2. පුරිමකොටිපඤ්හො

2. රාජා ආහ ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, යං පනෙතං බ්‍රූසි ‘පුරිමා කොටි න පඤ්ඤායතී’ති, තස්ස ඔපම්මං කරොහී’’ති. ‘‘යථා, මහාරාජ, පුරිසො පරිත්තං [පරිපක්කං (ක.)] බීජං පථවියං නික්ඛිපෙය්‍ය, තතො අඞ්කුරො උට්ඨහිත්වා අනුපුබ්බෙන වුඩ්ඪිං විරූළ්හිං වෙපුල්ලං ආපජ්ජිත්වා ඵලං දදෙය්‍ය. තතො බීජං ගහෙත්වා පුන රොපෙය්‍ය, තතොපි අඞ්කුරො උට්ඨහිත්වා අනුපුබ්බෙන වුඩ්ඪිං විරූළ්හිං වෙපුල්ලං ආපජ්ජිත්වා ඵලං දදෙය්‍ය. එවමෙතිස්සා සන්තතියා අත්ථි අන්තො’’ති? ‘‘නත්ථි භන්තෙ’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, මහාරාජ, අද්ධානස්සාපි පුරිමා කොටි න පඤ්ඤායතී’’ති.

‘‘භිය්‍යො ඔපම්මං කරොහී’’ති. ‘‘යථා, මහාරාජ, කුක්කුටියා අණ්ඩං භවෙය්‍ය, අණ්ඩතො කුක්කුටී කුක්කුටියා අණ්ඩන්ති. එවමෙතිස්සා සන්තතියා අත්ථි අන්තො’’ති? ‘‘නත්ථි භන්තෙ’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, මහාරාජ, අද්ධානස්සාපි පුරිමා කොටි න පඤ්ඤායතී’’ති.

‘‘භිය්‍යො ඔපම්මං කරොහී’’ති. ථෙරො පථවියා චක්කං ලිඛිත්වා මිලින්දං රාජානං එතදවොච ‘‘අත්ථි, මහාරාජ, ඉමස්ස චක්කස්ස අන්තො’’ති? ‘‘නත්ථි භන්තෙ’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, මහාරාජ, ඉමානි චක්කානි වුත්තානි භගවතා ‘චක්ඛුඤ්ච පටිච්ච රූපෙ ච උප්පජ්ජති චක්ඛුවිඤ්ඤාණං, තිණ්ණං සඞ්ගති ඵස්සො, ඵස්සපච්චයා වෙදනා, වෙදනාපච්චයා තණ්හා, තණ්හාපච්චයා උපාදානං, උපාදානපච්චයා කම්මං, කම්මතො පුන චක්ඛුං ජායතී’ති. එවමෙතිස්සා සන්තතියා අත්ථි අන්තො’’ති? ‘‘නත්ථි භන්තෙ’’ති.

‘‘‘සොතඤ්ච පටිච්ච සද්දෙ ච…පෙ… මනඤ්ච පටිච්ච ධම්මෙ ච උප්පජ්ජති මනොවිඤ්ඤාණං, තිණ්ණං සඞ්ගති ඵස්සො, ඵස්සපච්චයා වෙදනා, වෙදනාපච්චයා තණ්හා, තණ්හාපච්චයා උපාදානං, උපාදානපච්චයා කම්මං, කම්මතො පුන මනො ජායතී’ති. එවමෙතිස්සා සන්තතියා අත්ථි අන්තො’’ති? ‘‘නත්ථි භන්තෙ’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, මහාරාජ, අද්ධානස්සාපි පුරිමා කොටි න පඤ්ඤායතී’’ති.

‘‘කල්ලොසි, භන්තෙ නාගසෙනා’’ති.

පුරිමකොටිපඤ්හො දුතියො.