522. සරභඞ්ගජාතකං (2)

50. ‘‘අලඞ්කතා කුණ්ඩලිනො සුවත්ථා, වෙළුරියමුත්තාථරුඛග්ගබන්ධා [බද්ධා (පී.)];

රථෙසභා තිට්ඨථ කෙ නු තුම්හෙ, කථං වො ජානන්ති මනුස්සලොකෙ’’.

51. ‘‘අහමට්ඨකො භීමරථො පනායං, කාලිඞ්ගරාජා පන උග්ගතොයං [උග්ගතො අයං (පී.), උග්ගතායං (ක.)];

සුසඤ්ඤතානං ඉසීනං [සුසඤ්ඤතානිසිනං (පී.)] දස්සනාය, ඉධාගතා පුච්ඡිතායෙම්හ පඤ්හෙ’’.

52. ‘‘වෙහායසං තිට්ඨසි [තිට්ඨති (පී.)] අන්තලික්ඛෙ, පථද්ධුනො පන්නරසෙව චන්දො;

පුච්ඡාමි තං යක්ඛ මහානුභාව, කථං තං ජානන්ති මනුස්සලොකෙ’’.

53. ‘‘යමාහු දෙවෙසු සුජම්පතීති, මඝවාති තං ආහු මනුස්සලොකෙ;

ස දෙවරාජා ඉදමජ්ජ පත්තො, සුසඤ්ඤතානං ඉසීනං දස්සනාය’’.

54. ‘‘දූරෙ සුතා නො ඉසයො සමාගතා, මහිද්ධිකා ඉද්ධිගුණූපපන්නා;

වන්දාමි තෙ අයිරෙ පසන්නචිත්තො, යෙ ජීවලොකෙත්ථ මනුස්සසෙට්ඨා’’.

55. ගන්ධො ඉසීනං චිරදික්ඛිතානං [දක්ඛිතානං (ස්‍යා. පී.)], කායා චුතො ගච්ඡති මාලුතෙන;

ඉතො පටික්කම්ම සහස්සනෙත්ත, ගන්ධො ඉසීනං අසුචි දෙවරාජ’’.

56. ‘‘ගන්ධො ඉසීනං චිරදික්ඛිතානං, කායා චුතො ගච්ඡතු මාලුතෙන;

විචිත්‍රපුප්ඵං සුරභිංව මාලං, ගන්ධඤ්ච එතං පාටිකඞ්ඛාම භන්තෙ;

න හෙත්ථ දෙවා පටික්කූලසඤ්ඤිනො’’.

57. ‘‘පුරින්දදො භූතපතී යසස්සී, දෙවානමින්දො සක්කො [ඉදං පදං නත්ථි (සී. ස්‍යා. පී. පොත්ථකෙසු)] මඝවා සුජම්පති;

ස දෙවරාජා අසුරගණප්පමද්දනො, ඔකාසමාකඞ්ඛති පඤ්හ පුච්ඡිතුං.

58. ‘‘කො නෙවිමෙසං ඉධ පණ්ඩිතානං, පඤ්හෙ පුට්ඨො නිපුණෙ බ්‍යාකරිස්සති;

තිණ්ණඤ්ච රඤ්ඤං මනුජාධිපානං, දෙවානමින්දස්ස ච වාසවස්ස’’.

59. ‘‘අයං ඉසි [ඉසී (සී. පී.)] සරභඞ්ගො තපස්සී [යසස්සී (සී.)], යතො ජාතො විරතො මෙථුනස්මා;

ආචෙරපුත්තො [ආචරියපුත්තො (පී. ක.)] සුවිනීතරූපො, සො නෙසං පඤ්හානි වියාකරිස්සති’’.

60. ‘‘කොණ්ඩඤ්ඤ පඤ්හානි වියාකරොහි, යාචන්ති තං ඉසයො සාධුරූපා;

කොණ්ඩඤ්ඤ එසො මනුජෙසු ධම්මො, යං වුද්ධ [වද්ධ (පී.), බුද්ධ (ක.)] මාගච්ඡති එස භාරො’’.

61. ‘‘කතාවකාසා පුච්ඡන්තු භොන්තො, යං කිඤ්චි පඤ්හං මනසාභිපත්ථිතං;

අහඤ්හි තං තං වො වියාකරිස්සං, ඤත්වා සයං ලොකමිමං පරඤ්ච’’.

62. ‘‘තතො ච මඝවා සක්කො, අත්ථදස්සී පුරින්දදො;

අපුච්ඡි පඨමං පඤ්හං, යඤ්චාසි අභිපත්ථිතං’’.

63. ‘‘කිං සූ වධිත්වා න කදාචි සොචති, කිස්සප්පහානං ඉසයො වණ්ණයන්ති;

කස්සීධ වුත්තං ඵරුසං ඛමෙථ, අක්ඛාහි මෙ කොණ්ඩඤ්ඤ එතමත්ථං’’.

64. ‘‘කොධං වධිත්වා න කදාචි සොචති, මක්ඛප්පහානං ඉසයො වණ්ණයන්ති;

සබ්බෙසං වුත්තං ඵරුසං ඛමෙථ, එතං ඛන්තිං උත්තමමාහු සන්තො’’.

65. ‘‘සක්කා උභින්නං [හි ද්වින්නං (පී.)] වචනං තිතික්ඛිතුං, සදිසස්ස වා සෙට්ඨතරස්ස [සෙට්ඨනරස්ස (පී.)] වාපි;

කථං නු හීනස්ස වචො ඛමෙථ, අක්ඛාහි මෙ කොණ්ඩඤ්ඤ එතමත්ථං’’.

66. ‘‘භයා හි සෙට්ඨස්ස වචො ඛමෙථ, සාරම්භහෙතූ පන සාදිසස්ස;

යො චීධ හීනස්ස වචො ඛමෙථ, එතං ඛන්තිං උත්තමමාහු සන්තො’’.

67. ‘‘කථං විජඤ්ඤා චතුපත්ථරූපං [චතුමට්ඨරූපං (ස්‍යා. පී.)], සෙට්ඨං සරික්ඛං අථවාපි හීනං;

විරූපරූපෙන චරන්ති සන්තො, තස්මා හි සබ්බෙසං වචො ඛමෙථ’’.

68. ‘‘න හෙතමත්ථං මහතීපි සෙනා, සරාජිකා යුජ්ඣමානා ලභෙථ;

යං ඛන්තිමා සප්පුරිසො ලභෙථ, ඛන්තී බලස්සූපසමන්ති වෙරා’’.

69. ‘‘සුභාසිතං තෙ අනුමොදියාන, අඤ්ඤං තං පුච්ඡාමි තදිඞ්ඝ බ්‍රූහි;

යථා අහුං [අහූ (සී. ස්‍යා. පී.)] දණ්ඩකී නාළිකෙරො [නාළිකීරො (සී. ස්‍යා. පී.)], අථජ්ජුනො කලාබු චාපි රාජා;

තෙසං ගතිං බ්‍රූහි සුපාපකම්මිනං, කත්ථූපපන්නා ඉසිනං විහෙඨකා’’.

70. ‘‘කිසඤ්හි [කිසංපි (පී.)] වච්ඡං අවකිරිය දණ්ඩකී, උච්ඡින්නමූලො සජනො සරට්ඨො;

කුක්කුළනාමෙ නිරයම්හි පච්චති, තස්ස ඵුලිඞ්ගානි පතන්ති කායෙ.

71. ‘‘යො සඤ්ඤතෙ පබ්බජිතෙ අහෙඨයි [අවඤ්චසි (පී.)], ධම්මං භණන්තෙ සමණෙ අදූසකෙ;

තං නාළිකෙරං සුනඛා පරත්ථ, සඞ්ගම්ම ඛාදන්ති විඵන්දමානං.

72. ‘‘අථජ්ජුනො නිරයෙ සත්තිසූලෙ, අවංසිරො පතිතො උද්ධංපාදො [උද්ධපාදො (ස්‍යා.), අද්ධපාදො (පී.)];

අඞ්ගීරසං ගොතමං හෙඨයිත්වා, ඛන්තිං තපස්සිං චිරබ්‍රහ්මචාරිං.

73. ‘‘යො ඛණ්ඩසො පබ්බජිතං අඡෙදයි, ඛන්තිං වදන්තං සමණං අදූසකං;

කලාබුවීචිං උපපජ්ජ පච්චති, මහාපතාපං [මහාභිතාපං (පී.)] කටුකං භයානකං.

74. ‘‘එතානි සුත්වා නිරයානි පණ්ඩිතො, අඤ්ඤානි පාපිට්ඨතරානි චෙත්ථ;

ධම්මං චරෙ සමණබ්‍රාහ්මණෙසු, එවඞ්කරො සග්ගමුපෙති ඨානං’’.

75. ‘‘සුභාසිතං තෙ අනුමොදියාන, අඤ්ඤං තං පුච්ඡාමි තදිඞ්ඝ බ්‍රූහි;

කථංවිධං සීලවන්තං වදන්ති, කථංවිධං පඤ්ඤවන්තං වදන්ති;

කථංවිධං සප්පුරිසං වදන්ති, කථංවිධං නො සිරි නො ජහාති’’.

76. ‘‘කායෙන වාචාය ච යො’ධ [යො ච (පී.)] සඤ්ඤතො, මනසා ච කිඤ්චි න කරොති පාපං;

න අත්තහෙතූ අලිකං භණෙති [භණාති (සී. ස්‍යා. පී.)], තථාවිධං සීලවන්තං වදන්ති.

77. ‘‘ගම්භීරපඤ්හං මනසාභිචින්තයං [මනසා විචින්තයං (සී.)], නාච්චාහිතං කම්ම කරොති ලුද්දං;

කාලාගතං [කාලාභතං (පී.)] අත්ථපදං න රිඤ්චති, තථාවිධං පඤ්ඤවන්තං වදන්ති.

78. ‘‘යො වෙ කතඤ්ඤූ කතවෙදි ධීරො, කල්‍යාණමිත්තො දළ්හභත්ති ච හොති;

දුඛිතස්ස සක්කච්ච කරොති කිච්චං, තථාවිධං සප්පුරිසං වදන්ති.

79. ‘‘එතෙහි සබ්බෙහි ගුණෙහුපෙතො, සද්ධො මුදූ සංවිභාගී වදඤ්ඤූ;

සඞ්ගාහකං සඛිලං සණ්හවාචං, තථාවිධං නො සිරි නො ජහාති’’.

80. ‘‘සුභාසිතං තෙ අනුමොදියාන, අඤ්ඤං තං පුච්ඡාමි තදිඞ්ඝ බ්‍රූහි;

සීලං සිරිඤ්චාපි සතඤ්ච ධම්මං, පඤ්ඤඤ්ච කං සෙට්ඨතරං වදන්ති’’.

81. ‘‘පඤ්ඤා හි සෙට්ඨා කුසලා වදන්ති, නක්ඛත්තරාජාරිව තාරකානං;

සීලං සීරී චාපි සතඤ්ච ධම්මො [ධම්මා (පී.)], අන්වායිකා පඤ්ඤවතො භවන්ති’’.

82. ‘‘සුභාසිතං තෙ අනුමොදියාන, අඤ්ඤං තං පුච්ඡාමි තදිඞ්ඝ බ්‍රූහි;

කථංකරො කින්තිකරො කිමාචරං, කිං සෙවමානො ලභතීධ පඤ්ඤං;

පඤ්ඤාය දානිප්පටිපං [දානි පටිපදං (සී. ස්‍යා. පී.)] වදෙහි, කථංකරො පඤ්ඤවා හොති මච්චො’’.

83. ‘‘සෙවෙථ වුද්ධෙ නිපුණෙ බහුස්සුතෙ, උග්ගාහකො ච පරිපුච්ඡකො සියා;

සුණෙය්‍ය සක්කච්ච සුභාසිතානි, එවංකරො පඤ්ඤවා හොති මච්චො.

84. ‘‘ පඤ්ඤවා කාමගුණෙ අවෙක්ඛති, අනිච්චතො දුක්ඛතො රොගතො ච;

එවං විපස්සී පජහාති ඡන්දං, දුක්ඛෙසු කාමෙසු මහබ්භයෙසු.

85. ‘‘ස වීතරාගො පවිනෙය්‍ය දොසං, මෙත්තං [මෙත්ත (ස්‍යා. ක.)] චිත්තං භාවයෙ [භාවෙය්‍ය (සී. ස්‍යා. ක.)] අප්පමාණං;

සබ්බෙසු භූතෙසු නිධාය දණ්ඩං, අනින්දිතො බ්‍රහ්මමුපෙති ඨානං’’.

86. ‘‘මහත්ථියං [මහිද්ධියං (සී. ස්‍යා. පී.)] ආගමනං අහොසි, තවමට්ඨකා [මට්ඨක (සී. ස්‍යා. ක.)] භීමරථස්ස චාපි;

කාලිඞ්ගරාජස්ස ච උග්ගතස්ස, සබ්බෙස වො කාමරාගො පහීනො’’.

87. ‘‘එවමෙතං පරචිත්තවෙදි, සබ්බෙස නො කාමරාගො පහීනො;

කරොහි ඔකාසමනුග්ගහාය, යථා ගතිං තෙ අභිසම්භවෙම’’.

88. ‘‘කරොමි ඔකාසමනුග්ගහාය, තථා හි වො කාමරාගො පහීනො;

ඵරාථ කායං විපුලාය පීතියා, යථා ගතිං මෙ අභිසම්භවෙථ’’.

89. ‘‘සබ්බං කරිස්සාම තවානුසාසනිං, යං යං තුවං වක්ඛසි භූරිපඤ්ඤ;

ඵරාම කායං විපුලාය පීතියා, යථා ගතිං තෙ අභිසම්භවෙම’’.

90. ‘‘කතාය [කතායං (සී. පී.)] වච්ඡස්ස කිසස්ස පූජා, ගච්ඡන්තු භොන්තො ඉසයො සාධුරූපා;

ඣානෙ රතා හොථ සදා සමාහිතා, එසා රතී පබ්බජිතස්ස සෙට්ඨා’’.

91. ‘‘සුත්වාන ගාථා පරමත්ථසංහිතා, සුභාසිතා ඉසිනා පණ්ඩිතෙන;

තෙ වෙදජාතා අනුමොදමානා, පක්කාමු [පක්කමු (ක.)] දෙවා දෙවපුරං යසස්සිනො.

92. ‘‘ගාථා ඉමා අත්ථවතී සුබ්‍යඤ්ජනා, සුභාසිතා ඉසිනා පණ්ඩිතෙන;

යො කොචිමා අට්ඨිකත්වා [අට්ඨිං කත්වා (ක.)] සුණෙය්‍ය, ලභෙථ පුබ්බාපරියං විසෙසං;

ලද්ධාන පුබ්බාපරියං විසෙසං, අදස්සනං මච්චුරාජස්ස ගච්ඡෙ’’.

93. ‘‘සාලිස්සරො සාරිපුත්තො, මෙණ්ඩිස්සරො ච කස්සපො;

පබ්බතො අනුරුද්ධො ච, කච්චායනො ච දෙවලො [දෙවිලො (ස්‍යා. ක.)].

94. ‘‘අනුසිස්සො ච ආනන්දො, කිසවච්ඡො ච කොලිතො;

නාරදො උදායී ථෙරො [නාරදො පුණ්ණො මන්තානීපුත්තො (සී.)], පරිසා බුද්ධපරිසා;

සරභඞ්ගො ලොකනාථො, එවං ධාරෙථ ජාතක’’න්ති.

සරභඞ්ගජාතකං දුතියං.