4. බොධිසත්තධම්මතාපඤ්හො

4. ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, භාසිතම්පෙතං භගවතා ධම්මතාධම්මපරියායෙ ‘පුබ්බෙව බොධිසත්තානං මාතාපිතරො නියතා හොන්ති, බොධි නියතා හොති, අග්ගසාවකා නියතා හොන්ති, පුත්තො නියතො හොති, උපට්ඨාකො නියතො හොතී’ති. පුන ච තුම්හෙ භණථ ‘තුසිතෙ කායෙ ඨිතො බොධිසත්තො අට්ඨ මහාවිලොකනානි විලොකෙති, කාලං විලොකෙති, දීපං විලොකෙති, දෙසං විලොකෙති, කුලං විලොකෙති, ජනෙත්තිං විලොකෙති, ආයුං විලොකෙති, මාසං විලොකෙති, නෙක්ඛම්මං විලොකෙතී’ති. භන්තෙ නාගසෙන, අපරිපක්කෙ ඤාණෙ බුජ්ඣනං නත්ථි, පරිපක්කෙ ඤාණෙ න සක්කා නිමෙසන්තරම්පි ආගමෙතුං, අනතික්කමනීයං පරිපක්කමානසං. කස්මා බොධිසත්තො කාලං විලොකෙහි ‘කම්හි කාලෙ උප්පජ්ජාමී’ති. අපරිපක්කෙ ඤාණෙ බුජ්ඣනං නත්ථි, පරිපක්කෙ ඤාණෙ න සක්කා නිමෙසන්තරම්පි ආගමෙතුං, කස්මා බොධිසත්තො කුලං විලොකෙති ‘කුම්හි කුලෙ උප්පජ්ජාමී’ති. යදි, භන්තෙ නාගසෙන, පුබ්බෙව බොධිසත්තස්ස මාතාපිතරො නියතා, තෙන හි ‘කුලං විලොකෙතී’ති යං වචනං, තං මිච්ඡා. යදි කුලං විලොකෙති, තෙන හි ‘පුබ්බෙව බොධිසත්තස්ස මාතාපිතරො නියතා’ති තම්පි වචනං මිච්ඡා. අයම්පි උභතො කොටිකො පඤ්හො තවානුප්පත්තො, සො තයා නිබ්බාහිතබ්බො’’ති.

‘‘නියතා, මහාරාජ, පුබ්බෙව බොධිසත්තස්ස මාතාපිතරො, කුලඤ්ච බොධිසත්තො විලොකෙති. කින්ති පන කුලං විලොකෙති ‘යෙ මෙ මාතාපිතරො, තෙ ඛත්තියා උදාහු බ්‍රාහ්මණා’ති. එවං කුලං විලොකෙති.

‘‘අට්ඨන්නං, මහාරාජ, පුබ්බෙව අනාගතං ඔලොකෙතබ්බං හොති. කතමෙසං අට්ඨන්නං? වාණිජස්ස, මහාරාජ, පුබ්බෙව වික්කයභණ්ඩං ඔලොකෙතබ්බං හොති, හත්ථිනාගස්ස පුබ්බෙව සොණ්ඩාය අනාගතො මග්ගො ඔලොකෙතබ්බො හොති, සාකටිකස්ස පුබ්බෙව අනාගතං තිත්ථං ඔලොකෙතබ්බං හොති, නියාමකස්ස පුබ්බෙව අනාගතං තීරං ඔලොකෙත්වා නාවා පෙසෙතබ්බා හොති, භිසක්කස්ස පුබ්බෙව ආයුං ඔලොකෙත්වා ආතුරො උපසඞ්කමිතබ්බො හොති, උත්තරසෙතුස්ස පුබ්බෙව ථිරාථිරභාවං ජානිත්වා අභිරුහිතබ්බං හොති, භික්ඛුස්ස පුබ්බෙව අනාගතං කාලං පච්චවෙක්ඛිත්වා භොජනං භුඤ්ජිතබ්බං හොති, බොධිසත්තානං පුබ්බෙව කුලං ඔලොකෙතබ්බං හොති ‘ඛත්තියකුලං වා බ්‍රාහ්මණකුලං වා’ති. ඉමෙසං ඛො, මහාරාජ, අට්ඨන්නං පුබ්බෙව අනාගතං ඔලොකෙතබ්බං හොතී’’ති. ‘‘සාධු, භන්තෙ නාගසෙන, එවමෙතං තථා සම්පටිච්ඡාමී’’ති.

බොධිසත්තධම්මතාපඤ්හො චතුත්ථො.