7. භික්ඛුසඞ්ඝපරිහරණපඤ්හො

7. ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, භාසිතම්පෙතං භගවතා ‘තථාගතස්ස ඛො, ආනන්ද, න එවං හොති ‘‘අහං භික්ඛුසඞ්ඝං පරිහරිස්සාමී’’’ති වා, ‘‘මමුද්දෙසිකො භික්ඛුසඞ්ඝො’’ති වා’ති. පුන ච මෙත්තෙය්‍යස්ස භගවතො සභාවගුණං පරිදීපයමානෙන භගවතා එවං භණිතං ‘‘සො අනෙකසහස්සං භික්ඛුසඞ්ඝං පරිහරිස්සති, සෙය්‍යථාපි අහං එතරහි අනෙකසතං භික්ඛුසඞ්ඝං පරිහරාමී’’ති. යදි, භන්තෙ නාගසෙන, භගවතා භණිතං ‘තථාගතස්ස ඛො, ආනන්ද, න එවං හොති ‘‘අහං භික්ඛුසඞ්ඝං පරිහරිස්සාමී’’ති වා, ‘‘මමුද්දෙසිකො භික්ඛුසඞ්ඝො’’ති වා’ති, තෙන හි අනෙකසතං භික්ඛුසඞ්ඝං පරිහරාමීති යං වචනං, තං මිච්ඡා. යදි තථාගතෙන භණිතං ‘සො අනෙකසහස්සං භික්ඛුසඞ්ඝං පරිහරිස්සති, සෙය්‍යථාපි අහං එතරහි අනෙකසතං භික්ඛුසඞ්ඝං පරිහරාමී’ති, තෙන හි තථාගතස්ස ඛො, ආනන්ද, න එවං හොති ‘අහං භික්ඛුසඞ්ඝං පරිහරිස්සාමී’ති වා, ‘මමුද්දෙසිකො භික්ඛුසඞ්ඝො’ති වාති තම්පි වචනං මිච්ඡා, අයම්පි උභතො කොටිකො පඤ්හො තවානුප්පත්තො, සො තයා නිබ්බාහිතබ්බො’’ති.

‘‘භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, භගවතා ‘තථාගතස්ස ඛො, ආනන්ද, න එවං හොති ‘‘අහං භික්ඛුසඞ්ඝං පරිහරිස්සාමී’’ති වා, ‘‘මමුද්දෙසිකො භික්ඛුසඞ්ඝො’’ති වා’ති. පුන ච මෙත්තෙය්‍යස්සාපි භගවතො සභාවගුණං පරිදීපයමානෙන භගවතා භණිතං ‘සො අනෙකසහස්සං භික්ඛුසඞ්ඝං පරිහරිස්සති, සෙය්‍යථාපි අහං එතරහි අනෙකසතං භික්ඛුසඞ්ඝං පරිහරාමී’ති. එතස්මිඤ්ච, මහාරාජ, පඤ්හෙ එකො අත්ථො සාවසෙසො, එකො අත්ථො නිරවසෙසො. න, මහාරාජ, තථාගතො පරිසාය අනුගාමිකො, පරිසා පන තථාගතස්ස අනුගාමිකා. සම්මුති, මහාරාජ, එසා ‘අහ’න්ති ‘මමා’ති, න පරමත්ථො එසො, විගතං, මහාරාජ, තථාගතස්ස පෙමං, විගතො සිනෙහො, ‘මය්හ’න්තිපි තථාගතස්ස ගහණං නත්ථි, උපාදාය පන අවස්සයො හොති.

‘‘යථා, මහාරාජ, පථවී භූමට්ඨානං සත්තානං පතිට්ඨා හොති උපස්සයං, පථවිට්ඨා චෙතෙ සත්තා, න ච මහාපථවියා ‘මය්හෙතෙ’ති අපෙක්ඛා හොති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, තථාගතො සබ්බසත්තානං පතිට්ඨා හොති උපස්සයං, තථාගතට්ඨා [තථාගතපතිට්ඨා එව (සී.)] චෙතෙ සත්තා, න ච තථාගතස්ස ‘මය්හෙතෙ’ති අපෙක්ඛා හොති. යථා වා පන, මහාරාජ, මහතිමහාමෙඝො අභිවස්සන්තො තිණරුක්ඛපසුමනුස්සානං වුඩ්ඪිං දෙති සන්තතිං අනුපාලෙති. වුට්ඨූපජීවිනො චෙතෙ සත්තා සබ්බෙ, න ච මහාමෙඝස්ස ‘මය්හෙතෙ’ති අපෙක්ඛා හොති. එවමෙව ඛො, මහාරාජ, තථාගතො සබ්බසත්තානං කුසලධම්මෙ ජනෙති අනුපාලෙති, සත්ථූපජීවිනො චෙතෙ සත්තා සබ්බෙ, න ච තථාගතස්ස ‘මය්හෙතෙ’ති අපෙක්ඛා හොති. තං කිස්ස හෙතු? අත්තානුදිට්ඨියා පහීනත්තා’’ති.

‘‘සාධු, භන්තෙ නාගසෙන, සුනිබ්බෙඨිතො පඤ්හො බහුවිධෙහි කාරණෙහි, ගම්භීරො උත්තානීකතො, ගණ්ඨි භින්නො, ගහනං අගහනං කතං, අන්ධකාරො ආලොකො කතො, භග්ගා පරවාදා, ජිනපුත්තානං චක්ඛුං උප්පාදිත’’න්ති.

භික්ඛුසඞ්ඝපරිහරණපඤ්හො සත්තමො.