544. චන්දකුමාරජාතකං (7)

982. ‘‘රාජාසි ලුද්දකම්මො, එකරාජා පුප්ඵවතීයා;

සො පුච්ඡි බ්‍රහ්මබන්ධුං, ඛණ්ඩහාලං පුරොහිතං මූළ්හං.

983. ‘සග්ගාන මග්ගමාචික්ඛ [සග්ගමග්ගමාචික්ඛ (සී. පී.)], ත්වංසි බ්‍රාහ්මණ ධම්මවිනයකුසලො;

යථා ඉතො වජන්ති සුගතිං, නරා පුඤ්ඤානි කත්වාන’.

984. ‘අතිදානං දදිත්වාන, අවජ්ඣෙ දෙව ඝාතෙත්වා;

එවං වජන්ති සුගතිං, නරා පුඤ්ඤානි කත්වාන’.

985. ‘කිං පන තං අතිදානං, කෙ ච අවජ්ඣා ඉමස්මි ලොකස්මිං;

එතඤ්ච ඛො නො අක්ඛාහි, යජිස්සාමි දදාමි [යජිස්සාම දදාම (සී. පී.)] දානානි’.

986. ‘පුත්තෙහි දෙව යජිතබ්බං, මහෙසීහි නෙගමෙහි ච;

උසභෙහි ආජානියෙහි චතූහි, සබ්බචතුක්කෙන දෙව යජිතබ්බං’’’.

987. ‘‘තං සුත්වා අන්තෙපුරෙ, කුමාරා මහෙසියො ච හඤ්ඤන්තු;

එකො අහොසි නිග්ඝොසො, භිස්මා අච්චුග්ගතො සද්දො’’.

988. ‘‘ගච්ඡථ වදෙථ කුමාරෙ, චන්දං සූරියඤ්ච භද්දසෙනඤ්ච;

සූරඤ්ච වාමගොත්තඤ්ච, පචුරා [පසුරා (සී. පී. ක.)] කිර හොථ යඤ්ඤත්ථාය.

989. ‘‘කුමාරියොපි වදෙථ, උපසෙනං [උපසෙනිං (සී.), උපසෙණිං (පී.)] කොකිලඤ්ච මුදිතඤ්ච;

නන්දඤ්චාපි කුමාරිං, පචුරා [පසුරා (සී. පී. ක.)] කිර හොථ යඤ්ඤත්ථාය.

990. ‘‘විජයම්පි මය්හං මහෙසිං, එරාවතිං [එකපතිං (පී.), එරාපතිං (ක.)] කෙසිනිං සුනන්දඤ්ච;

ලක්ඛණවරූපපන්නා, පචුරා කිර හොථ යඤ්ඤත්ථාය.

991. ‘‘ගහපතයො ච වදෙථ, පුණ්ණමුඛං භද්දියං සිඞ්ගාලඤ්ච;

වඩ්ඪඤ්චාපි ගහපතිං, පචුරා කිර හොථ යඤ්ඤත්ථාය’’.

992. ‘‘තෙ තත්ථ ගහපතයො, අවොචිසුං සමාගතා පුත්තදාරපරිකිණ්ණා;

සබ්බෙව සිඛිනො දෙව කරොහි, අථ වා නො දාසෙ සාවෙහි’’.

993. ‘‘අභයංකරම්පි මෙ හත්ථිං, නාළාගිරිං අච්චුග්ගතං වරුණදන්තං [නාළාගිරිං අච්චුතං වරුණදන්තං (සී.), රාජගිරිං අච්චුතවරුණදන්තං (පී.)];

ආනෙථ ඛො නෙ ඛිප්පං, යඤ්ඤත්ථාය භවිස්සන්ති.

994. ‘‘අස්සරතනම්පි [අස්සතරම්පි (සී. පී.), අස්සරතනම්පි මෙ (ස්‍යා.)] කෙසිං, සුරාමුඛං පුණ්ණකං විනතකඤ්ච;

ආනෙථ ඛො නෙ ඛිප්පං, යඤ්ඤත්ථාය භවිස්සන්ති.

995. ‘‘උසභම්පි [උසභම්පි මෙ (ස්‍යා.)] යූථපතිං අනොජං, නිසභං ගවම්පතිං තෙපි මය්හං ආනෙථ;

සමූහ [සමුපා (සී. පී.), සම්මුඛා (ස්‍යා.)] කරොන්තු සබ්බං, යජිස්සාමි දදාමි දානානි.

996. ‘‘සබ්බං [සබ්බම්පි (ස්‍යා.)] පටියාදෙථ, යඤ්ඤං පන උග්ගතම්හි සූරියම්හි;

ආණාපෙථ ච කුමාරෙ [ආණාපෙථ චන්දකුමාරෙ (ස්‍යා. ක.)], අභිරමන්තු ඉමං රත්තිං.

997. ‘‘සබ්බං [සබ්බම්පි (ස්‍යා.)] උපට්ඨපෙථ, යඤ්ඤං පන උග්ගතම්හි සූරියම්හි;

වදෙථ දානි කුමාරෙ, අජ්ජ ඛො [වො (පී.)] පච්ඡිමා රත්ති’’.

998. ‘‘තංතං මාතා අවච, රොදන්තී ආගන්ත්වා විමානතො;

යඤ්ඤො කිර තෙ පුත්ත, භවිස්සති චතූහි පුත්තෙහි’’.

999. ‘‘සබ්බෙපි මය්හං පුත්තා චත්තා, චන්දස්මිං හඤ්ඤමානස්මිං;

පුත්තෙහි යඤ්ඤං යජිත්වාන, සුගතිං සග්ගං ගමිස්සාමි’’.

1000. ‘‘මා තං [මා (සී. පී.)] පුත්ත සද්දහෙසි, සුගති කිර හොති පුත්තයඤ්ඤෙන;

නිරයානෙසො මග්ගො, නෙසො මග්ගො හි සග්ගානං.

1001. ‘‘දානානි දෙහි කොණ්ඩඤ්ඤ, අහිංසා සබ්බභූතභබ්‍යානං’’;

එස මග්ගො සුගතියා, න ච මග්ගො පුත්තයඤ්ඤෙන’’.

1002. ‘‘ආචරියානං වචනා, ඝාතෙස්සං චන්දඤ්ච සූරියඤ්ච;

පුත්තෙහි යඤ්ඤං [පුත්තෙහි (සී. ස්‍යා. පී.)] යජිත්වාන දුච්චජෙහි, සුගතිං සග්ගං ගමිස්සාමි’’.

1003. ‘‘තංතං පිතාපි අවච, වසවත්තී ඔරසං සකං පුත්තං;

යඤ්ඤො කිර තෙ පුත්ත, භවිස්සති චතූහි පුත්තෙහි’’.

1004. ‘‘සබ්බෙපි මය්හං පුත්තා චත්තා, චන්දස්මිං හඤ්ඤමානස්මිං;

පුත්තෙහි යඤ්ඤං යජිත්වාන, සුගතිං සග්ගං ගමිස්සාමි’’.

1005. ‘‘මා තං පුත්ත සද්දහෙසි, සුගති කිර හොති පුත්තයඤ්ඤෙන;

නිරයානෙසො මග්ගො, නෙසො මග්ගො හි සග්ගානං.

1006. ‘‘දානානි දෙහි කොණ්ඩඤ්ඤ, අහිංසා සබ්බභූතභබ්‍යානං;

එස මග්ගො සුගතියා, න ච මග්ගො පුත්තයඤ්ඤෙන’’.

1007. ‘‘ආචරියානං වචනා, ඝාතෙස්සං චන්දඤ්ච සූරියඤ්ච;

පුත්තෙහි යඤ්ඤං යජිත්වාන දුච්චජෙහි, සුගතිං සග්ගං ගමිස්සාමි’’.

1008. ‘‘දානානි දෙහි කොණ්ඩඤ්ඤ, අහිංසා සබ්බභූතභබ්‍යානං;

පුත්තපරිවුතො තුවං, රට්ඨං ජනපදඤ්ච පාලෙහි’’.

1009. ‘‘මා නො දෙව අවධි, දාසෙ නො දෙහි ඛණ්ඩහාලස්ස;

අපි නිගළබන්ධකාපි, හත්ථී අස්සෙ ච පාලෙම.

1010. ‘‘මා නො දෙව අවධි, දාසෙ නො දෙහි ඛණ්ඩහාලස්ස;

අපි නිගළබන්ධකාපි, හත්ථිඡකණානි උජ්ඣෙම.

1011. ‘‘මා නො දෙව අවධි, දාසෙ නො දෙහි ඛණ්ඩහාලස්ස;

අපි නිගළබන්ධකාපි, අස්සඡකණානි උජ්ඣෙම.

1012. ‘‘මා නො දෙව අවධි, දාසෙ නො දෙහි ඛණ්ඩහාලස්ස [ඉදං පදං සී. පී. පොත්ථකෙසු නත්ථි];

යස්ස හොන්ති තව කාමා, අපි රට්ඨා පබ්බාජිතා;

භික්ඛාචරියං චරිස්සාම’’.

1013. ‘‘දුක්ඛං ඛො මෙ ජනයථ, විලපන්තා ජීවිතස්ස කාමා හි;

මුඤ්චෙථ [මුඤ්චථ (සී. පී.)] දානි කුමාරෙ, අලම්පි මෙ හොතු පුත්තයඤ්ඤෙන’’.

1014. ‘‘පුබ්බෙව ඛොසි මෙ වුත්තො, දුක්කරං දුරභිසම්භවඤ්චෙතං;

අථ නො උපක්ඛටස්ස යඤ්ඤස්ස, කස්මා කරොසි වික්ඛෙපං.

1015. ‘‘සබ්බෙ වජන්ති සුගතිං, යෙ යජන්ති යෙපි යාජෙන්ති;

යෙ චාපි අනුමොදන්ති, යජන්තානං එදිසං මහායඤ්ඤං’’.

1016. ‘‘අථ කිස්ස ජනො [ච නො (සී. ස්‍යා. පී.)] පුබ්බෙ, සොත්ථානං බ්‍රාහ්මණෙ අවාචෙසි;

අථ නො අකාරණස්මා, යඤ්ඤත්ථාය දෙව ඝාතෙසි.

1017. ‘‘පුබ්බෙව නො දහරකාලෙ [දහරකෙ සමානෙ (සී. පී.)], න හනෙසි [න මාරෙසි (සී. පී.)] න ඝාතෙසි;

දහරම්හා යොබ්බනං පත්තා, අදූසකා තාත හඤ්ඤාම.

1018. ‘‘හත්ථිගතෙ අස්සගතෙ, සන්නද්ධෙ පස්ස නො මහාරාජ;

යුද්ධෙ වා යුජ්ඣමානෙ වා, න හි මාදිසා සූරා හොන්ති යඤ්ඤත්ථාය.

1019. ‘‘පච්චන්තෙ වාපි කුපිතෙ, අටවීසු වා මාදිසෙ නියොජෙන්ති;

අථ නො අකාරණස්මා, අභූමියං තාත හඤ්ඤාම.

1020. ‘‘යාපි හි තා සකුණියො, වසන්ති තිණඝරානි කත්වාන;

තාසම්පි පියා පුත්තා, අථ නො ත්වං දෙව ඝාතෙසි.

1021. ‘‘මා තස්ස සද්දහෙසි, න මං ඛණ්ඩහාලො ඝාතෙය්‍ය;

මමඤ්හි සො ඝාතෙත්වාන, අනන්තරා තම්පි දෙව ඝාතෙය්‍ය.

1022. ‘‘ගාමවරං නිගමවරං දදන්ති, භොගම්පිස්ස මහාරාජ;

අථග්ගපිණ්ඩිකාපි, කුලෙ කුලෙ හෙතෙ භුඤ්ජන්ති.

1023. ‘‘තෙසම්පි තාදිසානං, ඉච්ඡන්ති දුබ්භිතුං මහාරාජ;

යෙභුය්‍යෙන එතෙ, අකතඤ්ඤුනො බ්‍රාහ්මණා දෙව.

1024. ‘‘මා නො දෙව අවධි, දාසෙ නො දෙහි ඛණ්ඩහාලස්ස;

අපි නිගළබන්ධකාපි, හත්ථී අස්සෙ ච පාලෙම.

1025. ‘‘මා නො දෙව අවධි, දාසෙ නො දෙහි ඛණ්ඩහාලස්ස;

අපි නිගළබන්ධකාපි, හත්ථිඡකණානි උජ්ඣෙම.

1026. ‘‘මා නො දෙව අවධි, දාසෙ නො දෙහි ඛණ්ඩහාලස්ස;

අපි නිගළබන්ධකාපි, අස්සඡකණානි උජ්ඣෙම.

1027. ‘‘මා නො දෙව අවධි, දාසෙ නො දෙහි ඛණ්ඩහාලස්ස;

යස්ස හොන්ති තව කාමා, අපි රට්ඨා පබ්බාජිතා;

භික්ඛාචරියං චරිස්සාම’’.

1028. ‘‘දුක්ඛං ඛො මෙ ජනයථ, විලපන්තා ජීවිතස්ස කාමා හි;

මුඤ්චෙථ දානි කුමාරෙ, අලම්පි මෙ හොතු පුත්තයඤ්ඤෙන’’.

1029. ‘‘පුබ්බෙව ඛොසි මෙ වුත්තො, දුක්කරං දුරභිසම්භවඤ්චෙතං;

අථ නො උපක්ඛටස්ස යඤ්ඤස්ස, කස්මා කරොසි වික්ඛෙපං.

1030. ‘‘සබ්බෙ වජන්ති සුගතිං, යෙ යජන්ති යෙපි යාජෙන්ති;

යෙ චාපි අනුමොදන්ති, යජන්තානං එදිසං මහායඤ්ඤං’’.

1031. ‘‘යදි කිර යජිත්වා පුත්තෙහි, දෙවලොකං ඉතො චුතා යන්ති;

බ්‍රාහ්මණො තාව යජතු, පච්ඡාපි යජසි තුවං රාජා.

1032. ‘‘යදි කිර යජිත්වා පුත්තෙහි, දෙවලොකං ඉතො චුතා යන්ති;

එස්වෙව ඛණ්ඩහාලො, යජතං සකෙහි පුත්තෙහි.

1033. ‘‘එවං ජානන්තො ඛණ්ඩහාලො, කිං පුත්තකෙ න ඝාතෙසි;

සබ්බඤ්ච ඤාතිජනං, අත්තානඤ්ච න ඝාතෙසි.

1034. ‘‘සබ්බෙ වජන්ති නිරයං, යෙ යජන්ති යෙපි යාජෙන්ති;

යෙ චාපි අනුමොදන්ති, යජන්තානං එදිසං මහායඤ්ඤං.

1035. [අයං ගාථා සී. ස්‍යා. පී. පොත්ථකෙසු න දිස්සති] ‘‘සචෙ හි සො සුජ්ඣති යො හනාති, හතොපි සො සග්ගමුපෙති ඨානං;

භොවාදි භොවාදින මාරයෙය්‍යුං, යෙ චාපි තෙසං අභිසද්දහෙය්‍යුං’’ [අයං ගාථා සී. ස්‍යා. පී. පොත්ථකෙසු න දිස්සති].

1036. ‘‘කථඤ්ච කිර පුත්තකාමායො, ගහපතයො ඝරණියො ච;

නගරම්හි න උපරවන්ති රාජානං, මා ඝාතයි ඔරසං පුත්තං.

1037. ‘‘කථඤ්ච කිර පුත්තකාමායො, ගහපතයො ඝරණියො ච;

නගරම්හි න උපරවන්ති රාජානං, මා ඝාතයි අත්‍රජං පුත්තං.

1038. ‘‘රඤ්ඤො චම්හි අත්ථකාමො, හිතො ච සබ්බජනපදස්ස [සබ්බදා ජනපදස්ස (සී. පී.)];

න කොචි අස්ස පටිඝං, මයා ජානපදො න පවෙදෙති’’.

1039. ‘‘ගච්ඡථ වො ඝරණියො, තාතඤ්ච වදෙථ ඛණ්ඩහාලඤ්ච;

මා ඝාතෙථ කුමාරෙ, අදූසකෙ සීහසඞ්කාසෙ.

1040. ‘‘ගච්ඡථ වො ඝරණියො, තාතඤ්ච වදෙථ ඛණ්ඩහාලඤ්ච;

මා ඝාතෙථ කුමාරෙ, අපෙක්ඛිතෙ සබ්බලොකස්ස’’.

1041. ‘‘යං නූනාහං ජායෙය්‍යං, රථකාරකුලෙසු වා;

පුක්කුසකුලෙසු වා වෙස්සෙසු වා ජායෙය්‍යං;

න හජ්ජ මං රාජ යඤ්ඤෙ [යඤ්ඤත්ථාය (සී. පී.)] ඝාතෙය්‍ය’’.

1042. ‘‘සබ්බා සීමන්තිනියො ගච්ඡථ, අය්‍යස්ස ඛණ්ඩහාලස්ස;

පාදෙසු නිපතථ, අපරාධාහං න පස්සාමි.

1043. ‘‘සබ්බා සීමන්තිනියො ගච්ඡථ, අය්‍යස්ස ඛණ්ඩහාලස්ස;

පාදෙසු නිපතථ, කින්තෙ භන්තෙ මයං අදූසෙම’’.

1044. ‘‘කපණා [කපණං (සී. පී.)] විලපති සෙලා, දිස්වාන භාතරෙ [භාතරො (සී. ස්‍යා. පී. ක.)] උපනීතත්තෙ;

යඤ්ඤො කිර මෙ උක්ඛිපිතො, තාතෙන සග්ගකාමෙන’’.

1045. ‘‘ආවත්ති පරිවත්ති ච, වසුලො සම්මුඛා රඤ්ඤො;

මා නො පිතරං අවධි, දහරම්හා යොබ්බනං පත්තා’’.

1046. ‘‘එසො තෙ වසුල පිතා, සමෙහි පිතරා සහ;

දුක්ඛං ඛො මෙ ජනයසි, විලපන්තො අන්තෙපුරස්මිං;

මුඤ්චෙථ දානි කුමාරෙ, අලම්පි මෙ හොතු පුත්තයඤ්ඤෙන’’.

1047. ‘‘පුබ්බෙව ඛොසි මෙ වුත්තො, දුක්කරං දුරභිසම්භවඤ්චෙතං;

අථ නො උපක්ඛටස්ස යඤ්ඤස්ස, කස්මා කරොසි වික්ඛෙපං.

1048. ‘‘සබ්බෙ වජන්ති සුගතිං, යෙ යජන්ති යෙපි යාජෙන්ති;

යෙ චාපි අනුමොදන්ති, යජන්තානං එදිසං මහායඤ්ඤං’’.

1049. ‘‘සබ්බරතනස්ස යඤ්ඤො උපක්ඛටො, එකරාජ තව පටියත්තො;

අභිනික්ඛමස්සු දෙව, සග්ගං ගතො ත්වං පමොදිස්සසි’’.

1050. ‘‘දහරා සත්තසතා එතා, චන්දකුමාරස්ස භරියායො;

කෙසෙ පකිරිත්වාන [පරිකිරිත්වාන (සී. පී.), විකිරිත්වාන (ස්‍යා. ක.)], රොදන්තියො මග්ගමනුයායිංසු [මග්ගමනුයන්ති (සී. පී.), මග්ගමනුයායන්ති (ස්‍යා.)].

1051. ‘‘අපරා පන සොකෙන, නික්ඛන්තා නන්දනෙ විය දෙවා;

කෙසෙ පකිරිත්වාන [පරිකිරිත්වාන (සී. පී.), විකිරිත්වාන (ස්‍යා. ක.)], රොදන්තියො මග්ගමනුයායිංසු’’ [මග්ගමනුයන්ති (සී. පී.), මග්ගමනුයායන්ති (ස්‍යා.)].

1052. ‘‘කාසිකසුචිවත්ථධරා, කුණ්ඩලිනො අගලුචන්දනවිලිත්තා;

නිය්‍යන්ති චන්දසූරියා, යඤ්ඤත්ථාය එකරාජස්ස.

1053. ‘‘කාසිකසුචිවත්ථධරා, කුණ්ඩලිනො අගලුචන්දනවිලිත්තා;

නිය්‍යන්ති චන්දසූරියා, මාතු කත්වා හදයසොකං.

1054. ‘‘කාසිකසුචිවත්ථධරා, කුණ්ඩලිනො අගලුචන්දනවිලිත්තා;