12. ද්වාදසකනිපාතො

464. චූළකුණාලජාතකං (1)

1. ලුද්ධානං [ඛුද්දානං (සී. ස්‍යා. පී.)] ලහුචිත්තානං, අකතඤ්ඤූන දුබ්භිනං;

නාදෙවසත්තො පුරිසො, ථීනං සද්ධාතුමරහති.

2. න තා පජානන්ති කතං න කිච්චං, න මාතරං පිතරං භාතරං වා;

අනරියා සමතික්කන්තධම්මා, සස්සෙව චිත්තස්ස වසං වජන්ති.

3. චිරානුවුට්ඨම්පි [චිරානුවුත්ථම්පි (සී. පී.)] පියං මනාපං, අනුකම්පකං පාණසමම්පි භත්තුං [සන්තං (සී. ස්‍යා. පී.)];

ආවාසු කිච්චෙසු ච නං ජහන්ති, තස්මාහමිත්ථීනං න විස්සසාමි.

4. ථීනඤ්හි චිත්තං යථා වානරස්ස, කන්නප්පකන්නං යථා රුක්ඛඡායා;

චලාචලං හදයමිත්ථියානං, චක්කස්ස නෙමි විය පරිවත්තති.

5. යදා තා පස්සන්ති සමෙක්ඛමානා, ආදෙය්‍යරූපං පුරිසස්ස විත්තං;

සණ්හාහි වාචාහි නයන්ති මෙනං, කම්බොජකා ජලජෙනෙව අස්සං.

6. යදා න පස්සන්ති සමෙක්ඛමානා, ආදෙය්‍යරූපං පුරිසස්ස විත්තං;

සමන්තතො නං පරිවජ්ජයන්ති, තිණ්ණො නදීපාරගතොව කුල්ලං.

7. සිලෙසූපමා සිඛිරිව සබ්බභක්ඛා, තික්ඛමායා නදීරිව සීඝසොතා;

සෙවන්ති හෙතා පියමප්පියඤ්ච, නාවා යථා ඔරකූලං පරඤ්ච.

8. න තා එකස්ස න ද්වින්නං, ආපණොව පසාරිතො;

යො තා මය්හන්ති මඤ්ඤෙය්‍ය, වාතං ජාලෙන බාධයෙ [බන්ධයෙ (ස්‍යා. ක.)].

9. යථා නදී ච පන්ථො ච, පානාගාරං සභා පපා;

එවං ලොකිත්ථියො නාම, වෙලා තාසං න විජ්ජති [ඉමිස්සා ගාථාය පුබ්බද්ධාපරද්ධං විපරියායෙන දිස්සති (ක.)].

10. ඝතාසනසමා එතා, කණ්හසප්පසිරූපමා;

ගාවො බහිතිණස්සෙව, ඔමසන්ති වරං වරං.

11. ඝතාසනං කුඤ්ජරං කණ්හසප්පං, මුද්ධාභිසිත්තං පමදා ච සබ්බා;

එතෙ නරො නිච්චයතො [නිච්චයත්තො (සී. පී.)] භජෙථ, තෙසං හවෙ දුබ්බිදු සබ්බභාවො [සච්චභාවො (ස්‍යා.)].

12. නච්චන්තවණ්ණා න බහූනං කන්තා, න දක්ඛිණා පමදා සෙවිතබ්බා;

න පරස්ස භරියා න ධනස්ස හෙතු, එතිත්ථියො පඤ්ච න සෙවිතබ්බාති.

චූළකුණාලජාතකං පඨමං.

465. භද්දසාලජාතකං (2)

13. කා ත්වං සුද්ධෙහි වත්ථෙහි, අඝෙ වෙහායසං [වෙහාසයං (සී. පී.)] ඨිතා;

කෙන ත්‍යාස්සූනි වත්තන්ති, කුතො තං භයමාගතං.

14. තවෙව දෙව විජිතෙ, භද්දසාලොති මං විදූ;

සට්ඨි [සට්ඨිං (සී. පී.)] වස්සසහස්සානි, තිට්ඨතො පූජිතස්ස මෙ.

15. කාරයන්තා නගරානි, අගාරෙ ච දිසම්පති;

විවිධෙ චාපි පාසාදෙ, න මං තෙ අච්චමඤ්ඤිසුං;

යථෙව මං තෙ පූජෙසුං, තථෙව ත්වම්පි පූජය.

16. තං ඉවාහං [තඤ්ච අහං (සී. ස්‍යා. පී.)] න පස්සාමි, ථූලං කායෙන තෙ දුමං;

ආරොහපරිණාහෙන, අභිරූපොසි ජාතියා.

17. පාසාදං කාරයිස්සාමි, එකත්ථම්භං මනොරමං;

තත්ථ තං උපනෙස්සාමි, චිරං තෙ යක්ඛ ජීවිතං.

18. එවං චිත්තං උදපාදි, සරීරෙන විනාභාවො;

පුථුසො මං විකන්තිත්වා, ඛණ්ඩසො අවකන්තථ.

19. අග්ගෙ ච ඡෙත්වා මජ්ඣෙ ච, පච්ඡා මූලම්හි ඡින්දථ [මූලඤ්ච ඡින්දථ (සී.), මූලං විඡින්දථ (පී.)];

එවං මෙ ඡිජ්ජමානස්ස, න දුක්ඛං මරණං සියා.

20. හත්ථපාදං [හත්ථපාදෙ (ක.)] යථා ඡින්දෙ [ඡින්නෙ (ක.)], කණ්ණනාසඤ්ච ජීවතො;

තතො පච්ඡා සිරො ඡින්දෙ, තං දුක්ඛං මරණං සියා.

21. සුඛං නු ඛණ්ඩසො ඡින්නං, භද්දසාලවනප්පති;

කිං හෙතු කිං උපාදාය, ඛණ්ඩසො ඡින්නමිච්ඡසි.

22. යඤ්ච හෙතුමුපාදාය, හෙතුං ධම්මූපසංහිතං;

ඛණ්ඩසො ඡින්නමිච්ඡාමි, මහාරාජ සුණොහි මෙ.

23. ඤාතී මෙ සුඛසංවද්ධා, මම පස්සෙ නිවාතජා;

තෙපිහං උපහිංසෙය්‍යං, පරෙසං අසුඛොචිතං.

24. චෙතෙය්‍යරූපං [චෙතබ්බරූපං (සී. පී.)] චෙතෙසි, භද්දසාලවනප්පති;

හිතකාමොසි ඤාතීනං, අභයං සම්ම දම්මි තෙති.

භද්දසාලජාතකං දුතියං.

466. සමුද්දවාණිජජාතකං (3)

25. කසන්ති වපන්ති තෙ ජනා, මනුජා කම්මඵලූපජීවිනො;

නයිමස්ස දීපකස්ස භාගිනො, ජම්බුදීපා ඉදමෙව නො වරං.

26. තිපඤ්චරත්තූපගතම්හි චන්දෙ, වෙගො මහා හෙහිති සාගරස්ස;

උප්ලවිස්සං දීපමිමං උළාරං, මා වො වධී ගච්ඡථ ලෙණමඤ්ඤං.

27. න ජාතුයං සාගරවාරිවෙගො, උප්ලවිස්සං දීපමිමං උළාරං;

තං මෙ නිමිත්තෙහි බහූහි දිට්ඨං, මා භෙථ කිං සොචථ මොදථව්හො [මොදථ වො (ක.) 6.38 මොග්ගල්ලානසුත්තං පස්සිතබ්බං].

28. පහූතභක්ඛං බහුඅන්නපානං, පත්තත්ථ ආවාසමිමං උළාරං;

න වො භයං පටිපස්සාමි කිඤ්චි, ආපුත්තපුත්තෙහි පමොදථව්හො.

29. යො දෙවොයං දක්ඛිණායං [දක්ඛිණස්සං (සී.)] දිසායං, ඛෙමන්ති පක්කොසති තස්ස සච්චං;

න උත්තරො වෙදි භයාභයස්ස, මා භෙථ කිං සොචථ මොදථව්හො.

30. යථා ඉමෙ විප්පවදන්ති යක්ඛා, එකො භයං සංසති ඛෙමමෙකො;

තදිඞ්ඝ මය්හං වචනං සුණාථ, ඛිප්පං ලහුං මා විනස්සිම්හ සබ්බෙ.

31. සබ්බෙ සමාගම්ම කරොම නාවං, දොණිං දළ්හං සබ්බයන්තූපපන්නං;

සචෙ අයං දක්ඛිණො සච්චමාහ, මොඝං පටික්කොසති උත්තරොයං;

සා චෙව නො හෙහිති ආපදත්ථා, ඉමඤ්ච දීපං න පරිච්චජෙම.

32. සචෙ ච ඛො උත්තරො සච්චමාහ, මොඝං පටික්කොසති දක්ඛිණොයං;

තමෙව නාවං අභිරුය්හ සබ්බෙ, එවං මයං සොත්ථි තරෙමු පාරං.

33. න වෙ සුගණ්හං පඨමෙන සෙට්ඨං, කනිට්ඨමාපාථගතං ගහෙත්වා;

යො චීධ තච්ඡං [මජ්ඣං (සී. ස්‍යා. පී.)] පවිචෙය්‍ය ගණ්හති [ගණ්හි (ක.)], ස වෙ නරො සෙට්ඨමුපෙති ඨානං.

34. යථාපි තෙ සාගරවාරිමජ්ඣෙ, සකම්මුනා සොත්ථි වහිංසු වාණිජා;

අනාගතත්ථං පටිවිජ්ඣියාන, අප්පම්පි නාච්චෙති ස භූරිපඤ්ඤො.

35. බාලා ච මොහෙන රසානුගිද්ධා, අනාගතං අප්පටිවිජ්ඣියත්ථං;

පච්චුප්පන්නෙ සීදන්ති අත්ථජාතෙ, සමුද්දමජ්ඣෙ යථා තෙ මනුස්සා.

36. අනාගතං පටිකයිරාථ කිච්චං, ‘‘මා මං කිච්චං කිච්චකාලෙ බ්‍යධෙසි’’;

තං තාදිසං පටිකත [පටිකතං (ක.), පටිගත (සී. අට්ඨ.), පටිකච්ච (?)] කිච්චකාරිං, න තං කිච්චං කිච්චකාලෙ බ්‍යධෙතීති.

සමුද්දවාණිජජාතකං තතියං.

467. කාමජාතකං (4)

37. කාමං කාමයමානස්ස, තස්ස චෙ තං සමිජ්ඣති;

අද්ධා පීතිමනො හොති, ලද්ධා මච්චො යදිච්ඡති.

38. කාමං කාමයමානස්ස, තස්ස චෙ තං සමිජ්ඣති;

තතො නං අපරං කාමෙ, ධම්මෙ තණ්හංව වින්දති.

39. ගවංව සිඞ්ගිනො සිඞ්ගං, වඩ්ඪමානස්ස වඩ්ඪති;

එවං මන්දස්ස පොසස්ස, බාලස්ස අවිජානතො;

භිය්‍යො තණ්හා පිපාසා ච, වඩ්ඪමානස්ස වඩ්ඪති.

40. පථබ්‍යා සාලියවකං, ගවස්සං [ගවාසං (සී. ස්‍යා. පී.)] දාසපොරිසං;

දත්වා ච [දත්වාපි (සී. ස්‍යා.), දත්වා වා (පී.)] නාලමෙකස්ස, ඉති විද්වා [විද්ධා (ස්‍යා.)] සමං චරෙ.

41. රාජා පසය්හ පථවිං විජිත්වා, සසාගරන්තං මහිමාවසන්තො;

ඔරං සමුද්දස්ස අතිත්තරූපො [අතිත්තිරූපො (ක.)], පාරං සමුද්දස්සපි පත්ථයෙථ.

42. යාව අනුස්සරං කාමෙ, මනසා තිත්ති නාජ්ඣගා;

තතො නිවත්තා පටිකම්ම දිස්වා, තෙ වෙ සුතිත්තා යෙ [තිත්තා (සී. ස්‍යා. පී.)] පඤ්ඤාය තිත්තා.

43. පඤ්ඤාය තිත්තිනං [තිත්තීනං (සී. ස්‍යා.)] සෙට්ඨං, න සො කාමෙහි තප්පති;

පඤ්ඤාය තිත්තං පුරිසං, තණ්හා න කුරුතෙ වසං.

44. අපචිනෙථෙව කාමානං [කාමානි (සී. ස්‍යා. පී.)], අප්පිච්ඡස්ස අලොලුපො;

සමුද්දමත්තො පුරිසො, න සො කාමෙහි තප්පති.

45. රථකාරොව චම්මස්ස, පරිකන්තං උපාහනං;

යං යං චජති [ජහති (ස්‍යා. ක.)] කාමානං, තං තං සම්පජ්ජතෙ සුඛං;

සබ්බං චෙ සුඛමිච්ඡෙය්‍ය, සබ්බෙ කාමෙ පරිච්චජෙ.

46. අට්ඨ තෙ භාසිතා ගාථා, සබ්බා හොන්ති සහස්සියො [සහස්සියා (?) උපරි සුතසොමජාතකෙ තථා දිස්සති];

පටිගණ්හ මහාබ්‍රහ්මෙ, සාධෙතං තව භාසිතං.

47. න මෙ අත්ථො සහස්සෙහි, සතෙහි නහුතෙහි වා;

පච්ඡිමං භාසතො ගාථං, කාමෙ මෙ න රතො මනො.

48. භද්‍රකො [සද්දො (සී.)] වතායං මාණවකො, සබ්බලොකවිදූ මුනි;

යො ඉමං තණ්හං [යො තණ්හං (සී. ස්‍යා.)] දුක්ඛජනනිං, පරිජානාති පණ්ඩිතොති.

කාමජාතකං චතුත්ථං.

468. ජනසන්ධජාතකං (5)

49. දස ඛලු ඉමානි [ඛලුමානි (ස්‍යා.)] ඨානානි, යානි පුබ්බෙ අකරිත්වා;

ස පච්ඡා මනුතප්පති, ඉච්චෙවාහ [ඉච්චාහ රාජා (සී. ස්‍යා. පී.)] ජනසන්ධො.

50. අලද්ධා විත්තං තප්පති, පුබ්බෙ අසමුදානිතං;

න පුබ්බෙ ධනමෙසිස්සං, ඉති පච්ඡානුතප්පති.

51. සක්‍යරූපං පුරෙ සන්තං, මයා සිප්පං න සික්ඛිතං;

කිච්ඡා වුත්ති අසිප්පස්ස, ඉති පච්ඡානුතප්පති.

52. කූටවෙදී පුරෙ ආසිං, පිසුණො පිට්ඨිමංසිකො;

චණ්ඩො ච ඵරුසො චාපි [චාසිං (සී. ස්‍යා. පී.)], ඉති පච්ඡානුතප්පති.

53. පාණාතිපාතී පුරෙ ආසිං, ලුද්දො චාපි [චාසිං (සී. පී.)] අනාරියො;

භූතානං නාපචායිස්සං, ඉති පච්ඡානුතප්පති.

54. බහූසු වත සන්තීසු, අනාපාදාසු ඉත්ථිසු;

පරදාරං අසෙවිස්සං, ඉති පච්ඡානුතප්පති.

55. බහුම්හි වත සන්තම්හි, අන්නපානෙ උපට්ඨිතෙ;

න පුබ්බෙ අදදං [අදදිං (සී.)] දානං, ඉති පච්ඡානුතප්පති.

56. මාතරං පිතරඤ්චාපි, ජිණ්ණකං ගතයොබ්බනං [ජිණ්ණකෙ ගතයොබ්බනෙ (සී. ස්‍යා. පී.)];

පහු සන්තො න පොසිස්සං, ඉති පච්ඡානුතප්පති.

57. ආචරියමනුසත්ථාරං, සබ්බකාමරසාහරං;

පිතරං අතිමඤ්ඤිස්සං, ඉති පච්ඡානුතප්පති.

58. සමණෙ බ්‍රාහ්මණෙ චාපි, සීලවන්තෙ බහුස්සුතෙ;

න පුබ්බෙ පයිරුපාසිස්සං, ඉති පච්ඡානුතප්පති.

59. සාධු හොති තපො චිණ්ණො, සන්තො ච පයිරුපාසිතො;

න ච පුබ්බෙ තපො චිණ්ණො, ඉති පච්ඡානුතප්පති.

60. යො ච එතානි ඨානානි, යොනිසො පටිපජ්ජති;

කරං පුරිසකිච්චානි, ස පච්ඡා නානුතප්පතීති.

ජනසන්ධජාතකං පඤ්චමං.

469. මහාකණ්හජාතකං (6)

61. කණ්හො කණ්හො ච ඝොරො ච, සුක්කදාඨො පභාසවා [පතාපවා (සී. ස්‍යා. පී.)];

බද්ධො පඤ්චහි රජ්ජූහි, කිං රවි [ධීර (සී. පී.), වීර (ස්‍යා.)] සුනඛො තව.

62. නායං මිගානමත්ථාය, උසීනක [උසීනර (සී. පී.), උසීන්නර (ස්‍යා.)] භවිස්සති;

මනුස්සානං අනයො හුත්වා, තදා කණ්හො පමොක්ඛති.

63. පත්තහත්ථා සමණකා, මුණ්ඩා සඞ්ඝාටිපාරුතා;

නඞ්ගලෙහි කසිස්සන්ති, තදා කණ්හො පමොක්ඛති.

64. තපස්සිනියො [තපනීයා (ක.) දුතියන්තපදානි හෙතානි] පබ්බජිතා, මුණ්ඩා සඞ්ඝාටිපාරුතා;

යදා ලොකෙ ගමිස්සන්ති, තදා කණ්හො පමොක්ඛති.

65. දීඝොත්තරොට්ඨා ජටිලා, පඞ්කදන්තා රජස්සිරා;

ඉණං චොදාය [වොදාය (සී. පී.), චොදය (ස්‍යා.)] ගච්ඡන්ති, තදා කණ්හො පමොක්ඛති.

66. අධිච්ච වෙදෙ [වෙදං (ක.)] සාවිත්තිං, යඤ්ඤතන්තඤ්ච [තන්ත්‍රඤ්ච (සී. ස්‍යා. පී.)] බ්‍රාහ්මණා;

භතිකාය යජිස්සන්ති, තදා කණ්හො පමොක්ඛති.

67. මාතරං පිතරඤ්චාපි, ජිණ්ණකං ගතයොබ්බනං;

පහූ සන්තො [සන්තා (සී.)] න භරන්ති, තදා කණ්හො පමොක්ඛති.