3. වීමංසනපඤ්හො

3. රාජා ආහ ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, සල්ලපිස්සසි මයා සද්ධි’’න්ති? ‘‘සචෙ, ත්වං මහාරාජ, පණ්ඩිතවාදං [පණ්ඩිතවාදා (සී. පී.)] සල්ලපිස්සසි සල්ලපිස්සාමි, සචෙ පන රාජවාදං සල්ලපිස්සසි න සල්ලපිස්සාමී’’ති. ‘‘කථං, භන්තෙ නාගසෙන, පණ්ඩිතා සල්ලපන්තී’’ති? ‘‘පණ්ඩිතානං ඛො, මහාරාජ, සල්ලාපෙ ආවෙඨනම්පි කයිරති, නිබ්බෙඨනම්පි කයිරති, නිග්ගහොපි කයිරති, පටිකම්මම්පි කයිරති, විස්සාසොපි [විසෙසොපි (සී. පී.)] කයිරති, පටිවිස්සාසොපි කයිරති, න ච තෙන පණ්ඩිතා කුප්පන්ති, එවං ඛො, මහාරාජ, පණ්ඩිතා සල්ලපන්තී’’ති. ‘‘කථං පන, භන්තෙ, රාජානො සල්ලපන්තී’’ති? ‘‘රාජානො ඛො, මහාරාජ, සල්ලාපෙ එකං වත්ථුං පටිජානන්ති, යො තං වත්ථුං විලොමෙති, තස්ස දණ්ඩං ආණාපෙන්ති ‘ඉමස්ස දණ්ඩං පණෙථා’ති, එවං ඛො, මහාරාජ, රාජානො සල්ලපන්තී’’ති. ‘‘පණ්ඩිතවාදාහං, භන්තෙ, සල්ලපිස්සාමි, නො රාජවාදං, විස්සට්ඨො භදන්තො සල්ලපතු යථා භික්ඛුනා වා සාමණෙරෙන වා උපාසකෙන වා ආරාමිකෙන වා සද්ධිං සල්ලපති, එවං විස්සට්ඨො භදන්තො සල්ලපතු මා භායතූ’’ති. ‘‘සුට්ඨු මහාරාජා’’ති ථෙරො අබ්භානුමොදි.

රාජා ආහ ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, පුච්ඡිස්සාමී’’ති. ‘‘පුච්ඡ මහාරාජා’’ති. ‘‘පුච්ඡිතොසි මෙ භන්තෙ’’ති. ‘‘විසජ්ජිතං මහාරාජා’’ති. ‘‘කිං පන, භන්තෙ, තයා විසජ්ජිත’’න්ති? ‘‘කිං පන, මහාරාජ, තයා පුච්ඡිත’’න්ති.

වීමංසනපඤ්හො තතියො.