10. වණ්ණභණනපඤ්හො
10. ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, භාසිතම්පෙතං භගවතා ‘මමං වා, භික්ඛවෙ, පරෙ වණ්ණං භාසෙය්‍යුං, ධම්මස්ස වා, සඞ්ඝස්ස වා වණ්ණං භාසෙය්‍යුං, තත්‍ර තුම්හෙහි න ආනන්දො, න සොමනස්සං, න චෙතසො උප්පිලාවිතත්තං කරණීය’න්ති පුන ච තථාගතො සෙලස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස යථාභුච්චෙ වණ්ණෙ භඤ්ඤමානෙ ආනන්දිතො සුමනො උප්පිලාවිතො භිය්‍යො උත්තරිං සකගුණං පකිත්තෙසි –
‘‘‘රාජාහමස්මි සෙලාති, ධම්මරාජා අනුත්තරො;
ධම්මෙන චක්කං වත්තෙමි, චක්කං අප්පටිවත්තිය’න්ති [ම. නි. 2.399].
‘‘යදි, භන්තෙ නාගසෙන, භගවතා භණිතං ‘මමං වා, භික්ඛවෙ, පරෙ වණ්ණං භාසෙය්‍යුං, ධම්මස්ස වා සඞ්ඝස්ස වා වණ්ණං භාසෙය්‍යුං, තත්‍ර තුම්හෙහි න ආනන්දො, න සොමනස්සං, න චෙතසො උප්පිලාවිතත්තං කරණීය’න්ති, තෙන හි සෙලස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස යථාභුච්චෙ වණ්ණෙ භඤ්ඤමානෙ ආනන්දිතො සුමනො උප්පිලාවිතො භිය්‍යො උත්තරිං සකගුණං පකිත්තෙසීති යං වචනං, තං මිච්ඡා. යදි සෙලස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස යථාභුච්චෙ වණ්ණෙ භඤ්ඤමානෙ ආනන්දිතො සුමනො උප්පිලාවිතො භිය්‍යො උත්තරිං සකගුණං පකිත්තෙසි, තෙන හි ‘මමං වා, භික්ඛවෙ, පරෙ වණ්ණං භාසෙය්‍යුං, ධම්මස්ස වා සඞ්ඝස්ස වා වණ්ණං භාසෙය්‍යුං, තත්‍ර තුම්හෙහි න ආනන්දො, න සොමනස්සං, න චෙතසො උප්පිලාවිතත්තං කරණීය’න්ති තම්පි වචනං මිච්ඡා. අයම්පි උභතො කොටිකො පඤ්හො තවානුප්පත්තො, සො තයා නිබ්බාහිතබ්බො’’ති.
‘‘භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, භගවතා ‘මමං වා, භික්ඛවෙ, පරෙ වණ්ණං භාසෙය්‍යුං, ධම්මස්ස වා සඞ්ඝස්ස වා වණ්ණං භාසෙය්‍යුං, තත්‍ර තුම්හෙහි න ආනන්දො, න සොමනස්සං, න චෙතසො උප්පිලාවිතත්තං කරණීය’න්ති. සෙලස්ස ච බ්‍රාහ්මණස්ස යථාභුච්චෙ වණ්ණෙ භඤ්ඤමානෙ භිය්‍යො උත්තරිං සකගුණං පකිත්තිතං –
‘‘‘රාජාහමස්මි සෙලාති, ධම්මරාජා අනුත්තරො;
ධම්මෙන චක්කං වත්තෙමි, චක්කං අප්පටිවත්තිය’න්ති.
‘‘පඨමං, මහාරාජ, භගවතා ධම්මස්ස සභාවසරසලක්ඛණං සභාවං අවිතථං භූතං තච්ඡං තථත්ථං පරිදීපයමානෙන භණිතං ‘මමං වා භික්ඛවෙ, පරෙ වණ්ණං භාසෙය්‍යුං, ධම්මස්ස වා සඞ්ඝස්ස වා වණ්ණං භාසෙය්‍යුං, තත්‍ර තුම්හෙහි න ආනන්දො, න සොමනස්සං, න චෙතසො උප්පිලාවිතත්තං කරණීය’න්ති. යං පන භගවතා සෙලස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස යථාභුච්චෙ වණ්ණෙ භඤ්ඤමානෙ භිය්‍යො උත්තරිං සකගුණං පකිත්තිතං ‘රාජාහමස්මි සෙලාති, ධම්මරාජා අනුත්තරො’ති තං න ලාභහෙතු, න යසහෙතු, න අත්තහෙතු, න පක්ඛහෙතු, න අන්තෙවාසිකම්‍යතාය, අථ ඛො අනුකම්පාය කාරුඤ්ඤෙන හිතවසෙන එවං ඉමස්ස ධම්මාභිසමයො භවිස්සති තිණ්ණඤ්ච මාණවකසතානන්ති, එවං භිය්‍යො උත්තරිං සකගුණං භණිතං ‘රාජාහමස්මි සෙලාති, ධම්මරාජා අනුත්තරො’ති. ‘‘සාධු, භන්තෙ නාගසෙන, එවමෙතං තථා සම්පටිච්ඡාමී’’ති.
වණ්ණභණනපඤ්හො දසමො.