40. පිලින්දවච්ඡවග්ගො

1. පිලින්දවච්ඡත්ථෙරඅපදානං

1. ‘‘නගරෙ හංසවතියා, ආසිං දොවාරිකො අහං;

අක්ඛොභං අමිතං භොගං, ඝරෙ සන්නිචිතං මම.

2. ‘‘රහොගතො නිසීදිත්වා, පහංසිත්වාන මානසං [සම්පහංසිත්ව මානසං (සී.)];

නිසජ්ජ පාසාදවරෙ, එවං චින්තෙසහං තදා.

(චින්තනාකාරො)

3. ‘‘‘බහූ මෙධිගතා භොගා, ඵීතං අන්තෙපුරං මම;

රාජාපි [රාජිසි (ක.)] සන්නිමන්තෙසි, ආනන්දො පථවිස්සරො.

4. ‘‘‘අයඤ්ච බුද්ධො උප්පන්නො, අධිච්චුප්පත්තිකො මුනි;

සංවිජ්ජන්ති ච මෙ භොගා, දානං දස්සාමි සත්ථුනො.

5. ‘‘‘පදුමෙන රාජපුත්තෙන, දින්නං දානවරං ජිනෙ;

හත්ථිනාගෙ ච පල්ලඞ්කෙ, අපස්සෙනඤ්චනප්පකං.

6. ‘‘‘අහම්පි දානං දස්සාමි, සඞ්ඝෙ ගණවරුත්තමෙ;

අදින්නපුබ්බමඤ්ඤෙසං, භවිස්සං ආදිකම්මිකො.

7. ‘‘‘චින්තෙත්වාහං බහුවිධං, යාගෙ යස්ස සුඛංඵලං;

පරික්ඛාරදානමද්දක්ඛිං, මම සඞ්කප්පපූරණං.

8. ‘‘‘පරික්ඛාරානි දස්සාමි, සඞ්ඝෙ ගණවරුත්තමෙ;

අදින්නපුබ්බමඤ්ඤෙසං, භවිස්සං ආදිකම්මිකො’.

(දානවත්ථුසම්පාදනං)

9. ‘‘නළකාරෙ උපාගම්ම, ඡත්තං කාරෙසි තාවදෙ;

ඡත්තසතසහස්සානි, එකතො සන්නිපාතයිං.

10. ‘‘දුස්සසතසහස්සානි, එකතො සන්නිපාතයිං;

පත්තසතසහස්සානි, එකතො සන්නිපාතයිං.

11. ‘‘වාසියො සත්ථකෙ චාපි, සූචියො නඛඡෙදනෙ;

හෙට්ඨාඡත්තෙ ඨපාපෙසිං, කාරෙත්වා තදනුච්ඡවෙ.

12. ‘‘විධූපනෙ තාලවණ්ටෙ, මොරහත්ථෙ ච චාමරෙ;

පරිස්සාවනෙ තෙලධාරෙ [තෙලධරෙ (සී.)], කාරයිං තදනුච්ඡවෙ.

13. ‘‘සූචිඝරෙ අංසබද්ධෙ, අථොපි කායබන්ධනෙ;

ආධාරකෙ ච සුකතෙ, කාරයිං තදනුච්ඡවෙ.

14. ‘‘පරිභොගභාජනෙ ච, අථොපි ලොහථාලකෙ;

භෙසජ්ජෙ පූරයිත්වාන, හෙට්ඨාඡත්තෙ ඨපෙසහං.

15. ‘‘වචං උසීරං ලට්ඨිමධුං, පිප්ඵලී මරිචානි ච;

හරීතකිං සිඞ්ගීවෙරං, සබ්බං පූරෙසි භාජනෙ.

16. ‘‘උපාහනා පාදුකායො, අථො උදකපුඤ්ඡනෙ;

කත්තරදණ්ඩෙ සුකතෙ, කාරයිං තදනුච්ඡවෙ.

17. ‘‘ඔසධඤ්ජනනාළී ච [ඔසධං අඤ්ජනාපිච (ස්‍යා.)], සලාකා ධම්මකුත්තරා;

කුඤ්චිකා පඤ්චවණ්ණෙහි, සිබ්බිතෙ කුඤ්චිකාඝරෙ.

18. ‘‘ආයොගෙ ධූමනෙත්තෙ ච, අථොපි දීපධාරකෙ;

තුම්බකෙ ච කරණ්ඩෙ ච, කාරයිං තදනුච්ඡවෙ.

19. ‘‘සණ්ඩාසෙ පිප්ඵලෙ චෙව, අථොපි මලහාරකෙ;

භෙසජ්ජථවිකෙ චෙව, කාරයිං තදනුච්ඡවෙ.

20. ‘‘ආසන්දියො පීඨකෙ ච, පල්ලඞ්කෙ චතුරොමයෙ;

තදනුච්ඡවෙ කාරයිත්වා, හෙට්ඨාඡත්තෙ ඨපෙසහං.

21. ‘‘උණ්ණාභිසී තූලභිසී, අථොපි පීඨිකාභිසී [පීඨකාභිසී (ස්‍යා. ක.)];

බිම්බොහනෙ [බිබ්බොහනෙ (ස්‍යා. ක.)] ච සුකතෙ, කාරයිං තදනුච්ඡවෙ.

22. ‘‘කුරුවින්දෙ මධුසිත්ථෙ, තෙලං හත්ථප්පතාපකං;

සිපාටිඵලකෙ සුචී, මඤ්චං අත්ථරණෙන ච.

23. ‘‘සෙනාසනෙ පාදපුඤ්ඡෙ, සයනාසනදණ්ඩකෙ;

දන්තපොණෙ ච ආටලී [කථලිං (ස්‍යා.)], සීසාලෙපනගන්ධකෙ.

24. ‘‘අරණී ඵලපීඨෙ [පලාලපීඨෙ (සී.)] ච, පත්තපිධානථාලකෙ;

උදකස්ස කටච්ඡූ ච, චුණ්ණකං රජනම්බණං [රජනම්මණං (සී.)].

25. ‘‘සම්මජ්ජනං [සම්මුඤ්ජනං (ස්‍යා.), සම්මජ්ජනිං, සම්මුඤ්ජනිං (?)] උදපත්තං, තථා වස්සිකසාටිකං;

නිසීදනං කණ්ඩුච්ඡාදි, අථ අන්තරවාසකං.

26. ‘‘උත්තරාසඞ්ගසඞ්ඝාටී, නත්ථුකං මුඛසොධනං;

බිළඞ්ගලොණං පහූතඤ්ච [ලොණභූතඤ්ච (ක.)], මධුඤ්ච දධිපානකං.

27. ‘‘ධූපං [ධූමං (ක.)] සිත්ථං පිලොතිඤ්ච, මුඛපුඤ්ඡනසුත්තකං;

දාතබ්බං නාම යං අත්ථි, යඤ්ච කප්පති සත්ථුනො.

28. ‘‘සබ්බමෙතං සමානෙත්වා, ආනන්දං උපසඞ්කමිං;

උපසඞ්කම්ම රාජානං, ජනෙතාරං මහෙසිනො [මහෙසිනං (සී.), මහායසං (ස්‍යා.), මහිස්සරං (ක.)];

සිරසා අභිවාදෙත්වා, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

(දානොකාසයාචනා)

29. ‘‘‘එකතො ජාතසංවද්ධා, උභින්නං එකතො මනං [යසො (ස්‍යා.), මනො (?)];

සාධාරණා සුඛදුක්ඛෙ, උභො ච අනුවත්තකා.

30. ‘‘‘අත්ථි චෙතසිකං දුක්ඛං, තවාධෙය්‍යං අරින්දම;

යදි සක්කොසි තං දුක්ඛං, විනොදෙය්‍යාසි ඛත්තිය.

31. ‘‘‘තව දුක්ඛං මම දුක්ඛං, උභින්නං එකතො මනො [මනං (සී. ස්‍යා.)];

නිට්ඨිතන්ති විජානාහි, මමාධෙය්‍යං සචෙ තුවං.

32. ‘‘‘ජානාහි ඛො මහාරාජ, දුක්ඛං මෙ දුබ්බිනොදයං;

පහු සමානො ගජ්ජසු, එකං තෙ දුච්චජං වරං.

33. ‘‘‘යාවතා විජිතෙ අත්ථි, යාවතා මම ජීවිතං;

එතෙහි යදි තෙ අත්ථො, දස්සාමි අවිකම්පිතො.

34. ‘‘‘ගජ්ජිතං ඛො තයා දෙව, මිච්ඡා තං බහු ගජ්ජිතං;

ජානිස්සාමි තුවං අජ්ජ, සබ්බධම්මෙ [සච්චධම්මෙ (?)] පතිට්ඨිතං.

35. ‘‘‘අතිබාළ්හං නිපීළෙසි, දදමානස්ස මෙ සතො;

කිං තෙ මෙ පීළිතෙනත්ථො, පත්ථිතං තෙ කථෙහි මෙ.

36. ‘‘‘ඉච්ඡාමහං මහාරාජ, බුද්ධසෙට්ඨං අනුත්තරං;

භොජයිස්සාමි සම්බුද්ධං, වජ්ජං [වඤ්චුං (?)] මෙ මාහු ජීවිතං.

37. ‘‘‘අඤ්ඤං තෙහං වරං දම්මි, මා යාචිත්ථො තථාගතං [අයාචිතො තථාගතො (ස්‍යා. ක.)];

අදෙය්‍යො කස්සචි බුද්ධො, මණි ජොතිරසො යථා.

38. ‘‘‘නනු තෙ ගජ්ජිතං දෙව, යාව ජීවිතමත්තනො [විජිතමත්ථිතං (ක.), ජීවිතමත්ථිකං (ස්‍යා.)];

ජීවිතං [විජිතං (ක.)] දදමානෙන, යුත්තං දාතුං තථාගතං.

39. ‘‘‘ඨපනීයො මහාවීරො, අදෙය්‍යො කස්සචි ජිනො;

න මෙ පටිස්සුතො බුද්ධො, වරස්සු අමිතං ධනං.

40. ‘‘‘විනිච්ඡයං පාපුණාම, පුච්ඡිස්සාම විනිච්ඡයෙ;

යථාසණ්ඨං [යථාසන්තං (සී.)] කථෙස්සන්ති, පටිපුච්ඡාම තං තථා.

41. ‘‘‘රඤ්ඤො හත්ථෙ ගහෙත්වාන, අගමාසිං විනිච්ඡයං;

පුරතො අක්ඛදස්සානං, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

42. ‘‘‘සුණන්තු මෙ අක්ඛදස්සා, රාජා වරමදාසි මෙ;

න කිඤ්චි ඨපයිත්වාන, ජීවිතම්පි [විජිතංපි (ක.)] පවාරයි.

43. ‘‘‘තස්ස මෙ වරදින්නස්ස, බුද්ධසෙට්ඨං වරිං අහං;

සුදින්නො හොති මෙ බුද්ධො, ඡින්දථ සංසයං මම.

44. ‘‘‘සොස්සාම තව වචනං, භූමිපාලස්ස රාජිනො;

උභින්නං වචනං සුත්වා, ඡින්දිස්සාමෙත්ථ සංසයං.

45. ‘‘‘සබ්බං දෙව තයා දින්නං, ඉමස්ස සබ්බගාහිකං [සබ්බගාහිතං (ස්‍යා. ක.)];

න කිඤ්චි ඨපයිත්වාන, ජීවිතම්පි පවාරයි.

46. ‘‘‘කිච්ඡප්පත්තොව හුත්වාන, යාචී වරමනුත්තරං [යාවජීවමනුත්තරං (ස්‍යා. ක.)];

ඉමං සුදුක්ඛිතං ඤත්වා, අදාසිං සබ්බගාහිකං.

47. ‘‘‘පරාජයො තුවං [තවං (සී.)] දෙව, අස්ස දෙය්‍යො තථාගතො;

උභින්නං සංසයො ඡින්නො, යථාසණ්ඨම්හි [යථාසන්තම්හි (සී.)] තිට්ඨථ.

48. ‘‘‘රාජා තත්ථෙව ඨත්වාන, අක්ඛදස්සෙතදබ්‍රවි;

සම්මා මය්හම්පි දෙය්‍යාථ, පුන බුද්ධං ලභාමහං.

49. ‘‘‘පූරෙත්වා තව සඞ්කප්පං, භොජයිත්වා තථාගතං;

පුන දෙය්‍යාසි [දෙය්‍යාථ (ක.)] සම්බුද්ධං, ආනන්දස්ස යසස්සිනො’.

(නිමන්තනකථා)

50. ‘‘අක්ඛදස්සෙභිවාදෙත්වා, ආනන්දඤ්චාපි ඛත්තියං;

තුට්ඨො පමුදිතො හුත්වා, සම්බුද්ධමුපසඞ්කමිං.

51. ‘‘උපසඞ්කම්ම සම්බුද්ධං, ඔඝතිණ්ණමනාසවං;

සිරසා අභිවාදෙත්වා, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

52. ‘වසීසතසහස්සෙහි, අධිවාසෙහි චක්ඛුම;

හාසයන්තො මම චිත්තං, නිවෙසනමුපෙහි මෙ’.

53. ‘‘පදුමුත්තරො ලොකවිදූ, ආහුතීනං පටිග්ගහො;

මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, අධිවාසෙසි චක්ඛුමා.

54. ‘‘අධිවාසනමඤ්ඤාය, අභිවාදිය සත්ථුනො;

හට්ඨො උදග්ගචිත්තොහං, නිවෙසනමුපාගමිං.

(දානපටියාදනං)

55. ‘‘මිත්තාමච්චෙ සමානෙත්වා, ඉදං වචනමබ්‍රවිං;

‘සුදුල්ලභො මයා ලද්ධො, මණි ජොතිරසො යථා.

56. ‘‘‘කෙන තං පූජයිස්සාම, අප්පමෙය්‍යො අනූපමො;

අතුලො අසමො ධීරො, ජිනො අප්පටිපුග්ගලො.

57. ‘‘‘තථාසමසමො චෙව, අදුතියො නරාසභො;

දුක්කරං අධිකාරඤ්හි, බුද්ධානුච්ඡවිකං මයා.

58. ‘‘‘නානාපුප්ඵෙ සමානෙත්වා, කරොම පුප්ඵමණ්ඩපං;

බුද්ධානුච්ඡවිකං එතං, සබ්බපූජා භවිස්සති’.

59. ‘‘උප්පලං පදුමං වාපි, වස්සිකං අධිමුත්තකං [අතිමුත්තකං (?)];

චම්පකං [චන්දනං (ක.)] නාගපුප්ඵඤ්ච, මණ්ඩපං කාරයිං අහං.

60. ‘‘සතාසනසහස්සානි, ඡත්තච්ඡායාය පඤ්ඤපිං;

පච්ඡිමං ආසනං මය්හං, අධිකං සතමග්ඝති.

61. ‘‘සතාසනසහස්සානි, ඡත්තච්ඡායාය පඤ්ඤපිං;

පටියාදෙත්වා අන්නපානං, කාලං ආරොචයිං අහං.

62. ‘‘ආරොචිතම්හි කාලම්හි, පදුමුත්තරො මහාමුනි;

වසීසතසහස්සෙහි, නිවෙසනමුපෙසි මෙ.

63. ‘‘ධාරෙන්තං උපරිච්ඡත්තං [ධාරෙන්තමුපරිච්ඡත්තෙ (සී.)], සුඵුල්ලපුප්ඵමණ්ඩපෙ;

වසීසතසහස්සෙහි, නිසීදි පුරිසුත්තමො.

64. ‘‘‘ඡත්තසතසහස්සානි, සතසහස්සමාසනං;

කප්පියං අනවජ්ජඤ්ච, පටිගණ්හාහි චක්ඛුම’.

65. ‘‘පදුමුත්තරො ලොකවිදූ, ආහුතීනං පටිග්ගහො;

මමං තාරෙතුකාමො සො, සම්පටිච්ඡි මහාමුනි.

(දානකථා)

66. ‘‘භික්ඛුනො එකමෙකස්ස, පච්චෙකං පත්තමදාසහං;

ජහිංසු සුම්භකං [පුබ්බකං (සී.), සම්භතං (ස්‍යා.), මත්තිකං (?)] පත්තං, ලොහපත්තං අධාරයුං.

67. ‘‘සත්තරත්තින්දිවං බුද්ධො, නිසීදි පුප්ඵමණ්ඩපෙ;

බොධයන්තො බහූ සත්තෙ, ධම්මචක්කං පවත්තයි.

68. ‘‘ධම්මචක්කං පවත්තෙන්තො, හෙට්ඨතො පුප්ඵමණ්ඩපෙ;

චුල්ලාසීතිසහස්සානං, ධම්මාභිසමයො අහු.

69. ‘‘සත්තමෙ දිවසෙ පත්තෙ, පදුමුත්තරො මහාමුනි;

ඡත්තච්ඡායායමාසීනො, ඉමා ගාථා අභාසථ.

(බ්‍යාකරණං)

70. ‘‘‘අනූනකං දානවරං, යො මෙ පාදාසි මාණවො;

තමහං කිත්තයිස්සාමි, සුණාථ මම භාසතො.