41. මෙත්තෙය්‍යවග්ගො

1. තිස්සමෙත්තෙය්‍යත්ථෙරඅපදානං

1. ‘‘පබ්භාරකූටං නිස්සාය, සොභිතො නාම තාපසො;

පවත්තඵලං භුඤ්ජිත්වා, වසති පබ්බතන්තරෙ.

2. ‘‘අග්ගිං දාරුං ආහරිත්වා, උජ්ජාලෙසිං අහං තදා;

උත්තමත්ථං ගවෙසන්තො, බ්‍රහ්මලොකූපපත්තියා.

3. ‘‘පදුමුත්තරො ලොකවිදූ, ආහුතීනං පටිග්ගහො;

මමුද්ධරිතුකාමො සො, ආගච්ඡි මම සන්තිකෙ.

4. ‘‘කිං කරොසි මහාපුඤ්ඤ, දෙහි මෙ අග්ගිදාරුකං;

අහමග්ගිං පරිචරෙ, තතො මෙ සුද්ධි හොහිති [හෙහිති (සී.)].

5. ‘‘සුභද්දකො ත්වං මනුජෙ, දෙවතෙ ත්වං පජානසි;

තුවං අග්ගිං පරිචර, හන්ද තෙ අග්ගිදාරුකං.

6. ‘‘තතො කට්ඨං ගහෙත්වාන, අග්ගිං උජ්ජාලයී ජිනො;

න තත්ථ කට්ඨං පජ්ඣායි, පාටිහෙරං මහෙසිනො.

7. ‘‘න තෙ අග්ගි පජ්ජලති, ආහුතී තෙ න විජ්ජති;

නිරත්ථකං වතං තුය්හං, අග්ගිං පරිචරස්සු මෙ.

8. ‘‘කීදිසො සො [තෙ (ස්‍යා. ක.)] මහාවීර, අග්ගි තව පවුච්චති;

මය්හම්පි කථයස්සෙතං, උභො පරිචරාමසෙ.

9. ‘‘හෙතුධම්මනිරොධාය, කිලෙසසමණාය ච;

ඉස්සාමච්ඡරියං හිත්වා, තයො එතෙ මමාහුතී.

10. ‘‘කීදිසො ත්වං මහාවීර, කථං ගොත්තොසි මාරිස;

ආචාරපටිපත්ති තෙ, බාළ්හං ඛො මම රුච්චති.

11. ‘‘ඛත්තියම්හි කුලෙ ජාතො, අභිඤ්ඤාපාරමිං ගතො;

සබ්බාසවපරික්ඛීණො, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

12. ‘‘යදි බුද්ධොසි සබ්බඤ්ඤූ, පභඞ්කර තමොනුද;

නමස්සිස්සාමි තං දෙව, දුක්ඛස්සන්තකරො තුවං.

13. ‘‘පත්ථරිත්වාජිනචම්මං, නිසීදනමදාසහං;

නිසීද නාථ සබ්බඤ්ඤු, උපට්ඨිස්සාමහං තුවං.

14. ‘‘නිසීදි භගවා තත්ථ, අජිනම්හි සුවිත්ථතෙ;

නිමන්තයිත්වා සම්බුද්ධං, පබ්බතං අගමාසහං.

15. ‘‘ඛාරිභාරඤ්ච පූරෙත්වා, තින්දුකඵලමාහරිං;

මධුනා යොජයිත්වාන, ඵලං බුද්ධස්සදාසහං.

16. ‘‘මම නිජ්ඣායමානස්ස, පරිභුඤ්ජි තදා ජිනො;

තත්ථ චිත්තං පසාදෙසිං, පෙක්ඛන්තො ලොකනායකං.

17. ‘‘පදුමුත්තරො ලොකවිදූ, ආහුතීනං පටිග්ගහො;

මමස්සමෙ නිසීදිත්වා, ඉමා ගාථා අභාසථ.

18. ‘‘‘යො මං ඵලෙන තප්පෙසි, පසන්නො සෙහි පාණිභි;

තමහං කිත්තයිස්සාමි, සුණාථ මම භාසතො.

19. ‘‘‘පඤ්චවීසතික්ඛත්තුං සො, දෙවරජ්ජං කරිස්සති;

සහස්සක්ඛත්තුං රාජා ච, චක්කවත්තී භවිස්සති.

20. ‘‘‘තස්ස සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, පුබ්බකම්මසමඞ්ගිනො;

අන්නං පානඤ්ච වත්ථඤ්ච, සයනඤ්ච මහාරහං.

21. ‘‘‘පුඤ්ඤකම්මෙන සංයුත්තා, නිබ්බත්තිස්සන්ති තාවදෙ;

සදා පමුදිතො චායං, භවිස්සති අනාමයො.

22. ‘‘‘උපපජ්ජති යං යොනිං, දෙවත්තං අථ මානුසං;

සබ්බත්ථ සුඛිතො හුත්වා, මනුස්සත්තං ගමිස්සති.

23. ‘‘‘අජ්ඣායකො මන්තධරො, තිණ්ණං වෙදාන පාරගූ;

සම්බුද්ධං උපගන්ත්වාන, අරහා සො භවිස්සති’.

24. ‘‘යතො සරාමි අත්තානං, යතො පත්තොස්මි විඤ්ඤුතං;

භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

25. ‘‘වරධම්මමනුප්පත්තො, රාගදොසෙ සමූහනිං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණො, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

26. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

27. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

28. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා තිස්සමෙත්තෙය්‍යො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

තිස්සමෙත්තෙය්‍යත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

2. පුණ්ණකත්ථෙරඅපදානං

29. ‘‘පබ්භාරකූටං නිස්සාය, සයම්භූ අපරාජිතො;

ආබාධිකො ච සො [ආබාධිකො ගරු (සී.)] බුද්ධො, වසති පබ්බතන්තරෙ.

30. ‘‘මම අස්සමසාමන්තා, පනාදො ආසි තාවදෙ;

බුද්ධෙ නිබ්බායමානම්හි, ආලොකො උදපජ්ජථ [ආසි තාවදෙ (ස්‍යා. ක.)].

31. ‘‘යාවතා වනසණ්ඩස්මිං, අච්ඡකොකතරච්ඡකා;

වාළා ච [බ්‍යග්ඝා (සී.)] කෙසරී සබ්බෙ, අභිගජ්ජිංසු තාවදෙ.

32. ‘‘උප්පාතං තමහං දිස්වා, පබ්භාරං අගමාසහං;

තත්ථද්දස්සාසිං සම්බුද්ධං, නිබ්බුතං අපරාජිතං.

33. ‘‘සුඵුල්ලං සාලරාජංව, සතරංසිංව උග්ගතං;

වීතච්චිකංව අඞ්ගාරං, නිබ්බුතං අපරාජිතං.

34. ‘‘තිණං කට්ඨඤ්ච පූරෙත්වා, චිතකං තත්ථකාසහං;

චිතකං සුකතං කත්වා, සරීරං ඣාපයිං අහං.

35. ‘‘සරීරං ඣාපයිත්වාන, ගන්ධතොයං සමොකිරිං;

අන්තලික්ඛෙ ඨිතො යක්ඛො, නාමමග්ගහි තාවදෙ.

36. ‘‘යං පූරිතං [තං පූරිතං (ස්‍යා.), සප්පුරිස (ක.)] තයා කිච්චං, සයම්භුස්ස මහෙසිනො;

පුණ්ණකො නාම නාමෙන, සදා හොහි තුවං [යදා හොසි තුවං (ස්‍යා.), සදා හොහිති ත්වං (ක.)] මුනෙ.

37. ‘‘තම්හා කායා චවිත්වාන, දෙවලොකං අගච්ඡහං;

තත්ථ දිබ්බමයො ගන්ධො, අන්තලික්ඛා පවස්සති [අන්තලික්ඛෙ පවායති (සී.)].

38. ‘‘තත්‍රාපි නාමධෙය්‍යං මෙ, පුණ්ණකොති අහූ තදා;

දෙවභූතො මනුස්සො වා, සඞ්කප්පං පූරයාමහං.

39. ‘‘ඉදං පච්ඡිමකං මය්හං, චරිමො වත්තතෙ භවො;

ඉධාපි පුණ්ණකො නාම, නාමධෙය්‍යං පකාසති.

40. ‘‘තොසයිත්වාන සම්බුද්ධං, ගොතමං සක්‍යපුඞ්ගවං;

සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, විහරාමි අනාසවො.

41. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, තනුකිච්චස්සිදං ඵලං.

42. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

43. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

44. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පුණ්ණකො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

පුණ්ණකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

3. මෙත්තගුත්ථෙරඅපදානං

45. ‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ, අසොකො නාම පබ්බතො;

තත්ථාසි අස්සමො මය්හං, විස්සකම්මෙන [විසුකම්මෙන (සී. ස්‍යා. ක.)] මාපිතො.

46. ‘‘සුමෙධො නාම සම්බුද්ධො, අග්ගො කාරුණිකො මුනි;

නිවාසයිත්වා පුබ්බණ්හෙ, පිණ්ඩාය මෙ [මං (සී.)] උපාගමි.

47. ‘‘උපාගතං මහාවීරං, සුමෙධං ලොකනායකං;

පග්ගය්හ සුගතපත්තං [සුගතං පත්තං (සී.), සුභකං පත්තං (පී.)], සප්පිතෙලං අපූරයිං [සප්පිතෙලෙන පූරයිං (සී.), සප්පිතෙලස්ස’පූරයිං (?)].

48. ‘‘දත්වානහං බුද්ධසෙට්ඨෙ, සුමෙධෙ ලොකනායකෙ;

අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වාන, භිය්‍යො [භීයො (සී.), භීය්‍යො (පී.)] හාසං ජනෙසහං.

49. ‘‘ඉමිනා සප්පිදානෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

දෙවභූතො මනුස්සො වා, ලභාමි විපුලං සුඛං.

50. ‘‘විනිපාතං විවජ්ජෙත්වා, සංසරාමි භවාභවෙ;

තත්ථ චිත්තං පණිධිත්වා, ලභාමි අචලං පදං.

51. ‘‘ලාභා තුය්හං සුලද්ධං තෙ, යං මං අද්දක්ඛි බ්‍රාහ්මණ;

මම දස්සනමාගම්ම, අරහත්තං භවිස්සති [අරහා ත්වං භවිස්සසි (සී. පී.), අරහත්තං ගමිස්සසි (ස්‍යා.)].

52. ‘‘විස්සත්ථො [විස්සට්ඨො (ස්‍යා. පී.), විසට්ඨො (ක.)] හොහි මා භායි, අධිගන්ත්වා මහායසං;

මමඤ්හි සප්පිං දත්වාන, පරිමොක්ඛසි ජාතියා.

53. ‘‘ඉමිනා සප්පිදානෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

දෙවභූතො මනුස්සො වා, ලභසෙ විපුලං සුඛං.

54. ‘‘ඉමිනා සප්පිදානෙන, මෙත්තචිත්තවතාය ච;

අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, දෙවලොකෙ රමිස්සසි.

55. ‘‘අට්ඨතිංසතික්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරාජා භවිස්සසි;

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

56. ‘‘එකපඤ්ඤාසක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී භවිස්සසි;

චාතුරන්තො විජිතාවී, ජම්බුමණ්ඩස්ස [ජම්බුසණ්ඩස්ස (සී. පී.)] ඉස්සරො.

57. ‘‘මහාසමුද්දොවක්ඛොභො, දුද්ධරො පථවී යථා;

එවමෙව ච තෙ භොගා, අප්පමෙය්‍යා භවිස්සරෙ.

58. ‘‘සට්ඨිකොටී හිරඤ්ඤස්ස, චජිත්වා [චත්වාන (සී. ක.), දත්වාන (ස්‍යා. පී.)] පබ්බජිං අහං;

කිං කුසලං ගවෙසන්තො, බාවරිං උපසඞ්කමිං.

59. ‘‘තත්ථ මන්තෙ අධීයාමි, ඡළඞ්ගං නාම ලක්ඛණං;

තමන්ධකාරං විධමං, උප්පජ්ජි ත්වං මහාමුනි.

60. ‘‘තව දස්සනකාමොහං, ආගතොම්හි මහාමුනි;

තව ධම්මං සුණිත්වාන, පත්තොම්හි අචලං පදං.

61. ‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, සප්පිං බුද්ධස්සදාසහං;

එත්ථන්තරෙ නාභිජානෙ, සප්පිං විඤ්ඤාපිතං [විඤ්ඤාපිතා (?)] මයා.

62. ‘‘මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, උප්පජ්ජති යදිච්ඡකං;

චිත්තමඤ්ඤාය නිබ්බත්තං, සබ්බෙ සන්තප්පයාමහං.

63. ‘‘අහො බුද්ධා අහො ධම්මා [අහො බුද්ධො අහො ධම්මො (සී.) ථෙරගා. 201 ථෙරගාථාය තදට්ඨකථාය ච සංසන්දෙතබ්බං], අහො නො සත්ථු සම්පදා;

ථොකඤ්හි සප්පිං දත්වාන, අප්පමෙය්‍යං ලභාමහං.

64. ‘‘මහාසමුද්දෙ උදකං, යාවතා නෙරුපස්සතො;

මම සප්පිං උපාදාය, කලභාගං න හෙස්සති [හිස්සති (ස්‍යා. ක.), එස්සති (සී.)].

65. ‘‘යාවතා චක්කවාළස්ස, කරියන්තස්ස [කාරයන්තස්ස (ස්‍යා.), කයිරන්තස්ස (පී.), ආහරන්තස්ස (ක.)] රාසිතො;

මම නිබ්බත්තවත්ථානං [මයා නිවත්ථවත්ථානං (පී.)], ඔකාසො සො න සම්මති.

66. ‘‘පබ්බතරාජා හිමවා, පවරොපි සිලුච්චයො;

මමානුලිත්තගන්ධස්ස, උපනිධිං [උපනිධං (සී. ස්‍යා. ක.), උපනීයං (පී.)] න හෙස්සති.

67. ‘‘වත්ථං ගන්ධඤ්ච සප්පිඤ්ච, අඤ්ඤඤ්ච දිට්ඨධම්මිකං;

අසඞ්ඛතඤ්ච නිබ්බානං, සප්පිදානස්සිදං ඵලං.

68. ‘‘සතිපට්ඨානසයනො, සමාධිඣානගොචරො;

බොජ්ඣඞ්ගභොජනො [… ජනනො (ස්‍යා. ක.)] අජ්ජ, සප්පිදානස්සිදං ඵලං.

69. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

70. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

71. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මෙත්තගූ ථෙරො ඉමා ගාථායො

අභාසිත්ථාති.

මෙත්තගුත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

4. ධොතකත්ථෙරඅපදානං

72. ‘‘ගඞ්ගා භාගීරථී නාම, හිමවන්තා පභාවිතා [හිමවන්තප්පභාවිතා (සී.)];

හංසවතියා ද්වාරෙන, අනුසන්දති තාවදෙ.