1. ඉද්ධිකම්මවිපාකපඤ්හො

1. ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, භාසිතම්පෙතං භගවතා ‘එතදග්ගං, භික්ඛවෙ, මම සාවකානං භික්ඛූනං ඉද්ධිමන්තානං යදිදං මහාමොග්ගල්ලානො’ති. පුන ච කිර සො ලගුළෙහි පරිපොථිතො භින්නසීසො සඤ්චුණ්ණිතට්ඨිමංසධමනිඡින්නපරිගත්තො පරිනිබ්බුතො [ධමනිමජ්ජපරිකත්තො (සී. පී.), ධම්මනිමිඤ්ජපරිගත්තො (ස්‍යා.)]. යදි, භන්තෙ නාගසෙන, ථෙරො මහාමොග්ගල්ලානො ඉද්ධියා කොටිං ගතො, තෙන හි ලගුළෙහි පොථිතො පරිනිබ්බුතොති යං වචනං, තං මිච්ඡා. යදි ලගුළෙහි පරිපොථිතො පරිනිබ්බුතො, තෙන හි ඉද්ධියා කොටිං ගතොති තම්පි වචනං මිච්ඡා. කිං න සමත්ථො ඉද්ධියා අත්තනො උපඝාතං අපනයිතුං, සදෙවකස්සපි ලොකස්ස පටිසරණං භවිතුං අරහොති? අයම්පි උභතො කොටිකො පඤ්හො තවානුප්පත්තො, සො තයා නිබ්බාහිතබ්බො’’ති.

‘‘භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, භගවතා ‘එතදග්ගං, භික්ඛවෙ, මම සාවකානං භික්ඛූනං ඉද්ධිමන්තානං යදිදං මහාමොග්ගල්ලානො’ති. ආයස්මා ච මහාමොග්ගල්ලානො ලගුළහතො පරිනිබ්බුතො, තඤ්ච පන කම්මාධිග්ගහිතෙනා’’ති.

‘‘නනු, භන්තෙ නාගසෙන, ඉද්ධිමතො ඉද්ධිවිසයොපි කම්මවිපාකොපි ද්වෙ අචින්තියා, අචින්තියෙන අචින්තියං අපනයිතබ්බං. යථා නාම, භන්තෙ, කෙචි ඵලකාමා කපිත්ථෙන කපිත්ථං පොථෙන්ති, අම්බෙන අම්බං පොථෙන්ති, එවමෙව ඛො, භන්තෙ නාගසෙන, අචින්තියෙන අචින්තියං පොථයිත්වා අපනෙතබ්බ’’න්ති? ‘‘අචින්තියානම්පි, මහාරාජ, එකං අධිමත්තං බලවතරං, යථා, මහාරාජ, මහියා රාජානො හොන්ති සමජච්චා, සමජච්චානම්පි තෙසං එකො සබ්බෙ අභිභවිත්වා ආණං පවත්තෙති. එවමෙව ඛො, මහාරාජ, තෙසං අචින්තියානං කම්මවිපාකං යෙව අධිමත්තං බලවතරං, කම්මවිපාකං යෙව සබ්බෙ අභිභවිය ආණං පවත්තෙති, කම්මාධිග්ගහිතස්ස අවසෙසා කිරියා ඔකාසං න ලභන්ති.

‘‘ඉධ පන, මහාරාජ, කොචි පුරිසො කිස්මිඤ්චිදෙව පකරණෙ අපරජ්ඣති, න තස්ස මාතා වා පිතා වා භගිනී වා භාතරො වා සඛී වා සහායකා වා [භගිනිභාතරො වා සඛිසහායකා වා (සී. පී. ක.)] තායන්ති, අථ ඛො රාජා යෙව තත්ථ අභිභවිය ආණං පවත්තෙති. කිං තත්ථ කාරණං? අපරාධිකතා. එවමෙව ඛො, මහාරාජ, තෙසං අචින්තියානං කම්මවිපාකං යෙව අධිමත්තං බලවතරං, කම්මවිපාකං යෙව සබ්බෙ අභිභවිය ආණං පවත්තෙති, කම්මාධිග්ගහිතස්ස අවසෙසා කිරියා ඔකාසං න ලභන්ති.

‘‘යථා වා පන, මහාරාජ, මහියා දවඩාහෙ සමුට්ඨිතෙ ඝටසහස්සම්පි උදකං න සක්කොති නිබ්බාපෙතුං, අථ ඛො අග්ගි යෙව තත්ථ අභිභවිය ආණං පවත්තෙති. කිං තත්ථ කාරණං? බලවතා තෙජස්ස. එවමෙව ඛො, මහාරාජ, තෙසං අචින්තියානං කම්මවිපාකං යෙව අධිමත්තං බලවතරං, කම්මවිපාකං යෙව සබ්බෙ අභිභවිය ආණං පවත්තෙති, කම්මාධිග්ගහිතස්ස අවසෙසා කිරියා ඔකාසං න ලභන්ති, තස්මා, මහාරාජ, ආයස්මතො මහාමොග්ගල්ලානස්ස කම්මාධිග්ගහිතස්ස ලගුළෙහි පොථියමානස්ස ඉද්ධියා සමන්නාහාරො නාහොසී’’ති. ‘‘සාධු, භන්තෙ නාගසෙන, එවමෙතං තථා සම්පටිච්ඡාමී’’ති.

ඉද්ධිකම්මවිපාකපඤ්හො පඨමො.