524. සඞ්ඛපාලජාතකං (4)

143. ‘‘අරියාවකාසොසි පසන්නනෙත්තො, මඤ්ඤෙ භවං පබ්බජිතො කුලම්හා;

කථං නු විත්තානි පහාය භොගෙ, පබ්බජි නික්ඛම්ම ඝරා සපඤ්ඤ’’ [සපඤ්ඤො (ස්‍යා.), සපඤ්ඤා (පී.)].

144. ‘‘සයං විමානං නරදෙව දිස්වා, මහානුභාවස්ස මහොරගස්ස;

දිස්වාන පුඤ්ඤාන මහාවිපාකං, සද්ධායහං පබ්බජිතොම්හි රාජ’’.

145. ‘‘න කාමකාමා න භයා න දොසා, වාචං මුසා පබ්බජිතා භණන්ති;

අක්ඛාහි මෙ පුච්ඡිතො එතමත්ථං, සුත්වාන මෙ ජායිහිතිප්පසාදො’’.

146. ‘‘වාණිජ්ජ [වණිජ්ජ (පී.)] රට්ඨාධිප ගච්ඡමානො, පථෙ අද්දසාසිම්හි භොජපුත්තෙ [මිලාචපුත්තෙ (සී. පී.)];

පවද්ධකායං උරගං මහන්තං, ආදාය ගච්ඡන්තෙ පමොදමානෙ’’.

147. ‘‘සොහං සමාගම්ම ජනින්ද තෙහි, පහට්ඨලොමො අවචම්හි භීතො;

කුහිං අයං නීයති [නිය්‍යති (ක.)] භීමකායො, නාගෙන කිං කාහථ භොජපුත්තා.

148. ‘‘නාගො අයං නීයති භොජනත්ථා [භොජනත්ථං (සී. ස්‍යා. පී.)], පවද්ධකායො උරගො මහන්තො;

සාදුඤ්ච ථූලඤ්ච මුදුඤ්ච මංසං, න ත්වං රසඤ්ඤාසි විදෙහපුත්ත.

149. ‘‘ඉතො මයං ගන්ත්වා සකං නිකෙතං [නිකෙතනං (පී.)], ආදාය සත්ථානි විකොපයිත්වා;

මංසානි භොක්ඛාම [භක්ඛාම (ස්‍යා.)] පමොදමානා, මයඤ්හි වෙ සත්තවො පන්නගානං.

150. ‘‘සචෙ අයං නීයති භොජනත්ථා, පවද්ධකායො උරගො මහන්තො;

දදාමි වො බලිබද්දානි [බලිවද්දානි (පී.)] සොළස, නාගං ඉමං මුඤ්චථ බන්ධනස්මා.

151. ‘‘අද්ධා හි නො භක්ඛො අයං මනාපො, බහූ ච නො උරගා භුත්තපුබ්බා [බහුං ච නො උරගො භුත්තපුබ්බො (ක.)];

කරොම තෙ තං වචනං අළාර [ආළාර (ක.) එවමුපරිපි], මිත්තඤ්ච නො හොහි විදෙහපුත්ත.

152. ‘‘තදස්සු තෙ බන්ධනා මොචයිංසු, යං නත්ථුතො පටිමොක්කස්ස පාසෙ;

මුත්තො ච සො බන්ධනා නාගරාජා, පක්කාමි පාචීනමුඛො මුහුත්තං.

153. ‘‘ගන්ත්වාන පාචීනමුඛො මුහුත්තං, පුණ්ණෙහි නෙත්තෙහි පලොකයී මං;

තදාස්සහං පිට්ඨිතො අන්වගච්ඡිං, දසඞ්ගුලිං අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වා.

154. ‘‘ගච්ඡෙව ඛො ත්වං තරමානරූපො, මා තං අමිත්තා පුනරග්ගහෙසුං;

දුක්ඛො හි ලුද්දෙහි පුනා සමාගමො, අදස්සනං භොජපුත්තාන ගච්ඡ.

155. ‘‘අගමාසි සො රහදං විප්පසන්නං, නීලොභාසං රමණීයං සුතිත්ථං;

සමොතතං [සමොනතං (ස්‍යා. ක.)] ජම්බුහි වෙතසාහි, පාවෙක්ඛි නිත්තිණ්ණභයො පතීතො.

156. ‘‘සො තං පවිස්ස න චිරස්ස නාගො, දිබ්බෙන මෙ පාතුරහුං ජනින්ද;

උපට්ඨහී මං පිතරංව පුත්තො, හදයඞ්ගමං කණ්ණසුඛං භණන්තො.

157. ‘‘ත්වං මෙසි මාතා ච පිතා [පිතා ච (පී.)] අළාර, අබ්භන්තරො පාණදදො සහායො;

සකඤ්ච ඉද්ධිං පටිලාභකොස්මි [පටිලාභිතොස්මි (පී.)], අළාර පස්ස මෙ නිවෙසනානි;

පහූතභක්ඛං බහුඅන්නපානං, මසක්කසාරං විය වාසවස්ස’’.

158. ‘‘තං භූමිභාගෙහි උපෙතරූපං, අසක්ඛරා චෙව මුදූ සුභා ච;

නීචත්තිණා [නීචා තිණා (ස්‍යා. පී.)] අප්පරජා ච භූමි, පාසාදිකා යත්ථ ජහන්ති සොකං.

159. ‘‘අනාවකුලා වෙළුරියූපනීලා, චතුද්දිසං අම්බවනං සුරම්මං;

පක්කා ච පෙසී ච ඵලා සුඵුල්ලා, නිච්චොතුකා ධාරයන්තී ඵලානි.

160. ‘‘තෙසං වනානං නරදෙව මජ්ඣෙ, නිවෙසනං භස්සරසන්නිකාසං;

රජතග්ගළං සොවණ්ණමයං උළාරං, ඔභාසතී විජ්ජුරිවන්තලික්ඛෙ.

161. ‘‘මණීමයා සොණ්ණමයා [සොවණ්ණමයා (සී. ස්‍යා. පී.)] උළාරා, අනෙකචිත්තා සතතං සුනිම්මිතා;

පරිපූරා කඤ්ඤාහි අලඞ්කතාභි, සුවණ්ණකායූරධරාහි රාජ.

162. ‘‘සො සඞ්ඛපාලො තරමානරූපො, පාසාදමාරුය්හ අනොමවණ්ණො;

සහස්සථම්භං අතුලානුභාවං, යත්ථස්ස භරියා මහෙසී අහොසි.

163. ‘‘එකා ච නාරී තරමානරූපා, ආදාය වෙළුරියමයං මහග්ඝං;

සුභං මණිං ජාතිමන්තූපපන්නං, අචොදිතා ආසනමබ්භිහාසි.

164. ‘‘තතො මං උරගො හත්ථෙ ගහෙත්වා, නිසීදයී පාමුඛආසනස්මිං;

ඉදමාසනං අත්‍ර භවං නිසීදතු, භවඤ්හි මෙ අඤ්ඤතරො ගරූනං.

165. ‘‘අඤ්ඤා ච නාරී තරමානරූපා, ආදාය වාරිං උපසඞ්කමිත්වා;

පාදානි පක්ඛාලයී මෙ ජනින්ද, භරියාව [භරියා ච (පී.)] භත්තූ පතිනො පියස්ස.

166. ‘‘අපරා ච නාරී තරමානරූපා, පග්ගය්හ සොවණ්ණමයාය [සොවණ්ණමයා (පී.)] පාතියා;

අනෙකසූපං විවිධං වියඤ්ජනං, උපනාමයී භත්ත මනුඤ්ඤරූපං.

167. ‘‘තුරියෙහි [තූරියෙහි (ක.)] මං භාරත භුත්තවන්තං, උපට්ඨහුං භත්තු මනො විදිත්වා;

තතුත්තරිං [තදුත්තරිං (ක.)] මං නිපතී මහන්තං, දිබ්බෙහි කාමෙහි අනප්පකෙහි.

168. ‘‘භරියා මමෙතා තිසතා අළාර, සබ්බත්තමජ්ඣා පදුමුත්තරාභා;

අළාර එතාස්සු තෙ කාමකාරා, දදාමි තෙ තා පරිචාරයස්සු.

169. ‘‘සංවච්ඡරං දිබ්බරසානුභුත්වා, තදාස්සුහං [තදස්සහං (පී.)] උත්තරිමජ්ඣභාසිං [උත්තරි පච්චභාසිං (සී. ස්‍යා.), උත්තරිං පච්චභාසිං (පී.)];

නාගස්සිදං කින්ති කථඤ්ච ලද්ධං, කථජ්ඣගමාසි විමානසෙට්ඨං’’.

170. ‘‘අධිච්ච ලද්ධං පරිණාමජං තෙ, සයංකතං උදාහු දෙවෙහි දින්නං;

පුච්ඡාමි තං [තෙ (පී.)] නාගරාජෙතමත්ථං, කථජ්ඣගමාසි විමානසෙට්ඨං’’.

171. ‘‘නාධිච්ච ලද්ධං න පරිණාමජං මෙ, න සයංකතං නාපි දෙවෙහි දින්නං;

සකෙහි කම්මෙහි අපාපකෙහි, පුඤ්ඤෙහි මෙ ලද්ධමිදං විමානං’’.

172. ‘‘කිං තෙ වතං කිං පන බ්‍රහ්මචරියං, කිස්ස සුචිණ්ණස්ස අයං විපාකො;

අක්ඛාහි මෙ නාගරාජෙතමත්ථං, කථං නු තෙ ලද්ධමිදං විමානං’’.

173. ‘‘රාජා අහොසිං මගධානමිස්සරො, දුය්‍යොධනො නාම මහානුභාවො;

සො ඉත්තරං ජීවිතං සංවිදිත්වා, අසස්සතං විපරිණාමධම්මං.

174. ‘‘අන්නඤ්ච පානඤ්ච පසන්නචිත්තො, සක්කච්ච දානං විපුලං අදාසිං [අදාසි (පී.)];

ඔපානභූතං මෙ ඝරං තදාසි, සන්තප්පිතා සමණබ්‍රාහ්මණා ච.

175. [අයං ගාථා පී. පොත්ථකෙ නත්ථි] ‘‘මාලඤ්ච ගන්ධඤ්ච විලෙපනඤ්ච, පදීපියං [පදීපයං (ස්‍යා. ක.)] යානමුපස්සයඤ්ච;

අච්ඡාදනං සෙය්‍යමථන්නපානං, සක්කච්ච දානානි අදම්හ තත්ථ [අයං ගාථා පී. පොත්ථකෙ නත්ථි].

176. ‘‘තං මෙ වතං තං පන බ්‍රහ්මචරියං, තස්ස සුචිණ්ණස්ස අයං විපාකො;

තෙනෙව මෙ ලද්ධමිදං විමානං, පහූතභක්ඛං බහුඅන්නපානං’’;

‘‘නච්චෙහි ගීතෙහි චුපෙතරූපං, චිරට්ඨිතිකං න ච සස්සතායං.

177. ‘‘අප්පානුභාවා තං මහානුභාවං, තෙජස්සිනං හන්ති අතෙජවන්තො;

කිමෙව දාඨාවුධ කිං පටිච්ච, හත්ථත්ත [හත්ථත්ථ (සී. ස්‍යා. පී.)] මාගච්ඡි වනිබ්බකානං [වණිබ්බකානං (සී.)].

178. ‘‘භයං නු තෙ අන්වගතං මහන්තං, තෙජො නු තෙ නාන්වගං දන්තමූලං;

කිමෙව දාඨාවුධ කිං පටිච්ච, කිලෙසමාපජ්ජි වනිබ්බකානං’’.

179. ‘‘න මෙ භයං අන්වගතං මහන්තං, තෙජො න සක්කා මම තෙහි හන්තුං [තෙභිහන්තුං (ස්‍යා. ක.)];

සතඤ්ච ධම්මානි සුකිත්තිතානි, සමුද්දවෙලාව දුරච්චයානි.

180. ‘‘චාතුද්දසිං පඤ්චදසිං අළාර, උපොසථං නිච්චමුපාවසාමි;

අථාගමුං සොළස භොජපුත්තා, රජ්ජුං ගහෙත්වාන දළ්හඤ්ච පාසං.

181. ‘‘භෙත්වාන නාසං අතිකස්ස [අන්තකස්ස (ක.)] රජ්ජුං, නයිංසු මං සම්පරිගය්හ ලුද්දා;

එතාදිසං දුක්ඛමහං තිතික්ඛං [තිතික්ඛිං (පී.)], උපොසථං අප්පටිකොපයන්තො’’.

182. ‘‘එකායනෙ තං පථෙ අද්දසංසු, බලෙන වණ්ණෙන චුපෙතරූපං;

සිරියා පඤ්ඤාය ච භාවිතොසි, කිං පත්ථයං [කිමත්ථියං (සී. ස්‍යා. පී.)] නාග තපො කරොසි.

183. ‘‘න පුත්තහෙතූ න ධනස්ස හෙතු, න ආයුනො චාපි අළාර හෙතු;

මනුස්සයොනිං අභිපත්ථයානො, තස්මා පරක්කම්ම තපො කරොමි’’.

184. ‘‘ත්වං ලොහිතක්ඛො විහතන්තරංසො, අලඞ්කතො කප්පිතකෙසමස්සු;

සුරොසිතො ලොහිතචන්දනෙන, ගන්ධබ්බරාජාව දිසා පභාසසි [පභාසි (ක.)].

185. ‘‘දෙවිද්ධිපත්තොසි මහානුභාවො, සබ්බෙහි කාමෙහි සමඞ්ගිභූතො;

පුච්ඡාමි තං නාගරාජෙතමත්ථං, සෙය්‍යො ඉතො කෙන මනුස්සලොකො’’.

186. ‘‘අළාර නාඤ්ඤත්‍ර මනුස්සලොකා, සුද්ධී ව සංවිජ්ජති සංයමො වා;

අහඤ්ච ලද්ධාන මනුස්සයොනිං, කාහාමි ජාතිමරණස්ස අන්තං’’.

187. ‘‘සංවච්ඡරො මෙ වසතො [වුසිතො (පී.)] තවන්තිකෙ, අන්නෙන පානෙන උපට්ඨිතොස්මි;

ආමන්තයිත්වාන පලෙමි නාග, චිරප්පවුට්ඨොස්මි [චිරප්පවුත්ථො අස්මි (පී.)] අහං ජනින්ද’’.

188. ‘‘පුත්තා ච දාරා අනුජීවිනො ච [ච’නුජීවිනො (ස්‍යා. පී.)], නිච්චානුසිට්ඨා උපතිට්ඨතෙ තං;

කච්චින්නු තං නාභිසපිත්ථ [නාභිසංසිත්ථ (ස්‍යා. පී.)] කොචි, පියඤ්හි මෙ දස්සනං තුය්හං [තුය්හ (පී.)] අළාර’’.

189. ‘‘යථාපි මාතූ ච පිතූ අගාරෙ, පුත්තො පියො පටිවිහිතො වසෙය්‍ය [සෙය්‍යො (පී.)];

තතොපි මය්හං ඉධමෙව සෙය්‍යො, චිත්තඤ්හි තෙ නාග මයී පසන්නං’’.

190. ‘‘මණී මමං විජ්ජති ලොහිතඞ්කො [ලොහිතඞ්ගො (ක.)], ධනාහරො මණිරතනං උළාරං;

ආදාය ත්වං [තං (පී.)] ගච්ඡ සකං නිකෙතං, ලද්ධා ධනං තං මණිමොස්සජස්සු’’.

191. ‘‘දිට්ඨා මයා මානුසකාපි කාමා, අසස්සතා විපරිණාමධම්මා;

ආදීනවං කාමගුණෙසු දිස්වා, සද්ධායහං පබ්බජිතොම්හි රාජ.

192. ‘‘දුමප්ඵලානීව පතන්ති මාණවා, දහරා ච වුද්ධා ච සරීරභෙදා;

එතම්පි දිස්වා පබ්බජිතොම්හි රාජ, අපණ්ණකං සාමඤ්ඤමෙව සෙය්‍යො’’.

193. ‘‘අද්ධා හවෙ සෙවිතබ්බා සපඤ්ඤා, බහුස්සුතා යෙ බහුඨානචින්තිනො;

නාගඤ්ච සුත්වාන තවඤ්චළාර, කාහාමි පුඤ්ඤානි අනප්පකානි’’.

194. ‘‘අද්ධා හවෙ සෙවිතබ්බා සපඤ්ඤා, බහුස්සුතා යෙ බහුඨානචින්තිනො;

නාගඤ්ච සුත්වාන මමඤ්ච රාජ, කරොහි පුඤ්ඤානි අනප්පකානී’’ති.

සඞ්ඛපාලජාතකං චතුත්ථං.