4. අනන්තකායපඤ්හො

4. අථ ඛො මිලින්දස්ස රඤ්ඤො එතදහොසි ‘‘පණ්ඩිතො ඛො අයං භික්ඛු පටිබලො මයා සද්ධිං සල්ලපිතුං, බහුකානි ච මෙ ඨානානි පුච්ඡිතබ්බානි භවිස්සන්ති, යාව අපුච්ඡිතානි යෙව තානි ඨානානි භවිස්සන්ති, අථ සූරියො අත්ථං ගමිස්සති, යංනූනාහං ස්වෙ අන්තෙපුරෙ සල්ලපෙය්‍ය’’න්ති. අථ ඛො රාජා දෙවමන්තියං එතදවොච ‘‘තෙන හි, ත්වං දෙවමන්තිය, භදන්තස්ස ආරොචෙය්‍යාසි ‘ස්වෙ අන්තෙපුරෙ රඤ්ඤා සද්ධිං සල්ලාපො භවිස්සතී’’’ති. ඉදං වත්වා මිලින්දො රාජා උට්ඨායාසනා ථෙරං නාගසෙනං ආපුච්ඡිත්වා රථං අභිරූහිත්වා ‘‘නාගසෙනො නාගසෙනො’’ති සජ්ඣායං කරොන්තො පක්කාමි.

අථ ඛො දෙවමන්තියො ආයස්මන්තං නාගසෙනං එතදවොච ‘‘රාජා, භන්තෙ, මිලින්දො එවමාහ ‘ස්වෙ අන්තෙපුරෙ රඤ්ඤා සද්ධිං සල්ලාපො භවිස්සතී’’’ති. ‘‘සුට්ඨූ’’ති ථෙරො අබ්භානුමොදි. අථ ඛො තස්සා රත්තියා අච්චයෙන දෙවමන්තියො ච අනන්තකායො ච මඞ්කුරො ච සබ්බදින්නො ච යෙන මිලින්දො රාජා තෙනුපසඞ්කමිංසු, උපසඞ්කමිත්වා රාජානං මිලින්දං එතදවොචුං ‘‘ආගච්ඡතු, මහාරාජ, භදන්තො නාගසෙනො’’ති? ‘‘ආම ආගච්ඡතූ’’ති. ‘‘කිත්තකෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං ආගච්ඡතූ’’ති? ‘‘යත්තකෙ භික්ඛූ ඉච්ඡති, තත්තකෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං ආගච්ඡතූ’’ති.

අථ ඛො සබ්බදින්නො ආහ ‘‘ආගච්ඡතු, මහාරාජ, දසහි භික්ඛූහි සද්ධි’’න්ති, දුතියම්පි ඛො රාජා ආහ ‘‘යත්තකෙ භික්ඛූ ඉච්ඡති, තත්තකෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං ආගච්ඡතූ’’ති. දුතියම්පි ඛො සබ්බදින්නො ආහ ‘‘ආගච්ඡතු, මහාරාජ, දසහි භික්ඛූහි සද්ධි’’න්ති. තතියම්පි ඛො රාජා ආහ ‘‘යත්තකෙ භික්ඛූ ඉච්ඡති, තත්තකෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං ආගච්ඡතූ’’ති. තතියම්පි ඛො සබ්බදින්නො ආහ ‘‘ආගච්ඡතු, මහාරාජ, දසහි භික්ඛූහි සද්ධි’’න්ති. ‘‘සබ්බො පනායං සක්කාරො පටියාදිතො, අහං භණාමි ‘යත්තකෙ භික්ඛූ ඉච්ඡති, තත්තකෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං ආගච්ඡතූ’ති. අයං, භණෙ සබ්බදින්නො, අඤ්ඤථා භණති, කිං නු මයං නප්පටිබලා භික්ඛූනං භොජනං දාතු’’න්ති? එවං වුත්තෙ සබ්බදින්නො මඞ්කු අහොසි.

අථ ඛො දෙවමන්තියො ච අනන්තකායො ච මඞ්කුරො ච යෙනායස්මා නාගසෙනො තෙනුපසඞ්කමිංසු, උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං නාගසෙනං එතදවොචුං ‘‘රාජා, භන්තෙ, මිලින්දො එවමාහ ‘යත්තකෙ භික්ඛූ ඉච්ඡති, තත්තකෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං ආගච්ඡතූ’’’ති. අථ ඛො ආයස්මා නාගසෙනො පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය අසීතියා භික්ඛුසහස්සෙහි සද්ධිං සාගලං පාවිසි.

අථ ඛො අනන්තකායො ආයස්මන්තං නාගසෙනං නිස්සාය ගච්ඡන්තො ආයස්මන්තං නාගසෙනං එතදවොච ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, යං පනෙතං බ්‍රූසි ‘නාගසෙනො’ති, කතමො එත්ථ, නාගසෙනො’’ති? ථෙරො ආහ ‘‘කො පනෙත්ථ ‘නාගසෙනො’ති මඤ්ඤසී’’ති? ‘‘යො සො, භන්තෙ, අබ්භන්තරෙ වාතො ජීවො පවිසති ච නික්ඛමති ච, සො ‘නාගසෙනො’ති මඤ්ඤාමී’’ති. ‘‘යදි පනෙසො වාතො නික්ඛමිත්වා නප්පවිසෙය්‍ය, පවිසිත්වා න නික්ඛමෙය්‍ය, ජීවෙය්‍ය නු ඛො සො පුරිසො’’ති? ‘‘න හි භන්තෙ’’ති. ‘‘යෙ පනිමෙ සඞ්ඛධමකා සඞ්ඛං ධමෙන්ති, තෙසං වාතො පුන පවිසතී’’ති? ‘‘න හි භන්තෙ’’ති. ‘‘යෙ පනිමෙ වංසධමකා වංසං ධමෙන්ති, තෙසං වාතො පුන පවිසතී’’ති? ‘‘න හි භන්තෙ’’ති. ‘‘යෙ පනිමෙ සිඞ්ගධමකා සිඞ්ගං ධමෙන්ති, තෙසං වාතො පුන පවිසතී’’ති? ‘‘න හි භන්තෙ’’ති. ‘‘අථ කිස්ස පන තෙන න මරන්තී’’ති. ‘‘නාහං පටිබලො තයා වාදිනා සද්ධිං සල්ලපිතුං, සාධු, භන්තෙ, අත්ථං ජප්පෙහී’’ති. ‘‘නෙසො ජීවො, අස්සාසපස්සාසා නාමෙතෙ කායසඞ්ඛාරා’’ති ථෙරො අභිධම්මකථං කථෙසි. අථ අනන්තකායො උපාසකත්තං පටිවෙදෙසීති.

අනන්තකායපඤ්හො චතුත්ථො.