16. තිංසනිපාතො

511. කිංඡන්දජාතකං (1)

1. කිංඡන්දො කිමධිප්පායො, එකො සම්මසි ඝම්මනි;

කිං පත්ථයානො කිං එසං, කෙන අත්ථෙන බ්‍රාහ්මණ.

2. යථා මහා වාරිධරො, කුම්භො සුපරිණාහවා [සුපරිණාමවා (ක.)];

තථූපමං අම්බපක්කං, වණ්ණගන්ධරසුත්තමං.

3. තං වුය්හමානං සොතෙන, දිස්වානාමලමජ්ඣිමෙ;

පාණීහි නං ගහෙත්වාන, අග්‍යායතනමාහරිං.

4. තතො කදලිපත්තෙසු, නික්ඛිපිත්වා සයං අහං;

සත්ථෙන නං විකප්පෙත්වා, ඛුප්පිපාසං අහාසි මෙ.

5. සොහං අපෙතදරථො, බ්‍යන්තීභූතො [බ්‍යන්තිභූතො (සී. පී. ක.)] දුඛක්ඛමො;

අස්සාදං නාධිගච්ඡාමි, ඵලෙස්වඤ්ඤෙසු කෙසුචි [කෙසුපි (ක. සී.)].

6. සොසෙත්වා නූන මරණං, තං මමං ආවහිස්සති;

අම්බං යස්ස ඵලං සාදු, මධුරග්ගං මනොරමං;

යමුද්ධරිං වුය්හමානං, උදධිස්මා මහණ්ණවෙ.

7. අක්ඛාතං තෙ මයා සබ්බං, යස්මා උපවසාමහං;

රම්මං පති නිසින්නොස්මි, පුථුලොමායුතා පුථු.

8. ත්වඤ්ච ඛො මෙව [මෙ (සී.), මම (?)] අක්ඛාහි, අත්තානමපලායිනි;

කා වා ත්වමසි කල්‍යාණි, කිස්ස වා ත්වං සුමජ්ඣිමෙ.

9. රුප්පපට්ටපලිමට්ඨීව [රුප්පපට්ටප්ලමට්ඨීව (ස්‍යා.), රූපපට්ටපමට්ඨීව (ක.)], බ්‍යග්ඝීව ගිරිසානුජා;

යා සන්ති නාරියො දෙවෙසු, දෙවානං පරිචාරිකා.

10. යා ච මනුස්සලොකස්මිං, රූපෙනාන්වාගතිත්ථියො;

රූපෙන තෙ සදිසී නත්ථි, දෙවෙසු ගන්ධබ්බමනුස්සලොකෙ [දෙවගන්ධබ්බමානුසෙ (ස්‍යා.)];

පුට්ඨාසි මෙ චාරුපුබ්බඞ්ගි, බ්‍රූහි නාමඤ්ච බන්ධවෙ.

11. යං ත්වං පති නිසින්නොසි, රම්මං බ්‍රාහ්මණ කොසිකිං;

සාහං භුසාලයා වුත්ථා, වරවාරිවහොඝසා.

12. නානාදුමගණාකිණ්ණා, බහුකා ගිරිකන්දරා;

මමෙව පමුඛා හොන්ති, අභිසන්දන්ති පාවුසෙ.

13. අථො බහූ වනතොදා, නීලවාරිවහින්ධරා;

බහුකා නාගවිත්තොදා, අභිසන්දන්ති වාරිනා.

14. තා අම්බජම්බුලබුජා, නීපා තාලා චුදුම්බරා [තාලමුදුම්බරා (ස්‍යා. ක.)];

බහූනි ඵලජාතානි, ආවහන්ති අභිණ්හසො.

15. යං කිඤ්චි උභතො තීරෙ, ඵලං පතති අම්බුනි;

අසංසයං තං සොතස්ස, ඵලං හොති වසානුගං.

16. එතදඤ්ඤාය මෙධාවි, පුථුපඤ්ඤ සුණොහි මෙ;

මා රොචය මභිසඞ්ගං, පටිසෙධ ජනාධිප.

17. න වාහං වඩ්ඪවං [වද්ධවං (සී. පී.)] මඤ්ඤෙ, යං ත්වං රට්ඨාභිවඩ්ඪන;

ආචෙය්‍යමානො රාජිසි, මරණං අභිකඞ්ඛසි.

18. තස්ස ජානන්ති පිතරො, ගන්ධබ්බා ච සදෙවකා;

යෙ චාපි ඉසයො ලොකෙ, සඤ්ඤතත්තා තපස්සිනො;

අසංසයං තෙපි [තෙ (සී. පී.)] ජානන්ති, පට්ඨභූතා [වද්ධභූතා (සී. පී.)] යසස්සිනො.

19. එවං විදිත්වා විදූ සබ්බධම්මං, විද්ධංසනං චවනං ජීවිතස්ස;

න චීයතී තස්ස නරස්ස පාපං, සචෙ න චෙතෙති වධාය තස්ස.

20. ඉසිපූගසමඤ්ඤාතෙ, එවං ලොක්‍යා විදිතා සති [පති (ක. ස්‍යා. ක.)];

අනරියපරිසම්භාසෙ, පාපකම්මං ජිගීසසි [ජිගිංසසි (සී. ස්‍යා. පී.)].

21. සචෙ අහං මරිස්සාමි, තීරෙ තෙ පුථුසුස්සොණි;

අසංසයං තං අසිලොකො, මයි පෙතෙ ආගමිස්සති.

22. තස්මා හි පාපකං කම්මං, රක්ඛස්සෙව [රක්ඛස්සු ච (ස්‍යා.)] සුමජ්ඣිමෙ;

මා තං සබ්බො ජනො පච්ඡා, පකුට්ඨායි [පකත්ථාසි (සී. පී.), පත්වක්ඛාසි (ස්‍යා.)] මයි මතෙ.

23. අඤ්ඤාතමෙතං අවිසය්හසාහි, අත්තානමම්බඤ්ච දදාමි තෙ තං;

සො දුච්චජෙ කාමගුණෙ පහාය, සන්තිඤ්ච ධම්මඤ්ච අධිට්ඨිතොසි.

24. යො හිත්වා පුබ්බසඤ්ඤොගං, පච්ඡා සංයොජනෙ ඨිතො;

අධම්මඤ්චෙව චරති, පාපඤ්චස්ස පවඩ්ඪති.

25. එහි තං පාපයිස්සාමි, කාමං අප්පොස්සුකො භව;

උපානයාමි සීතස්මිං, විහරාහි අනුස්සුකො.

26. තං පුප්ඵරසමත්තෙභි, වක්කඞ්ගෙහි අරින්දම;

කොඤ්චා මයූරා දිවියා, කොලට්ඨිමධුසාළිකා;

කූජිතා හංසපූගෙහි, කොකිලෙත්ථ පබොධරෙ.

27. අම්බෙත්ථ විප්පසාඛග්ගා [විප්පසූනග්ගා (සී. ස්‍යා. පී.), විප්පඔනග්ගා (ක.)], පලාලඛලසන්නිභා;

කොසම්බසළලා [කොසුම්භසලලා (සී. ස්‍යා. පී.)] නීපා, පක්කතාලවිලම්බිනො.

28. මාලී තිරිටී කායූරී, අඞ්ගදී චන්දනුස්සදො [චන්දනස්සදො (සී.)];

රත්තිං ත්වං පරිචාරෙසි, දිවා වෙදෙසි වෙදනං.

29. සොළසිත්ථිසහස්සානි, යා තෙමා පරිචාරිකා;

එවං මහානුභාවොසි, අබ්භුතො ලොමහංසනො.

30. කිං කම්මමකරී පුබ්බෙ, පාපං අත්තදුඛාවහං;

යං කරිත්වා මනුස්සෙසු, පිට්ඨිමංසානි ඛාදසි.

31. අජ්ඣෙනානි පටිග්ගය්හ, කාමෙසු ගධිතො [ගථිතො (සී. පී.), ගිද්ධිතො (ස්‍යා. ක.), ගිද්ධිකො (ක. අට්ඨ.)] අහං;

අචරිං දීඝමද්ධානං, පරෙසං අහිතායහං.

32. යො පිට්ඨිමංසිකො හොති, එවං උක්කච්ච ඛාදති;

යථාහං අජ්ජ ඛාදාමි, පිට්ඨිමංසානි අත්තනොති.

කිංඡන්දජාතකං පඨමං.

512. කුම්භජාතකං (2)

33. කො පාතුරාසී තිදිවා නභම්හි, ඔභාසයං සංවරිං චන්දිමාව;

ගත්තෙහි තෙ රස්මියො නිච්ඡරන්ති, සතෙරතා [සතෙරිතා (සී. ස්‍යා. ක.)] විජ්ජුරිවන්තලික්ඛෙ.

34. සො ඡින්නවාතං කමසී අඝම්හි, වෙහායසං ගච්ඡසි තිට්ඨසී ච;

ඉද්ධී නු තෙ වත්ථුකතා සුභාවිතා, අනද්ධගූනං අපි දෙවතානං.

35. වෙහායසං ගම්මමාගම්ම [කමමාගම්ම (සී. ස්‍යා.)] තිට්ඨසි, කුම්භං කිණාථාති යමෙතමත්ථං;

කො වා තුවං කිස්ස වා තාය කුම්භො, අක්ඛාහි මෙ බ්‍රාහ්මණ එතමත්ථං.

36. න සප්පිකුම්භො නපි තෙලකුම්භො, න ඵාණිතස්ස න මධුස්ස කුම්භො;

කුම්භස්ස වජ්ජානි අනප්පකානි, දොසෙ බහූ කුම්භගතෙ සුණාථ.

37. ගළෙය්‍ය යං පිත්වා [පීත්වා (සී. පී.)] පතෙ පපාතං, සොබ්භං ගුහං චන්දනියොළිගල්ලං;

බහුම්පි භුඤ්ජෙය්‍ය අභොජනෙය්‍යං, තස්සා පුණ්ණං කුම්භමිමං කිණාථ.

38. යං පිත්වා [යං වෙ පීත්වා (සී.)] චිත්තස්මිමනෙසමානො, ආහිණ්ඩතී ගොරිව භක්ඛසාරී [භක්ඛසාදී (සී. ස්‍යා. අට්ඨ.)];

අනාථමානො උපගායති නච්චති ච, තස්සා පුණ්ණං කුම්භමිමං කිණාථ.

39. යං වෙ පිවිත්වා අචෙලොව නග්ගො, චරෙය්‍ය ගාමෙ විසිඛන්තරානි;

සම්මූළ්හචිත්තො අතිවෙලසායී, තස්සා පුණ්ණං කුම්භමිමං කිණාථ.

40. යං පිත්වා උට්ඨාය පවෙධමානො, සීසඤ්ච බාහුඤ්ච [බාහඤ්ච (පී.)] පචාලයන්තො;

සො නච්චතී දාරුකටල්ලකොව, තස්සා පුණ්ණං කුම්භමිමං කිණාථ.

41. යං වෙ පිවිත්වා අග්ගිදඩ්ඪා සයන්ති, අථො සිගාලෙහිපි ඛාදිතාසෙ;

බන්ධං වධං භොගජානිඤ්චුපෙන්ති, තස්සා පුණ්ණං කුම්භමිමං කිණාථ.

42. යං පිත්වා භාසෙය්‍ය ආභාසනෙය්‍යං, සභායමාසීනො අපෙතවත්ථො;

සම්මක්ඛිතො [සමක්ඛිතො (සී.)] වන්තගතො බ්‍යසන්නො, තස්සා පුණ්ණං කුම්භමිමං කිණාථ.

43. යං වෙ පිවිත්වා උක්කට්ඨො ආවිලක්ඛො, මමෙව සබ්බා පථවීති මඤ්ඤෙ [මඤ්ඤති (සී.)];

න මෙ සමො චාතුරන්තොපි රාජා, තස්සා පුණ්ණං කුම්භමිමං කිණාථ.

44. මානාතිමානා කලහානි පෙසුණී, දුබ්බණ්ණිනී නග්ගයිනී පලායිනී;

චොරාන ධුත්තාන ගතී නිකෙතො, තස්සා පුණ්ණං කුම්භමිමං කිණාථ.

45. ඉද්ධානි ඵීතානි කුලානි අස්සු, අනෙකසාහස්සධනානි ලොකෙ;

උච්ඡින්නදායජ්ජකතානිමාය, තස්සා පුණ්ණං කුම්භමිමං කිණාථ.

46. ධඤ්ඤං ධනං රජතං ජාතරූපං, ඛෙත්තං ගවං යත්ථ විනාසයන්ති;

උච්ඡෙදනී විත්තවතං [උච්ඡෙදනී විත්තගතං (ස්‍යා.), උච්ඡෙදනිවිත්තගතං (ක.)] කුලානං, තස්සා පුණ්ණං කුම්භමිමං කිණාථ.

47. යං වෙ පිත්වා දිත්තරූපොව [දුට්ඨරූපොව (සී.)] පොසො, අක්කොසති මාතරං පිතරඤ්ච;

සස්සුම්පි ගණ්හෙය්‍ය අථොපි සුණ්හං, තස්සා පුණ්ණං කුම්භමිමං කිණාථ.

48. යං වෙ පිත්වා දිත්තරූපාව නාරී, අක්කොසති සසුරං සාමිකඤ්ච;

දාසම්පි ගණ්හෙ පරිචාරකම්පි, තස්සා පුණ්ණං කුම්භමිමං කිණාථ.

49. යං වෙ පිවිත්වාන [යඤ්චෙ පීත්වාන (පී.)] හනෙය්‍ය පොසො, ධම්මෙ ඨිතං සමණං බ්‍රාහ්මණං වා;

ගච්ඡෙ අපායම්පි තතොනිදානං, තස්සා පුණ්ණං කුම්භමිමං කිණාථ.

50. යං වෙ පිවිත්වා දුච්චරිතං චරන්ති, කායෙන වාචාය ච චෙතසා ච;

නිරයං වජන්ති දුච්චරිතං චරිත්වා, තස්සා පුණ්ණං කුම්භමිමං කිණාථ.

51. යං යාචමානා න ලභන්ති පුබ්බෙ, බහුං හිරඤ්ඤම්පි පරිච්චජන්තා;

සො තං පිවිත්වා අලිකං භණාති, තස්සා පුණ්ණං කුම්භමිමං කිණාථ.

52. යං වෙ පිත්වා පෙසනෙ පෙසියන්තො, අච්චායිකෙ කරණීයම්හි ජාතෙ;

අත්ථම්පි සො නප්පජානාති වුත්තො, තස්සා පුණ්ණං කුම්භමිමං කිණාථ.

53. හිරීමනාපි අහිරීකභාවං, පාතුං කරොන්ති මදනාය [මදිරාය (පී.)] මත්තා;

ධීරාපි සන්තා බහුකං භණන්ති, තස්සා පුණ්ණං කුම්භමිමං කිණාථ.

54. යං වෙ පිත්වා එකථූපා සයන්ති, අනාසකා ථණ්ඩිලදුක්ඛසෙය්‍යං;

දුබ්බණ්ණියං ආයසක්‍යඤ්චුපෙන්ති, තස්සා පුණ්ණං කුම්භමිමං කිණාථ.

55. යං වෙ පිත්වා පත්තඛන්ධා සයන්ති, ගාවො කුටහතාව න හි වාරුණියා;

[යං වෙ පිත්වා පත්තක්ඛන්ධා, සයන්ති ගාවො කූටහතාරිව; න හි වාරුණියා වෙගො, නරෙන සුස්සහොරිව; (සී.)] වෙගො නරෙන සුසහොරිව [යං වෙ පිත්වා පත්තක්ඛන්ධා, සයන්ති ගාවො කූටහතාරිව; න හි වාරුණියා වෙගො, නරෙන සුස්සහොරිව; (සී.)], තස්සා පුණ්ණං කුම්භමිමං කිණාථ.

56. යං මනුස්සා විවජ්ජෙන්ති, සප්පං ඝොරවිසං මිව [විසමිව (ස්‍යා.), විසං ඉව (ක.), විසාමිව (?)];

තං ලොකෙ විසසමානං, කො නරො පාතුමරහති.

57. යං වෙ පිත්වා අන්ධකවෙණ්ඩපුත්තා, සමුද්දතීරෙ පරිචාරයන්තා [අන්ධකවෙණ්හුපුත්තා (සී. පී.), අණ්ඩකවෙණ්ඩපුත්තා (ක.)];

උපක්කමුං මුසලෙහඤ්ඤමඤ්ඤං, තස්සා පුණ්ණං කුම්භමිමං කිණාථ.

58. යං වෙ පිත්වා පුබ්බදෙවා පමත්තා, තිදිවා චුතා සස්සතියා සමාය;

තං තාදිසං මජ්ජමිමං නිරත්ථකං, ජානං මහාරාජ කථං පිවෙය්‍ය.

59. නයිමස්මිං කුම්භස්මිං දධි වා මධු වා, එවං අභිඤ්ඤාය කිණාහි රාජ;

එවඤ්හිමං කුම්භගතා මයා තෙ, අක්ඛාතරූපං තව සබ්බමිත්ත.

60. න මෙ පිතා වා අථවාපි මාතා, එතාදිසා යාදිසකො තුවංසි;

හිතානුකම්පී පරමත්ථකාමො, සොහං කරිස්සං වචනං තවජ්ජ.

61. දදාමි තෙ ගාමවරානි පඤ්ච, දාසීසතං සත්ත ගවං සතානි;

ආජඤ්ඤයුත්තෙ ච රථෙ දස ඉමෙ, ආචරියො හොසි මමත්ථකාමො.

62. තවෙව දාසීසතමත්ථු රාජ, ගාමා ච ගාවො ච තවෙව හොන්තු;

ආජඤ්ඤයුත්තා ච රථා තවෙව, සක්කොහමස්මී තිදසානමින්දො.

63. මංසොදනං සප්පිපායාසං [සප්පිපායඤ්ච (සී.)] භුඤ්ජ, ඛාදස්සු ච ත්වං මධුමාසපූවෙ;

එවං තුවං ධම්මරතො ජනින්ද, අනින්දිතො සග්ගමුපෙහි ඨානන්ති.

කුම්භජාතකං දුතියං.

513. ජයද්දිසජාතකං (3)

64. චිරස්සං වත මෙ උදපාදි අජ්ජ, භක්ඛො මහා සත්තමිභත්තකාලෙ;

කුතොසි කො වාසි තදිඞ්ඝ බ්‍රූහි, ආචික්ඛ ජාතිං විදිතො යථාසි.

65. පඤ්චාලරාජා මිගවං පවිට්ඨො, ජයද්දිසො නාම යදිස්සුතො තෙ;

චරාමි කච්ඡානි වනානි චාහං, පසදං ඉමං ඛාද මමජ්ජ මුඤ්ච.

66. සෙනෙව ත්වං පණසි සස්සමානො [සය්හමානො (ස්‍යා. ක.)], මමෙස භක්ඛො පසදො යං වදෙසි;

තං ඛාදියාන පසදං ජිඝඤ්ඤං [ජිඝච්ඡං (?)], ඛාදිස්සං පච්ඡා න විලාපකාලො.

67. න චත්ථි මොක්ඛො මම නික්කයෙන [වික්කයෙන (සී.)], ගන්ත්වාන පච්චාගමනාය පණ්හෙ;

තං සඞ්කරං [සඞ්ගරං (සී. ස්‍යා. පී.)] බ්‍රාහ්මණස්සප්පදාය, සච්චානුරක්ඛී පුනරාවජිස්සං.

68. කිං කම්මජාතං අනුතප්පතෙ ත්වං [අනුතප්පතී තං (සී. පී.)], පත්තං සමීපං මරණස්ස රාජ;

ආචික්ඛ මෙ තං අපි සක්කුණෙමු, අනුජානිතුං ආගමනාය පණ්හෙ.

69. කතා මයා බ්‍රාහ්මණස්ස ධනාසා, තං සඞ්කරං පටිමුක්කං න මුත්තං;

තං සඞ්කරං බ්‍රාහ්මණස්සප්පදාය, සච්චානුරක්ඛී පුනරාවජිස්සං.

70. යා තෙ කතා බ්‍රාහ්මණස්ස ධනාසා, තං සඞ්කරං පටිමුක්කං න මුත්තං;

තං සඞ්කරං බ්‍රාහ්මණස්සප්පදාය, සච්චානුරක්ඛී පුනරාවජස්සු.