13. තෙරසකනිපාතො
474. අම්බජාතකං (1)
1. අහාසි [ආහාසි (?)] මෙ අම්බඵලානි පුබ්බෙ, අණූනි ථූලානි ච බ්‍රහ්මචාරි;
තෙහෙව මන්තෙහි න දානි තුය්හං, දුමප්ඵලා පාතුභවන්ති බ්‍රහ්මෙ.
2. නක්ඛත්තයොගං පටිමානයාමි, ඛණං මුහුත්තඤ්ච මන්තෙ න පස්සං [ඛණං මුහුත්තං න මං තොසයන්ති (සී. පී.)];
නක්ඛත්තයොගඤ්ච ඛණඤ්ච ලද්ධා, අද්ධාහරිස්සම්බඵලං [අථාහරිස්සම්බඵලං (සී. පී.)] පහූතං.
3. නක්ඛත්තයොගං න පුරෙ අභාණි, ඛණං මුහුත්තං න පුරෙ අසංසි;
සයං හරී [අථාහරී (සී. ස්‍යා. පී.)] අම්බඵලං පහූතං, වණ්ණෙන ගන්ධෙන රසෙනුපෙතං.
4. මන්තාභිජප්පෙන පුරෙ හි [පුර’ස්ස (සී. පී.), පුරෙපි (ස්‍යා.)] තුය්හං, දුමප්ඵලා පාතුභවන්ති බ්‍රහ්මෙ;
ස්වාජ්ජ න පාරෙසි ජප්පම්පි මන්තං [ජපම්පි මන්තෙ (සී. පී.)], අයං සො කො නාම තවජ්ජ ධම්මො.
5. චණ්ඩාලපුත්තො මම සම්පදාසි, ධම්මෙන මන්තෙ පකතිඤ්ච සංසි;
මා චස්සු මෙ පුච්ඡිතො නාමගොත්තං, ගුය්හිත්ථො අත්ථං [මා තං (සී. ස්‍යා. පී.)] විජහෙය්‍ය මන්තො [විජහෙය්‍යුමන්තා (ස්‍යා.)].
6. සොහං ජනින්දෙන ජනම්හි පුට්ඨො, මක්ඛාභිභූතො අලිකං අභාණිං;
‘‘මන්තා ඉමෙ බ්‍රාහ්මණස්සා’’ති මිච්ඡා, පහීනමන්තො කපණො රුදාමි.
7. එරණ්ඩා පුචිමන්දා වා, අථ වා පාලිභද්දකා;
මධුං මධුත්ථිකො වින්දෙ, සො හි තස්ස දුමුත්තමො.
8. ඛත්තියා බ්‍රාහ්මණා වෙස්සා, සුද්දා චණ්ඩාලපුක්කුසා;
යම්හා ධම්මං විජානෙය්‍ය, සො හි තස්ස නරුත්තමො.
9. ඉමස්ස දණ්ඩඤ්ච වධඤ්ච දත්වා, ගලෙ ගහෙත්වා ඛලයාථ [බලයාථ (ස්‍යා.), ගලයාථ (ක.)] ජම්මං;
යො උත්තමත්ථං කසිරෙන ලද්ධං, මානාතිමානෙන විනාසයිත්ථ.
10. යථා සමං මඤ්ඤමානො පතෙය්‍ය, සොබ්භං ගුහං නරකං පූතිපාදං;
රජ්ජූති වා අක්කමෙ කණ්හසප්පං, අන්ධො යථා ජොතිමධිට්ඨහෙය්‍ය;
එවම්පි මං ත්වං ඛලිතං සපඤ්ඤ [සපඤ්ඤා (පී.)], පහීනමන්තස්ස පුනප්පදාහි [පුන සම්පදාහි (ස්‍යා.), පුනප්පසීද (සී. පී.)].
11. ධම්මෙන මන්තං [මන්තෙ (සී. ස්‍යා. පී.)] තව සම්පදාසිං, තුවම්පි ධම්මෙන [ත්වම්පි ධම්මෙනෙව (ක.)] පරිග්ගහෙසි;
පකතිම්පි තෙ අත්තමනො අසංසිං, ධම්මෙ ඨිතං තං [පතිට්ඨං (ක.)] න ජහෙය්‍ය මන්තො.
12. යො බාල මන්තං [බලමන්තං (ක.)] කසිරෙන ලද්ධං, යං දුල්ලභං අජ්ජ මනුස්සලොකෙ;
කිඤ්චාපි ලද්ධා ජීවිතුං අප්පපඤ්ඤො [කිච්ඡා ලද්ධං ජීවිකං අප්පපඤ්ඤො (සී. ස්‍යා.), කච්ඡාපි ලද්ධා ජීවිකං අප්පඤ්ඤ (පී.)], විනාසයී අලිකං භාසමානො.
13. බාලස්ස මූළ්හස්ස අකතඤ්ඤුනො ච, මුසා භණන්තස්ස අසඤ්ඤතස්ස;
මන්තෙ මයං තාදිසකෙ න දෙම, කුතො මන්තා ගච්ඡ න මය්හ රුච්චසීති.
අම්බජාතකං පඨමං.
475. ඵන්දනජාතකං (2)
14. කුඨාරිහත්ථො [කුධාරිහත්ථො (ක.)] පුරිසො, වනමොගය්හ තිට්ඨසි;
පුට්ඨො මෙ සම්ම අක්ඛාහි, කිං දාරුං ඡෙතුමිච්ඡසි.
15. ඉස්සො [ඉසො (සී.), ඊසො (ස්‍යා. පී.)] වනානි චරසි, සමානි විසමානි ච;
පුට්ඨො මෙ සම්ම අක්ඛාහි, කිං දාරුං නෙමියා දළ්හං.
16. නෙව සාලො න ඛදිරො, නාස්සකණ්ණො කුතො ධවො;
රුක්ඛො ච [රුක්ඛොව (සී. පී.)] ඵන්දනො නාම, තං දාරුං නෙමියා දළ්හං.
17. කීදිසානිස්ස පත්තානි, ඛන්ධො වා පන කීදිසො;
පුට්ඨො මෙ සම්ම අක්ඛාහි, යථා ජානෙමු ඵන්දනං.
18. යස්ස සාඛා පලම්බන්ති, නමන්ති න ච භඤ්ජරෙ;
සො රුක්ඛො ඵන්දනො නාම, යස්ස මූලෙ අහං ඨිතො.
19. අරානං චක්කනාභීනං, ඊසානෙමිරථස්ස ච;
සබ්බස්ස තෙ කම්මනියො, අයං හෙස්සති ඵන්දනො.
20. ඉති ඵන්දනරුක්ඛොපි, තාවදෙ අජ්ඣභාසථ;
මය්හම්පි වචනං අත්ථි, භාරද්වාජ සුණොහි මෙ.
21. ඉස්සස්ස [ඉමස්ස (ක. සී. ක.)] උපක්ඛන්ධම්හා [උපඛන්ධම්හා (ක. සී. පී. ක.)], උක්කච්ච චතුරඞ්ගුලං;
තෙන නෙමිං පසාරෙසි [පරිහරෙසි (සී. පී.)], එවං දළ්හතරං සියා.
22. ඉති ඵන්දනරුක්ඛොපි, වෙරං අප්පෙසි තාවදෙ;
ජාතානඤ්ච අජාතානං, ඉස්සානං දුක්ඛමාවහි.
23. ඉච්චෙවං [ඉච්චෙව (සී. පී.)] ඵන්දනො ඉස්සං, ඉස්සො ච පන ඵන්දනං;
අඤ්ඤමඤ්ඤං විවාදෙන, අඤ්ඤමඤ්ඤමඝාතයුං.
24. එවමෙව මනුස්සානං, විවාදො යත්ථ ජායති;
මයූරනච්චං නච්චන්ති, යථා තෙ ඉස්සඵන්දනා.
25. තං වො වදාමි භද්දං වො [භද්දන්තෙ (ක.)], යාවන්තෙත්ථ සමාගතා;
සම්මොදථ මා විවදථ [මාවිවදිත්ථ (සී. ස්‍යා. පී.)], මා හොථ ඉස්සඵන්දනා.
26. සාමග්ගිමෙව [සාමග්‍යමෙව (ස්‍යා. ක.)] සික්ඛෙථ, බුද්ධෙහෙතං පසංසිතං;
සාමග්ගිරතො ධම්මට්ඨො, යොගක්ඛෙමා න ධංසතීති.
ඵන්දනජාතකං දුතියං.
476. ජවනහංසජාතකං (3)
27. ඉධෙව හංස නිපත, පියං මෙ තව දස්සනං;
ඉස්සරොසි අනුප්පත්තො, යමිධත්ථි පවෙදය.
28. සවනෙන එකස්ස පියා භවන්ති, දිස්වා පනෙකස්ස වියෙති [විනෙති (ස්‍යා.), විහෙති (පී.), විගෙති (ක. අට්ඨ.)] ඡන්දො;
දිස්වා ච සුත්වා ච පියා භවන්ති, කච්චින්නු මෙ පීයසි [පිය්‍යසි (සී. පී.)] දස්සනෙන.
29. සවනෙන පියො මෙසි, භිය්‍යො චාගම්ම දස්සනං;
එවං පියදස්සනො මෙ [එවං පියදස්සනො සමානො (සී. ස්‍යා. පී.)], වස හංස මමන්තිකෙ [මම සන්තිකෙ (සී. ස්‍යා. පී.)].
30. වසෙය්‍යාම තවාගාරෙ, නිච්චං සක්කතපූජිතා;
මත්තො ච එකදා වජ්ජෙ [වජ්ජා (සී. පී.)], ‘‘හංසරාජං පචන්තු මෙ’’.
31. ධිරත්ථු තං මජ්ජපානං, යං මෙ පියතරං තයා;
න චාපි මජ්ජං පිස්සාමි [පිවිස්සාමි (ස්‍යා.), පායාමි (සී. පී.)], යාව මෙ වච්ඡසී ඝරෙ.
32. සුවිජානං සිඞ්ගාලානං, සකුණානඤ්ච [සකුන්තානඤ්ච (සී. ස්‍යා. පී.)] වස්සිතං;
මනුස්සවස්සිතං රාජ, දුබ්බිජානතරං තතො.
33. අපි චෙ මඤ්ඤතී පොසො, ඤාති මිත්තො සඛාති වා;
යො පුබ්බෙ සුමනො හුත්වා, පච්ඡා සම්පජ්ජතෙ දිසො.
34. යස්මිං මනො නිවිසති, අවිදූරෙ සහාපි සො;
සන්තිකෙපි හි සො දූරෙ, යස්මිං නාවිසතෙ [යස්මා විවසතෙ (සී. ස්‍යා. පී.)] මනො.
35. අන්තොපි සො හොති පසන්නචිත්තො, පාරං සමුද්දස්ස පසන්නචිත්තො;
අන්තොපි සො හොති පදුට්ඨචිත්තො, පාරං සමුද්දස්ස පදුට්ඨචිත්තො.
36. සංවසන්තා විවසන්ති, යෙ දිසා තෙ රථෙසභ;
ආරා සන්තො සංවසන්ති, මනසා රට්ඨවඩ්ඪන.
37. අතිචිරං නිවාසෙන, පියො භවති අප්පියො;
ආමන්ත ඛො තං ගච්ඡාම [ගච්ඡාමි (ස්‍යා.)], පුරා තෙ හොම අප්පියා [හොමි අප්පියො (ස්‍යා.)].
38. එවං චෙ යාචමානානං, අඤ්ජලිං නාවබුජ්ඣසි;
පරිචාරකානං සතං [සන්තානං (සී. ස්‍යා.), සත්තානං (පී.)], වචනං න කරොසි නො;
එවං තං අභියාචාම, පුන කයිරාසි පරියායං.
39. එවං චෙ නො විහරතං, අන්තරායො න හෙස්සති;
තුය්හඤ්චාපි [වාපි (ස්‍යා. පී. ක.)] මහාරාජ, මය්හඤ්ච [වා (බහූසු)] රට්ඨවඩ්ඪන;
අප්පෙව නාම පස්සෙමු [පස්සෙම (සී. ස්‍යා. පී.)], අහොරතානමච්චයෙති.
ජවනහංසජාතකං තතියං.
477. චූළනාරදජාතකං (4)
40. න තෙ කට්ඨානි භින්නානි, න තෙ උදකමාභතං;
අග්ගීපි තෙ න හාපිතො [හාසිතො (සී. ස්‍යා.)], කිං නු මන්දොව ඣායසි.
41. න උස්සහෙ වනෙ වත්ථුං, කස්සපාමන්තයාමි තං;
දුක්ඛො වාසො අරඤ්ඤස්මිං, රට්ඨං ඉච්ඡාමි ගන්තවෙ.
42. යථා අහං ඉතො ගන්ත්වා, යස්මිං ජනපදෙ වසං;
ආචාරං බ්‍රහ්මෙ [බ්‍රහ්මං (ක.)] සික්ඛෙය්‍යං, තං ධම්මං අනුසාස මං.
43. සචෙ අරඤ්ඤං හිත්වාන, වනමූලඵලානි ච;
රට්ඨෙ රොචයසෙ වාසං, තං ධම්මං නිසාමෙහි මෙ.
44. විසං මා පටිසෙවිත්ථො [පටිසෙවිත්ථ (ස්‍යා. ක.)], පපාතං පරිවජ්ජය;
පඞ්කෙ ච මා විසීදිත්ථො [පඞ්කො ච මා විසියිත්ථො (ක.)], යත්තො චාසීවිසෙ චරෙ.
45. කිං නු විසං පපාතො වා, පඞ්කො වා බ්‍රහ්මචාරිනං;
කං ත්වං ආසීවිසං බ්‍රූසි, තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො;
46. ආසවො තාත ලොකස්මිං, සුරා නාම පවුච්චති;
මනුඤ්ඤො [මනුඤ්ඤා (සී. ස්‍යා. පී.)] සුරභී වග්ගු, සාදු [මධු (සී. ස්‍යා.)] ඛුද්දරසූපමො [රසූපමා (සී. ස්‍යා. පී.)];
විසං තදාහු අරියා සෙ, බ්‍රහ්මචරියස්ස නාරද.
47. ඉත්ථියො තාත ලොකස්මිං, පමත්තං පමථෙන්ති තා;
හරන්ති යුවිනො චිත්තං, තූලං භට්ඨංව මාලුතො;
පපාතො එසො අක්ඛාතො, බ්‍රහ්මචරියස්ස නාරද.
48. ලාභො සිලොකො සක්කාරො, පූජා පරකුලෙසු ච;
පඞ්කො එසො ච [එසොව (සී. ස්‍යා. පී.)] අක්ඛාතො, බ්‍රහ්මචරියස්ස නාරද.
49. සසත්ථා [මහන්තා (ස්‍යා. ක.)] තාත රාජානො, ආවසන්ති මහිං ඉමං;
තෙ තාදිසෙ මනුස්සින්දෙ, මහන්තෙ තාත නාරද.
50. ඉස්සරානං අධිපතීනං, න තෙසං පාදතො චරෙ;
ආසීවිසොති [ආසීවිසො සො (සී. පී.)] අක්ඛාතො, බ්‍රහ්මචරියස්ස නාරද.
51. භත්තත්ථො භත්තකාලෙ ච [යං (සී. පී.)], යං ගෙහමුපසඞ්කමෙ;
යදෙත්ථ කුසලං ජඤ්ඤා, තත්ථ ඝාසෙසනං චරෙ.
52. පවිසිත්වා පරකුලං, පානත්ථං [පානත්ථො (ස්‍යා. පී.)] භොජනාය වා;
මිතං ඛාදෙ මිතං භුඤ්ජෙ, න ච රූපෙ මනං කරෙ.
53. ගොට්ඨං මජ්ජං කිරාටඤ්ච [කිරාසඤ්ච (සී. ස්‍යා.), කිරාසං වා (පී.)], සභා නිකිරණානි ච;
ආරකා පරිවජ්ජෙහි, යානීව විසමං පථන්ති.
චූළනාරදජාතකං චතුත්ථං.
478. දූතජාතකං (5)
54. දූතෙ තෙ බ්‍රහ්මෙ [දූතෙ බ්‍රාහ්මණ (ක.)] පාහෙසිං, ගඞ්ගාතීරස්මි ඣායතො;
තෙසං පුට්ඨො න බ්‍යාකාසි, දුක්ඛං ගුය්හමතං [ගුය්හං මතං (සී.), තුය්හං මතං (ස්‍යා. ක.)] නු තෙ.
55. සචෙ තෙ දුක්ඛමුප්පජ්ජෙ, කාසීනං රට්ඨවඩ්ඪන;
මා ඛො නං තස්ස අක්ඛාහි, යො තං දුක්ඛා න මොචයෙ.
56. යො තස්ස [යො ච තථා (පී.)] දුක්ඛජාතස්ස, එකඞ්ගමපි භාගසො [එකන්තමපි භාසතො (සී. පී.)];
විප්පමොචෙය්‍ය ධම්මෙන, කාමං තස්ස පවෙදය [පවෙදයෙ (සී.)].
57. සුවිජානං සිඞ්ගාලානං, සකුණානඤ්ච වස්සිතං;
මනුස්සවස්සිතං රාජ, දුබ්බිජානතරං තතො.
58. අපි චෙ මඤ්ඤතී පොසො, ඤාති මිත්තො සඛාති වා;
යො පුබ්බෙ සුමනො හුත්වා, පච්ඡා සම්පජ්ජතෙ දිසො.
59. යො අත්තනො දුක්ඛමනානුපුට්ඨො, පවෙදයෙ ජන්තු අකාලරූපෙ;
ආනන්දිනො තස්ස භවන්තිමිත්තා [භවන්ත’මිත්තා (සී. පී.)], හිතෙසිනො තස්ස දුඛී භවන්ති.
60. කාලඤ්ච ඤත්වාන තථාවිධස්ස, මෙධාවීනං එකමනං විදිත්වා;
අක්ඛෙය්‍ය තිබ්බානි [තිප්පානි (සී. ස්‍යා. පී.)] පරස්ස ධීරො, සණ්හං ගිරං අත්ථවතිං පමුඤ්චෙ.
61. සචෙ ච ජඤ්ඤා අවිසය්හමත්තනො, න තෙ හි මය්හං [නායං නීති මය්හ (සී. පී.)] සුඛාගමාය;
එකොව තිබ්බානි සහෙය්‍ය ධීරො, සච්චං හිරොත්තප්පමපෙක්ඛමානො.
62. අහං රට්ඨානි විචරන්තො, නිගමෙ රාජධානියො;
භික්ඛමානො මහාරාජ, ආචරියස්ස ධනත්ථිකො.
63. ගහපතී රාජපුරිසෙ, මහාසාලෙ ච බ්‍රාහ්මණෙ;
අලත්ථං සත්ත නික්ඛානි, සුවණ්ණස්ස ජනාධිප;
තෙ මෙ නට්ඨා මහාරාජ, තස්මා සොචාමහං භුසං.
64. පුරිසා තෙ මහාරාජ, මනසානුවිචින්තිතා;
නාලං දුක්ඛා පමොචෙතුං, තස්මා තෙසං න බ්‍යාහරිං.
65. ත්වඤ්ච ඛො මෙ මහාරාජ, මනසානුවිචින්තිතො;
අලං දුක්ඛා පමොචෙතුං, තස්මා තුය්හං පවෙදයිං.
66. තස්සාදාසි පසන්නත්තො, කාසීනං රට්ඨවඩ්ඪනො;
ජාතරූපමයෙ නික්ඛෙ, සුවණ්ණස්ස චතුද්දසාති.
දූතජාතකං පඤ්චමං.