545. මහානාරදකස්සපජාතකං (8)

1153. ‘‘අහු රාජා විදෙහානං, අඞ්ගති [අඞ්ගාති (සී.) එවමුපරිපි] නාම ඛත්තියො;

පහූතයොග්ගො ධනිමා, අනන්තබලපොරිසො.

1154. සො ච පන්නරසිං [පන්නරසෙ (ස්‍යා. ක.)] රත්තිං, පුරිමයාමෙ අනාගතෙ;

චාතුමාසා [චාතුමස්ස (සී. පී.)] කොමුදියා, අමච්චෙ සන්නිපාතයි.

1155. ‘‘පණ්ඩිතෙ සුතසම්පන්නෙ, මිතපුබ්බෙ [මිහිතපුබ්බෙ (සී. පී.)] විචක්ඛණෙ;

විජයඤ්ච සුනාමඤ්ච, සෙනාපතිං අලාතකං.

1156. ‘‘තමනුපුච්ඡි වෙදෙහො, ‘‘පච්චෙකං බ්‍රූථ සං රුචිං;

චාතුමාසා කොමුදජ්ජ, ජුණ්හං බ්‍යපහතං [බ්‍යපගතං (සී. පී.)] තමං;

කායජ්ජ රතියා රත්තිං, විහරෙමු ඉමං උතුං’’.

1157. ‘‘තතො සෙනාපති රඤ්ඤො, අලාතො එතදබ්‍රවි;

‘‘හට්ඨං යොග්ගං බලං සබ්බං, සෙනං සන්නාහයාමසෙ.

1158. ‘‘නිය්‍යාම දෙව යුද්ධාය, අනන්තබලපොරිසා;

යෙ තෙ වසං න ආයන්ති, වසං උපනයාමසෙ [උපනිය්‍යාමසෙ (ක.)];

එසා මය්හං සකා දිට්ඨි, අජිතං ඔජිනාමසෙ.

1159. අලාතස්ස වචො සුත්වා, සුනාමො එතදබ්‍රවි;

‘‘සබ්බෙ තුය්හං මහාරාජ, අමිත්තා වසමාගතා.

1160. ‘‘නික්ඛිත්තසත්ථා පච්චත්ථා, නිවාතමනුවත්තරෙ;

උත්තමො උස්සවො අජ්ජ, න යුද්ධං මම රුච්චති.

1161. ‘‘අන්නපානඤ්ච ඛජ්ජඤ්ච, ඛිප්පං අභිහරන්තු තෙ;

රමස්සු දෙව කාමෙහි, නච්චගීතෙ සුවාදිතෙ’’.

1162. සුනාමස්ස වචො සුත්වා, විජයො එතදබ්‍රවි;

‘‘සබ්බෙ කාමා මහාරාජ, නිච්චං තව මුපට්ඨිතා.

1163. ‘‘න හෙතෙ දුල්ලභා දෙව, තව කාමෙහි මොදිතුං;

සදාපි කාමා සුලභා, නෙතං චිත්තමතං [චිත්තං මතී (ක.)] මම.

1164. ‘‘සමණං බ්‍රාහ්මණං වාපි, උපාසෙමු බහුස්සුතං;

යො නජ්ජ විනයෙ කඞ්ඛං, අත්ථධම්මවිදූ ඉසෙ’’.

1165. විජයස්ස වචො සුත්වා, රාජා අඞ්ගති මබ්‍රවි;

‘‘යථා විජයො භණති, මය්හම්පෙතංව රුච්චති.

1166. ‘‘සමණං බ්‍රාහ්මණං වාපි, උපාසෙමු බහුස්සුතං;

යො නජ්ජ විනයෙ කඞ්ඛං, අත්ථධම්මවිදූ ඉසෙ.

1167. ‘‘සබ්බෙව සන්තා කරොථ මතිං, කං උපාසෙමු පණ්ඩිතං;

යො [කො (සී. පී.)] නජ්ජ විනයෙ කඞ්ඛං, අත්ථධම්මවිදූ ඉසෙ’’.

1168. ‘‘වෙදෙහස්ස වචො සුත්වා, අලාතො එතදබ්‍රවි;

‘‘අත්ථායං මිගදායස්මිං, අචෙලො ධීරසම්මතො.

1169. ‘‘ගුණො කස්සපගොත්තායං, සුතො චිත්‍රකථී ගණී;

තං දෙව [තදෙව (ක.)] පයිරුපාසෙමු [පයිරුපාසය (සී. පී.)], සො නො කඞ්ඛං විනෙස්සති’’.

1170. ‘‘අලාතස්ස වචො සුත්වා, රාජා චොදෙසි සාරථිං;

‘‘මිගදායං ගමිස්සාම, යුත්තං යානං ඉධානය’’.

1171. තස්ස යානං අයොජෙසුං, දන්තං රූපියපක්ඛරං [රූපියුපක්ඛරං (ක.)];

සුක්කමට්ඨපරිවාරං, පණ්ඩරං දොසිනාමුඛං.

1172. ‘‘තත්‍රාසුං කුමුදායුත්තා, චත්තාරො සින්ධවා හයා;

අනිලූපමසමුප්පාතා [අනිලූපමසමුප්පාදා (ක.)], සුදන්තා සොණ්ණමාලිනො.

1173. ‘‘සෙතච්ඡත්තං සෙතරථො, සෙතස්සා සෙතබීජනී;

වෙදෙහො සහමච්චෙහි, නිය්‍යං චන්දොව සොභති.

1174. ‘‘තමනුයායිංසු බහවො, ඉන්දිඛග්ගධරා [ඉන්දඛග්ගධරා (සී.), ඉට්ඨිඛග්ගධරා (පී.)] බලී;

අස්සපිට්ඨිගතා වීරා, නරා නරවරාධිපං.

1175. සො මුහුත්තංව යායිත්වා, යානා ඔරුය්හ ඛත්තියො;

වෙදෙහො සහමච්චෙහි, පත්තී ගුණමුපාගමි.

1176. යෙපි තත්ථ තදා ආසුං, බ්‍රාහ්මණිබ්භා සමාගතා;

න තෙ අපනයී රාජා, අකතං භූමිමාගතෙ.

1177. ‘‘තතො සො මුදුකා භිසියා, මුදුචිත්තකසන්ථතෙ [මුදුචිත්තකළන්දකෙ (සී. පී.)];

මුදුපච්චත්ථතෙ රාජා, එකමන්තං උපාවිසි.

1178. ‘‘නිසජ්ජ රාජා සම්මොදි, කථං සාරණියං තතො;

‘‘කච්චි යාපනියං භන්තෙ, වාතානමවියග්ගතා [වාතානමවිසග්ගතා (සී. පී.), වාතානමවියත්තතා (ස්‍යා.)].

1179. ‘‘කච්චි අකසිරා වුත්ති, ලභසි [ලබ්භති (සී. පී.)] පිණ්ඩයාපනං [පිණ්ඩියාපනං (ස්‍යා. ක.)];

අපාබාධො චසි කච්චි, චක්ඛුං න පරිහායති’’.

1180. තං ගුණො පටිසම්මොදි, වෙදෙහං විනයෙ රතං;

‘‘යාපනීයං මහාරාජ, සබ්බමෙතං තදූභයං.

1181. ‘‘කච්චි තුය්හම්පි වෙදෙහ, පච්චන්තා න බලීයරෙ;

කච්චි අරොගං යොග්ගං තෙ, කච්චි වහති වාහනං;

කච්චි තෙ බ්‍යාධයො නත්ථි, සරීරස්සුපතාපියා’’ [සරීරස්සුපතාපිකා (සී. පී.), සරීරස්සුපතාපනා (?)].

1182. පටිසම්මොදිතො රාජා, තතො පුච්ඡි අනන්තරා;

අත්ථං ධම්මඤ්ච ඤායඤ්ච, ධම්මකාමො රථෙසභො.

1183. ‘‘කථං ධම්මං චරෙ මච්චො, මාතාපිතූසු කස්සප;

කථං චරෙ ආචරියෙ, පුත්තදාරෙ කථං චරෙ.

1184. ‘‘කථං චරෙය්‍ය වුඩ්ඪෙසු, කථං සමණබ්‍රාහ්මණෙ;

කථඤ්ච බලකායස්මිං, කථං ජනපදෙ චරෙ.

1185. ‘‘කථං ධම්මං චරිත්වාන, මච්චා ගච්ඡන්ති [පෙච්ච ගච්ඡති (සී. ස්‍යා. පී.)] සුග්ගතිං;

කථඤ්චෙකෙ අධම්මට්ඨා, පතන්ති නිරයං අථො’’.

1186. ‘‘වෙදෙහස්ස වචො සුත්වා, කස්සපො එතදබ්‍රවි;

‘‘‘සුණොහි මෙ මහාරාජ, සච්චං අවිතථං පදං.

1187. ‘‘‘නත්ථි ධම්මචරිතස්ස [ධම්මස්ස චිණ්ණස්ස (සී.)], ඵලං කල්‍යාණපාපකං;

නත්ථි දෙව පරො ලොකො, කො තතො හි ඉධාගතො.

1188. ‘‘‘නත්ථි දෙව පිතරො වා, කුතො මාතා කුතො පිතා;

නත්ථි ආචරියො නාම, අදන්තං කො දමෙස්සති.

1189. ‘‘‘සමතුල්‍යානි භූතානි, නත්ථි ජෙට්ඨාපචායිකා;

නත්ථි බලං වීරියං වා, කුතො උට්ඨානපොරිසං;

නියතානි හි භූතානි, යථා ගොටවිසො තථා.

1190. ‘‘‘ලද්ධෙය්‍යං ලභතෙ මච්චො, තත්ථ දානඵලං කුතො;

නත්ථි දානඵලං දෙව, අවසො දෙවවීරියො.

1191. ‘‘‘බාලෙහි දානං පඤ්ඤත්තං, පණ්ඩිතෙහි පටිච්ඡිතං;

අවසා දෙන්ති ධීරානං, බාලා පණ්ඩිතමානිනො.

1192. ‘‘‘සත්තිමෙ සස්සතා කායා, අච්ඡෙජ්ජා අවිකොපිනො;

තෙජො පථවී ආපො ච, වායො සුඛං දුඛඤ්චිමෙ;

ජීවෙ ච සත්තිමෙ කායා, යෙසං ඡෙත්තා න විජ්ජති.

1193. ‘‘‘නත්ථි හන්තා ව ඡෙත්තා වා, හඤ්ඤෙ යෙවාපි [හඤ්ඤරෙ වාපි (සී. ස්‍යා. පී.)] කොචි නං;

අන්තරෙනෙව කායානං, සත්ථානි වීතිවත්තරෙ.

1194. ‘‘‘යො චාපි [යොපායං (සී. පී.), යො චායං (ස්‍යා. ක.)] සිරමාදාය, පරෙසං නිසිතාසිනා;

න සො ඡින්දති තෙ කායෙ, තත්ථ පාපඵලං කුතො.

1195. ‘‘‘චුල්ලාසීතිමහාකප්පෙ, සබ්බෙ සුජ්ඣන්ති සංසරං;

අනාගතෙ තම්හි කාලෙ, සඤ්ඤතොපි න සුජ්ඣති.

1196. ‘‘‘චරිත්වාපි බහුං භද්‍රං, නෙව සුජ්ඣන්තිනාගතෙ;

පාපඤ්චෙපි බහුං කත්වා, තං ඛණං නාතිවත්තරෙ.

1197. ‘‘‘අනුපුබ්බෙන නො සුද්ධි, කප්පානං චුල්ලසීතියා;

නියතිං නාතිවත්තාම, වෙලන්තමිව සාගරො’’’.

1198. කස්සපස්ස වචො සුත්වා, අලාතො එතදබ්‍රවි;

‘‘යථා භදන්තො භණති, මය්හම්පෙතංව රුච්චති.

1199. ‘‘අහම්පි පුරිමං ජාතිං, සරෙ සංසරිතත්තනො;

පිඞ්ගලො නාමහං ආසිං, ලුද්දො ගොඝාතකො පුරෙ.

1200. ‘‘බාරාණසියං ඵීතායං, බහුං පාපං කතං මයා;

බහූ මයා හතා පාණා, මහිංසා සූකරා අජා.

1201. ‘‘තතො චුතො ඉධ ජාතො, ඉද්ධෙ සෙනාපතීකුලෙ;

නත්ථි නූන ඵලං පාපං, යොහං [පාපෙ සොහං (සී. පී.)] න නිරයං ගතො.

1202. අථෙත්ථ බීජකො නාම, දාසො ආසි පටච්චරී [පළච්චරී (සී. පී.), පටජ්ජරී (ක.)];

උපොසථං උපවසන්තො, ගුණසන්තිකුපාගමි.

1203. කස්සපස්ස වචො සුත්වා, අලාතස්ස ච භාසිතං;

පස්සසන්තො මුහුං උණ්හං, රුදං අස්සූනි වත්තයි.

1204. තමනුපුච්ඡි වෙදෙහො, ‘‘කිමත්ථං සම්ම රොදසි;

කිං තෙ සුතං වා දිට්ඨං වා, කිං මං වෙදෙසි වෙදනං’’.

1205. වෙදෙහස්ස වචො සුත්වා, බීජකො එතදබ්‍රවි;

‘‘නත්ථි මෙ වෙදනා දුක්ඛා, මහාරාජ සුණොහි මෙ.

1206. ‘‘අහම්පි පුරිමං ජාතිං, සරාමි සුඛමත්තනො;

සාකෙතාහං පුරෙ ආසිං, භාවසෙට්ඨි ගුණෙ රතො.

1207. ‘‘සම්මතො බ්‍රාහ්මණිබ්භානං, සංවිභාගරතො සුචි;

න චාපි පාපකං කම්මං, සරාමි කතමත්තනො.

1208. ‘‘තතො චුතාහං වෙදෙහ, ඉධ ජාතො දුරිත්ථියා;

ගබ්භම්හි කුම්භදාසියා, යතො ජාතො සුදුග්ගතො.

1209. ‘‘එවම්පි දුග්ගතො සන්තො, සමචරියං අධිට්ඨිතො;

උපඩ්ඪභාගං භත්තස්ස, දදාමි යො මෙ ඉච්ඡති.

1210. ‘‘චාතුද්දසිං පඤ්චදසිං, සදා උපවසාමහං;

න චාපි [න අහං (ක.)] භූතෙ හිංසාමි, ථෙය්‍යඤ්චාපි විවජ්ජයිං.

1211. ‘‘සබ්බමෙව හි නූනෙතං, සුචිණ්ණං භවති නිප්ඵලං;

නිරත්ථං මඤ්ඤිදං සීලං, අලාතො භාසතී යථා.

1212. ‘‘කලිමෙව නූන ගණ්හාමි, අසිප්පො ධුත්තකො යථා;

කටං අලාතො ගණ්හාති, කිතවොසික්ඛිතො යථා.

1213. ‘‘ද්වාරං නප්පටිපස්සාමි, යෙන ගච්ඡාමි සුග්ගතිං;

තස්මා රාජ පරොදාමි, සුත්වා කස්සපභාසිතං’’.

1214. බීජකස්ස වචො සුත්වා, රාජා අඞ්ගති මබ්‍රවි;

‘‘නත්ථි ද්වාරං සුගතියා, නියතිං [නියතං (ස්‍යා.)] කඞ්ඛ බීජක.

1215. ‘‘සුඛං වා යදි වා දුක්ඛං, නියතියා කිර ලබ්භති;

සංසාරසුද්ධි සබ්බෙසං, මා තුරිත්ථො [තුරිතො (ස්‍යා.)] අනාගතෙ.

1216. ‘‘අහම්පි පුබ්බෙ කල්‍යාණො, බ්‍රාහ්මණිබ්භෙසු බ්‍යාවටො [වාවටො (ක.)];

වොහාරමනුසාසන්තො, රතිහීනො තදන්තරා’’.

1217. ‘‘පුනපි භන්තෙ දක්ඛෙමු, සඞ්ගති චෙ භවිස්සති’’;

ඉදං වත්වාන වෙදෙහො, පච්චගා සනිවෙසනං.

1218. තතො රත්‍යා විවසානෙ, උපට්ඨානම්හි අඞ්ගති;

අමච්චෙ සන්නිපාතෙත්වා, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

1219. ‘‘චන්දකෙ මෙ විමානස්මිං, සදා කාමෙ විධෙන්තු මෙ;

මා උපගච්ඡුං අත්ථෙසු, ගුය්හප්පකාසියෙසු ච.

1220. ‘‘විජයො ච සුනාමො ච, සෙනාපති අලාතකො;

එතෙ අත්ථෙ නිසීදන්තු, වොහාරකුසලා තයො’’.

1221. ඉදං වත්වාන වෙදෙහො, කාමෙව බහුමඤ්ඤථ;

න චාපි බ්‍රාහ්මණිබ්භෙසු, අත්ථෙ කිස්මිඤ්චි බ්‍යාවටො.

1222. තතො ද්වෙසත්තරත්තස්ස, වෙදෙහස්සත්‍රජා පියා;

රාජකඤ්ඤා රුචා [රුජා (සී. පී.) එවමුපරිපි] නාම, ධාතිමාතරමබ්‍රවි.

1223. ‘අලඞ්කරොථ මං ඛිප්පං, සඛියො චාලඞ්කරොන්තු [ච කරොන්තු (සී. පී.)] මෙ;

සුවෙ පන්නරසො දිබ්‍යො, ගච්ඡං ඉස්සරසන්තිකෙ’ [පිතුස්ස සන්තිකෙ (ස්‍යා.)].

1224. තස්සා මාල්‍යං අභිහරිංසු, චන්දනඤ්ච මහාරහං;

මණිසඞ්ඛමුත්තාරතනං, නානාරත්තෙ ච අම්බරෙ.