5. උපාලිවග්ගො

1. භාගිනෙය්‍යුපාලිත්ථෙරඅපදානං

1. ‘‘ඛීණාසවසහස්සෙහි, පරිවුතො [පරෙතො (ක. අට්ඨ)] ලොකනායකො;

විවෙකමනුයුත්තො සො, ගච්ඡතෙ පටිසල්ලිතුං.

2. ‘‘අජිනෙන නිවත්ථොහං, තිදණ්ඩපරිධාරකො;

භික්ඛුසඞ්ඝපරිබ්‍යූළ්හං, අද්දසං ලොකනායකං.

3. ‘‘එකංසං අජිනං කත්වා, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං;

සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, සන්ථවිං ලොකනායකං.

4. ‘‘යථාණ්ඩජා ච සංසෙදා, ඔපපාතී ජලාබුජා;

කාකාදිපක්ඛිනො සබ්බෙ, අන්තලික්ඛචරා සදා.

5. ‘‘යෙ කෙචි පාණභූතත්ථි, සඤ්ඤිනො වා අසඤ්ඤිනො;

සබ්බෙ තෙ තව ඤාණම්හි, අන්තො හොන්ති සමොගධා.

6. ‘‘ගන්ධා ච පබ්බතෙය්‍යා යෙ, හිමවන්තනගුත්තමෙ;

සබ්බෙ තෙ තව සීලම්හි, කලායපි න යුජ්ජරෙ.

7. ‘‘මොහන්ධකාරපක්ඛන්දො, අයං ලොකො සදෙවකො;

තව ඤාණම්හි ජොතන්තෙ, අන්ධකාරා විධංසිතා.

8. ‘‘යථා අත්ථඞ්ගතෙ සූරියෙ, හොන්ති සත්තා තමොගතා;

එවං බුද්ධෙ අනුප්පන්නෙ, හොති ලොකො තමොගතො.

9. ‘‘යථොදයන්තො ආදිච්චො, විනොදෙති තමං සදා;

තථෙව ත්වං බුද්ධසෙට්ඨ, විද්ධංසෙසි තමං සදා.

10. ‘‘පධානපහිතත්තොසි, බුද්ධො ලොකෙ සදෙවකෙ;

තව කම්මාභිරද්ධෙන, තොසෙසි ජනතං බහුං.

11. ‘‘තං සබ්බං අනුමොදිත්වා, පදුමුත්තරො මහාමුනි;

නභං අබ්භුග්ගමී ධීරො, හංසරාජාව අම්බරෙ.

12. ‘‘අබ්භුග්ගන්ත්වාන සම්බුද්ධො, මහෙසි පදුමුත්තරො;

අන්තලික්ඛෙ ඨිතො සත්ථා, ඉමා ගාථා අභාසථ.

13. ‘‘යෙනිදං ථවිතං ඤාණං, ඔපම්මෙහි සමායුතං;

තමහං කිත්තයිස්සාමි, සුණාථ මම භාසතො.

14. ‘‘‘අට්ඨාරසඤ්ච ඛත්තුං සො, දෙවරාජා භවිස්සති;

පථබ්‍යා රජ්ජං තිසතං, වසුධං ආවසිස්සති.

15. ‘‘‘පඤ්චවීසතික්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී භවිස්සති;

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

16. ‘‘‘කප්පසතසහස්සම්හි, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

17. ‘‘‘තුසිතා හි චවිත්වාන, සුක්කමූලෙන චොදිතො;

හීනොව ජාතියා සන්තො, උපාලි නාම හෙස්සති.

18. ‘‘‘සො පච්ඡා පබ්බජිත්වාන, විරාජෙත්වාන පාපකං;

සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, නිබ්බායිස්සතිනාසවො.

19. ‘‘‘තුට්ඨො ච ගොතමො බුද්ධො, සක්‍යපුත්තො මහායසො;

විනයාධිගතං තස්ස, එතදග්ගෙ ඨපෙස්සති’.

20. ‘‘සද්ධායාහං පබ්බජිතො, කතකිච්චො අනාසවො;

සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, විහරාමි අනාසවො.

21. ‘‘භගවා චානුකම්පී මං, විනයෙහං විසාරදො;

සකකම්මාභිරද්ධො ච, විහරාමි අනාසවො.

22. ‘‘සංවුතො පාතිමොක්ඛම්හි, ඉන්ද්‍රියෙසු ච පඤ්චසු;

ධාරෙමි විනයං සබ්බං, කෙවලං රතනාකරං [රතනග්ඝරං (ක.)].

23. ‘‘මමඤ්ච ගුණමඤ්ඤාය, සත්ථා ලොකෙ අනුත්තරො;

භික්ඛුසඞ්ඝෙ නිසීදිත්වා, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං.

24. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උපාලිථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

භාගිනෙය්‍යුපාලිත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

2. සොණකොළිවිසත්ථෙරඅපදානං

25. ‘‘අනොමදස්සිස්ස මුනිනො, ලොකජෙට්ඨස්ස තාදිනො;

සුධාය ලෙපනං කත්වා, චඞ්කමං කාරයිං අහං.

26. ‘‘නානාවණෙහි පුප්ඵෙහි, චඞ්කමං සන්ථරිං අහං;

ආකාසෙ විතානං කත්වා, භොජයිං බුද්ධමුත්තමං.

27. ‘‘අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වාන, අභිවාදෙත්වාන සුබ්බතං [පුප්ඵකං (ක.)];

දීඝසාලං භගවතො, නිය්‍යාදෙසිමහං තදා.

28. ‘‘මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, සත්ථා ලොකෙ අනුත්තරො;

පටිග්ගහෙසි භගවා, අනුකම්පාය චක්ඛුමා.

29. ‘‘පටිග්ගහෙත්වාන සම්බුද්ධො, දක්ඛිණෙය්‍යො සදෙවකෙ;

භික්ඛුසඞ්ඝෙ නිසීදිත්වා, ඉමා ගාථා අභාසථ.

30. ‘‘‘යො සො හට්ඨෙන චිත්තෙන, දීඝසාලං අදාසි [අකාසි (සී.)] මෙ;

තමහං කිත්තයිස්සාමි, සුණාථ මම භාසතො.

31. ‘‘‘ඉමස්ස මච්චුකාලම්හි, පුඤ්ඤකම්මසමඞ්ගිනො;

සහස්සයුත්තස්සරථො, උපට්ඨිස්සති තාවදෙ.

32. ‘‘‘තෙන යානෙනයං පොසො, දෙවලොකං ගමිස්සති;

අනුමොදිස්සරෙ දෙවා, සම්පත්තෙ කුසලබ්භවෙ [කුසලෙ භවෙ (සී. ස්‍යා.)].

33. ‘‘‘මහාරහං බ්‍යම්හං සෙට්ඨං, රතනමත්තිකලෙපනං;

කූටාගාරවරූපෙතං, බ්‍යම්හං අජ්ඣාවසිස්සති.

34. ‘‘‘තිංසකප්පසහස්සානි, දෙවලොකෙ රමිස්සති;

පඤ්චවීසති කප්පානි, දෙවරාජා භවිස්සති.

35. ‘‘‘සත්තසත්තතික්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී භවිස්සති;

යසොධරසනාමා [යසෙධරා සමානා (සී.)] තෙ, සබ්බෙපි එකනාමකා.

36. ‘‘‘ද්වෙ සම්පත්තී අනුභොත්වා, වඩ්ඪෙත්වා [චිනිත්වා (ස්‍යා.)] පුඤ්ඤසඤ්චයං;

අට්ඨවීසතිකප්පම්හි, චක්කවත්තී භවිස්සති.

37. ‘‘‘තත්‍රාපි බ්‍යම්හං පවරං, විස්සකම්මෙන මාපිතං;

දසසද්දාවිවිත්තං තං, පුරමජ්ඣාවසිස්සති.

38. ‘‘‘අපරිමෙය්‍යෙ ඉතො කප්පෙ, භූමිපාලො මහිද්ධිකො;

ඔක්කාකො නාම නාමෙන, රාජා රට්ඨෙ භවිස්සති.

39. ‘‘‘සොළසිත්ථිසහස්සානං, සබ්බාසං පවරා ච සා [පවරාව යා (ස්‍යා.), පවරා පියා (?)];

අභිජාතා ඛත්තියානී, නව පුත්තෙ ජනෙස්සති.

40. ‘‘‘නව පුත්තෙ ජනෙත්වාන, ඛත්තියානී මරිස්සති;

තරුණී ච පියා කඤ්ඤා, මහෙසිත්තං කරිස්සති.

41. ‘‘‘ඔක්කාකං තොසයිත්වාන, වරං කඤ්ඤා ලභිස්සති;

වරං ලද්ධාන සා කඤ්ඤා, පුත්තෙ පබ්බාජයිස්සති.

42. ‘‘‘පබ්බාජිතා ච තෙ සබ්බෙ, ගමිස්සන්ති නගුත්තමං;

ජාතිභෙදභයා සබ්බෙ, භගිනීහි වසිස්සරෙ [සංවසිස්සරෙ (සී.)].

43. ‘‘‘එකා ච කඤ්ඤා බ්‍යාධීහි, භවිස්සති පරික්ඛතා [පුරක්ඛතා (ස්‍යා. ක.)];

මා නො ජාති පභිජ්ජීති, නිඛණිස්සන්ති ඛත්තියා.

44. ‘‘‘ඛත්තියො නීහරිත්වාන, තාය සද්ධිං වසිස්සති;

භවිස්සති තදා භෙදො, ඔක්කාකකුලසම්භවො.

45. ‘‘‘තෙසං පජා භවිස්සන්ති, කොළියා නාම ජාතියා;

තත්ථ මානුසකං භොගං, අනුභොස්සතිනප්පකං.

46. ‘‘‘තම්හා කායා චවිත්වාන, දෙවලොකං ගමිස්සති;

තත්‍රාපි පවරං බ්‍යම්හං, ලභිස්සති මනොරමං.

47. ‘‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, සුක්කමූලෙන චොදිතො;

ආගන්ත්වාන මනුස්සත්තං, සොණො නාම භවිස්සති.

48. ‘‘‘ආරද්ධවීරියො පහිතත්තො, පදහං සත්ථු සාසනෙ;

සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, නිබ්බායිස්සතිනාසවො.

49. ‘‘‘අනන්තදස්සී භගවා, ගොතමො සක්‍යපුඞ්ගවො;

විසෙසඤ්ඤූ මහාවීරො, අග්ගට්ඨානෙ ඨපෙස්සති’.

50. ‘‘වුට්ඨම්හි දෙවෙ චතුරඞ්ගුලම්හි, තිණෙ අනිලෙරිතඅඞ්ගණම්හි;

ඨත්වාන යොගස්ස පයුත්තතාදිනො, තතොත්තරිං පාරමතා න විජ්ජති.

51. ‘‘උත්තමෙ දමථෙ දන්තො, චිත්තං මෙ සුපණීහිතං;

භාරො මෙ ඔහිතො සබ්බො, නිබ්බුතොම්හි අනාසවො.

52. ‘‘අඞ්ගීරසො මහානාගො, අභිජාතොව කෙසරී;

භික්ඛුසඞ්ඝෙ නිසීදිත්වා, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං.

53. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සොණො කොළිවිසො [කොළියවෙස්සො (සී. ස්‍යා.), කොටිකණ්ණො (ක.)] ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

සොණකොළිවිසත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

3. කාළිගොධාපුත්තභද්දියත්ථෙරඅපදානං

54. ‘‘පදුමුත්තරසම්බුද්ධං, මෙත්තචිත්තං මහාමුනිං;

උපෙති ජනතා සබ්බා, සබ්බලොකග්ගනායකං.

55. ‘‘සත්තුකඤ්ච බද්ධකඤ්ච [වත්ථං සෙනාසනඤ්චෙව (සී.), සත්තුකඤ්ච පදකඤ්ච (සී. අට්ඨ.), සත්තුකඤ්ච පවාකඤ්ච (ස්‍යා.)], ආමිසං පානභොජනං;

දදන්ති සත්ථුනො සබ්බෙ, පුඤ්ඤක්ඛෙත්තෙ අනුත්තරෙ.

56. ‘‘අහම්පි දානං දස්සාමි, දෙවදෙවස්ස තාදිනො;

බුද්ධසෙට්ඨං නිමන්තෙත්වා, සඞ්ඝම්පි ච අනුත්තරං.

57. ‘‘උය්‍යොජිතා මයා චෙතෙ, නිමන්තෙසුං තථාගතං;

කෙවලං භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච, පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං අනුත්තරං.

58. ‘‘සතසහස්සපල්ලඞ්කං, සොවණ්ණං ගොනකත්ථතං;

තූලිකාපටලිකාය, ඛොමකප්පාසිකෙහි ච;

මහාරහං පඤ්ඤාපයිං, ආසනං බුද්ධයුත්තකං.

59. ‘‘පදුමුත්තරො ලොකවිදූ, දෙවදෙවො නරාසභො;

භික්ඛුසඞ්ඝපරිබ්‍යූළ්හො, මම ද්වාරමුපාගමි.

60. ‘‘පච්චුග්ගන්ත්වාන සම්බුද්ධං, ලොකනාථං යසස්සිනං;

පසන්නචිත්තො සුමනො, අභිනාමයිං සඞ්ඝරං [සකං ඝරං (සී.)].

61. ‘‘භික්ඛූනං සතසහස්සං, බුද්ධඤ්ච ලොකනායකං;

පසන්නචිත්තො සුමනො, පරමන්නෙන තප්පයිං.

62. ‘‘පදුමුත්තරො ලොකවිදූ, ආහුතීනං පටිග්ගහො;

භික්ඛුසඞ්ඝෙ නිසීදිත්වා, ඉමා ගාථා අභාසථ.

63. ‘‘‘යෙනිදං ආසනං දින්නං, සොවණ්ණං ගොනකත්ථතං;

තමහං කිත්තයිස්සාමි, සුණාථ මම භාසතො.

64. ‘‘‘චතුසත්තතික්ඛත්තුං සො, දෙවරජ්ජං කරිස්සති;

අනුභොස්සති සම්පත්තිං, අච්ඡරාහි පුරක්ඛතො.

65. ‘‘‘පදෙසරජ්ජං සහස්සං, වසුධං ආවසිස්සති;

එකපඤ්ඤාසක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී භවිස්සති.

66. ‘‘‘සබ්බාසු භවයොනීසු, උච්චාකුලී [උච්චාකුලෙ (ක.)] භවිස්සති;

සො ච පච්ඡා පබ්බජිත්වා, සුක්කමූලෙන චොදිතො;

භද්දියො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො.

67. ‘‘‘විවෙකමනුයුත්තොම්හි, පන්තසෙනනිවාසහං;

ඵලඤ්චාධිගතං සබ්බං, චත්තක්ලෙසොම්හි අජ්ජහං.

68. ‘‘‘මම සබ්බං [කම්මං (?)] අභිඤ්ඤාය, සබ්බඤ්ඤූ ලොකනායකො;

භික්ඛුසඞ්ඝෙ නිසීදිත්වා, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං’.

69. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා භද්දියො කාළිගොධාය පුත්තො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

භද්දියස්ස කාළිගොධාය පුත්තත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

4. සන්නිට්ඨාපකත්ථෙරඅපදානං

70. ‘‘අරඤ්ඤෙ කුටිකං කත්වා, වසාමි පබ්බතන්තරෙ;