8. පාදසකලිකාහතපඤ්හො

8. ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, තුම්හෙ භණථ ‘භගවතො ගච්ඡන්තස්ස අයං අචෙතනා මහාපථවී නින්නං උන්නමති, උන්නතං ඔනමතී’ති, පුන ච භණථ ‘භගවතො පාදො සකලිකාය ඛතො’ති. යා සා සකලිකා භගවතො පාදෙ පතිතා, කිස්ස පන සා සකලිකා භගවතො පාදා න නිවත්තා. යදි, භන්තෙ නාගසෙන, භගවතො ගච්ඡන්තස්ස අයං අචෙතනා මහාපථවී නින්නං උන්නමති, උන්නතං ඔනමති, තෙන හි ‘භගවතො පාදො සකලිකාය ඛතො’ති යං වචනං, තං මිච්ඡා. යදි භගවතො පාදො සකලිකාය ඛතො, තෙන හි ‘භගවතො ගච්ඡන්තස්ස අයං අචෙතනා මහාපථවී නින්නං උන්නමති උන්නතං ඔනමතී’ති තම්පි වචනං මිච්ඡා. අයම්පි උභතො කොටිකො පඤ්හො තවානුප්පත්තො, සො තයා නිබ්බාහිතබ්බො’’ති.

‘‘සච්චං, මහාරාජ, අත්ථෙතං භගවතො ගච්ඡන්තස්ස අයං අචෙතනා මහාපථවී නින්නං උන්නමති උන්නතං ඔනමති, භගවතො ච පාදො සකලිකාය ඛතො, න ච පන සා සකලිකා අත්තනො ධම්මතාය පතිතා, දෙවදත්තස්ස උපක්කමෙන පතිතා. දෙවදත්තො, මහාරාජ, බහූනි ජාතිසතසහස්සානි භගවති ආඝාතං බන්ධි, සො තෙන ආඝාතෙන ‘මහන්තං කූටාගාරප්පමාණං පාසාණං භගවතො උපරි පාතෙස්සාමී’ති මුඤ්චි. අථ ද්වෙ සෙලා පථවිතො උට්ඨහිත්වා තං පාසාණං සම්පටිච්ඡිංසු, අථ නෙසං සම්පහාරෙන පාසාණතො පපටිකා භිජ්ජිත්වා යෙන වා තෙන වා පතන්තී භගවතො පාදෙ පතිතා’’ති.

‘‘යථා ච, භන්තෙ නාගසෙන, ද්වෙ සෙලා පාසාණං සම්පටිච්ඡිංසු, තථෙව පපටිකාපි සම්පටිච්ඡිතබ්බා’’ති? ‘‘සම්පටිච්ඡිතම්පි, මහාරාජ, ඉධෙකච්චං පග්ඝරති පසවති න ඨානමුපගච්ඡති, යථා, මහාරාජ, උදකං පාණිනා ගහිතං අඞ්ගුලන්තරිකාහි පග්ඝරති පසවති න ඨානමුපගච්ඡති, ඛීරං තක්කං මධුං සප්පි තෙසං මච්ඡරසං මංසරසං පාණිනා ගහිතං අඞ්ගුලන්තරිකාහි පග්ඝරති පසවති න ඨානමුපගච්ඡති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, සම්පටිච්ඡනත්ථං උපගතානං ද්වින්නං සෙලානං සම්පහාරෙන පාසාණතො පපටිකා භිජ්ජිත්වා යෙන වා තෙන වා පතන්තී භගවතො පාදෙ පතිතා.

‘‘යථා වා පන, මහාරාජ, සණ්හසුඛුමඅණුරජසමං පුළිනං මුට්ඨිනා ගහිතං අඞ්ගුලන්තරිකාහි පග්ඝරති පසවති න ඨානමුපගච්ඡති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, සම්පටිච්ඡනත්ථං උපගතානං ද්වින්නං සෙලානං සම්පහාරෙන පාසාණතො පපටිකා භිජ්ජිත්වා යෙන වා තෙන වා පතන්තී භගවතො පාදෙ පතිතා.

‘‘යථා වා පන, මහාරාජ, කබළො මුඛෙන ගහිතො ඉධෙකච්චස්ස මුඛතො මුච්චිත්වා පග්ඝරති පසවති න ඨානමුපගච්ඡති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, සම්පටිච්ඡනත්ථං උපගතානං ද්වින්නං සෙලානං සම්පහාරෙන පාසාණතො පපටිකා භිජ්ජිත්වා යෙන වා තෙන වා පතන්තී භගවතො පාදෙ පතිතා’’ති.

‘‘හොතු, භන්තෙ නාගසෙන, සෙලෙහි පාසාණො සම්පටිච්ඡිතො, අථ පපටිකායපි අපචිති කාතබ්බා යථෙව මහාපථවියා’’ති? ‘‘ද්වාදසිමෙ, මහාරාජ, අපචිතිං න කරොන්ති. කතමෙ ද්වාදස? රත්තො රාගවසෙන අපචිතිං න කරොති, දුට්ඨො දොසවසෙන, මූළ්හො මොහවසෙන, උන්නතො මානවසෙන, නිග්ගුණො අවිසෙසතාය, අතිථද්ධො අනිසෙධනතාය, හීනො හීනසභාවතාය, වචනකරො අනිස්සරතාය, පාපො කදරියතාය, දුක්ඛාපිතො පටිදුක්ඛාපනතාය, ලුද්ධො ලොභාභිභූතතාය, ආයූහිතො අත්ථසාධනතාය [අත්ථසාධනෙන (ස්‍යා. පී. ක.)] අපචිතිං න කරොති. ඉමෙ ඛො මහාරාජ ද්වාදස අපචිතිං න කරොන්ති. සා ච පන පපටිකා පාසාණසම්පහාරෙන භිජ්ජිත්වා අනිමිත්තකතදිසා යෙන වා තෙන වා පතමානා භගවතො පාදෙ පතිතා.

‘‘යථා වා පන, මහාරාජ, සණ්හසුඛුමඅණුරජො අනිලබලසමාහතො අනිමිත්තකතදිසො යෙන වා තෙන වා අභිකිරති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, සා පපටිකා පාසාණසම්පහාරෙන භිජ්ජිත්වා අනිමිත්තකතදිසා යෙන වා තෙන වා පතමානා භගවතො පාදෙ පතිතා. යදි පන, මහාරාජ, සා පපටිකා පාසාණතො විසුං න භවෙය්‍ය, තම්පි තෙ සෙලා පාසාණපපටිකං උප්පතිත්වා ගණ්හෙය්‍යුං. එසා පන, මහාරාජ, පපටිකා න භූමට්ඨා න ආකාසට්ඨා, පාසාණසම්පහාරවෙගෙන භිජ්ජිත්වා අනිමිත්තකතදිසා යෙන වා තෙන වා පතමානා භගවතො පාදෙ පතිතා.

‘‘යථා වා පන, මහාරාජ, වාතමණ්ඩලිකාය උක්ඛිත්තං පුරාණපණ්ණං අනිමිත්තකතදිසං යෙන වා තෙන වා පතති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, එසා පපටිකා පාසාණසම්පහාරවෙගෙන අනිමිත්තකතදිසා යෙන වා තෙන වා පතමානා භගවතො පාදෙ පතිතා. අපි ච, මහාරාජ, අකතඤ්ඤුස්ස කදරියස්ස දෙවදත්තස්ස දුක්ඛානුභවනාය පපටිකා භගවතො පාදෙ පතිතා’’ති. ‘‘සාධු, භන්තෙ නාගසෙන, එවමෙතං තථා සම්පටිච්ඡාමී’’ති.

පාදසකලිකාහතපඤ්හො අට්ඨමො.