භගවතා දෙවාතිදෙවෙන සංයුත්තනිකායවරෙ කුම්මූපමසුත්තන්තෙ –

‘‘‘කුම්මොව අඞ්ගානි සකෙ කපාලෙ, සමොදහං භික්ඛු මනොවිතක්කෙ;

අනිස්සිතො අඤ්ඤමහෙඨයානො, පරිනිබ්බුතොනූපවදෙය්‍ය කඤ්චී’’’ති.

කුම්මඞ්ගපඤ්හො ඡට්ඨො.

7. වංසඞ්ගපඤ්හො

7. ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, ‘වංසස්ස එකං අඞ්ගං ගහෙතබ්බ’න්ති යං වදෙසි, කතමං තං එකං අඞ්ගං ගහෙතබ්බ’’න්ති? ‘‘යථා, මහාරාජ, වංසො යත්ථ වාතො, තත්ථ අනුලොමෙති, නාඤ්ඤත්ථමනුධාවති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන යං බුද්ධෙන භගවතා භාසිතං නවඞ්ගං සත්ථු සාසනං, තං අනුලොමයිත්වා කප්පියෙ අනවජ්ජෙ ඨත්වා සමණධම්මං යෙව පරියෙසිතබ්බං. ඉදං, මහාරාජ, වංසස්ස එකං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං. භාසිතම්පෙතං මහාරාජ ථෙරෙන රාහුලෙන –

‘‘‘නවඞ්ගං බුද්ධවචනං, අනුලොමෙත්වාන සබ්බදා;

කප්පියෙ අනවජ්ජස්මිං, ඨත්වාපායං සමුත්තරි’’’න්ති.

වංසඞ්ගපඤ්හො සත්තමො.

8. චාපඞ්ගපඤ්හො

8. ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, ‘චාපස්ස එකං අඞ්ගං ගහෙතබ්බ’න්ති යං වදෙසි, කතමං තං එකං අඞ්ගං ගහෙතබ්බ’’න්ති? ‘‘යථා, මහාරාජ, චාපො සුතච්ඡිතො නමිතො [මිතො (සී. පී. ක.)] යාවග්ගමූලං සමකමෙව අනුනමති නප්පටිත්ථම්භති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන ථෙරනවමජ්ඣිමසමකෙසු අනුනමිතබ්බං නප්පටිඵරිතබ්බං. ඉදං, මහාරාජ, චාපස්ස එකං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං. භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, භගවතා දෙවාතිදෙවෙන විධුර [පුණ්ණක] ජාතකෙ –

‘‘‘චාපොවූනුදරො ධීරො, වංසො වාපි පකම්පයෙ [චාපො වා නුන මෙ ධීරො, වංසොව අනුලොමයං (සී. පී. ක.)];

පටිලොමං න වත්තෙය්‍ය, ස රාජවසතිං වසෙ’’’ති.

චාපඞ්ගපඤ්හො අට්ඨමො.

9. වායසඞ්ගපඤ්හො

9. ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, ‘වායසස්ස ද්වෙ අඞ්ගානි ගහෙතබ්බානී’ති යං වදෙසි, කතමානි තානි ද්වෙ අඞ්ගානි ගහෙතබ්බානී’’ති? ‘‘යථා, මහාරාජ, වායසො ආසඞ්කිතපරිසඞ්කිතො යත්තප්පයත්තො චරති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන ආසඞ්කිතපරිසඞ්කිතෙන යත්තපයත්තෙන උපට්ඨිතාය සතියා සංවුතෙහි ඉන්ද්‍රියෙහි චරිතබ්බං. ඉදං, මහාරාජ, වායසස්ස පඨමං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං.

‘‘පුන චපරං, මහාරාජ, වායසො යං කිඤ්චි භොජනං දිස්වා ඤාතීහි සංවිභජිත්වා භුඤ්ජති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන යෙ තෙ ලාභා ධම්මිකා ධම්මලද්ධා අන්තමසො පත්තපරියාපන්නමත්තම්පි, තථාරූපෙහි ලාභෙහි පටිවිභත්තභොගිනා භවිතබ්බං සීලවන්තෙහි සබ්‍රහ්මචාරීහි. ඉදං, මහාරාජ, වායසස්ස දුතියං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං. භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, ථෙරෙන සාරිපුත්තෙන ධම්මසෙනාපතිනා –

‘‘‘සචෙ මෙ උපනාමෙන්ති, යථාලද්ධං තපස්සිනො;

සබ්බෙ සංවිභජිත්වාන, තතො භුඤ්ජාමි භොජන’’’න්ති.

වායසඞ්ගපඤ්හො නවමො.

10. මක්කටඞ්ගපඤ්හො

10. ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, ‘මක්කටස්ස ද්වෙ අඞ්ගානි ගහෙතබ්බානී’ති යං වදෙසි, කතමානි තානි ද්වෙ අඞ්ගානි ගහෙතබ්බානී’’ති? ‘‘යථා, මහාරාජ, මක්කටො වාසමුපගච්ඡන්තො තථාරූපෙ ඔකාසෙ මහතිමහාරුක්ඛෙ පවිවිත්තෙ සබ්බට්ඨකසාඛෙ [සබ්බත්ථකසාඛෙ (ස්‍යා.), සබ්බට්ඨසාඛෙ (ක.)] භීරුත්තාණෙ වාසමුපගච්ඡති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන ලජ්ජිං පෙසලං සීලවන්තං කල්‍යාණධම්මං බහුස්සුතං ධම්මධරං විනයධරං පියං ගරුභාවනීයං වත්තාරං වචනක්ඛමං ඔවාදකං විඤ්ඤාපකං සන්දස්සකං සමාදපකං සමුත්තෙජකං සම්පහංසකං එවරූපං කල්‍යාණමිත්තං ආචරියං නිස්සාය විහරිතබ්බං. ඉදං, මහාරාජ, මක්කටස්ස පඨමං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං.

‘‘පුන චපරං, මහාරාජ, මක්කටො රුක්ඛෙ යෙව චරති තිට්ඨති නිසීදති, යදි නිද්දං ඔක්කමති, තත්ථෙව රත්තිං වාසමනුභවති. එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන පවනාභිමුඛෙන භවිතබ්බං, පවනෙ යෙව ඨානචඞ්කමනිසජ්ජාසයනං නිද්දං ඔක්කමිතබ්බං, තත්ථෙව සතිපට්ඨානමනුභවිතබ්බං. ඉදං, මහාරාජ, මක්කටස්ස දුතියං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං. භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, ථෙරෙන සාරිපුත්තෙන ධම්මසෙනාපතිනා –

‘‘‘චඞ්කමන්තොපි තිට්ඨන්තො, නිසජ්ජාසයනෙන වා;

පවනෙ සොභතෙ භික්ඛු, පවනන්තංව වණ්ණිත’’’න්ති.

මක්කටඞ්ගපඤ්හො දසමො.

ගද්‍රභවග්ගො පඨමො.

තස්සුද්දානං –

ගද්‍රභො චෙව [ඝොරස්සරො ච (සී. ස්‍යා. පී.)] කුක්කුටො, කලන්දො දීපිනි දීපිකො;

කුම්මො වංසො ච චාපො ච, වායසො අථ මක්කටොති.