3. සුභූතිවග්ගො

1. සුභූතිත්ථෙරඅපදානං

1. ‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ, නිසභො නාම පබ්බතො;

අස්සමො සුකතො මය්හං, පණ්ණසාලා සුමාපිතා.

2. ‘‘කොසියො නාම නාමෙන, ජටිලො උග්ගතාපනො;

එකාකියො [එකාකිකො (ක.)] අදුතියො, වසාමි නිසභෙ තදා.

3. ‘‘ඵලං මූලඤ්ච පණ්ණඤ්ච, න භුඤ්ජාමි අහං තදා;

පවත්තංව සුපාතාහං [පවත්තපණ්ඩුපත්තානි (සී.)], උපජීවාමි තාවදෙ.

4. ‘‘නාහං කොපෙමි ආජීවං, චජමානොපි ජීවිතං;

ආරාධෙමි සකං චිත්තං, විවජ්ජෙමි අනෙසනං.

5. ‘‘රාගූපසංහිතං චිත්තං, යදා උප්පජ්ජතෙ මම;

සයංව පච්චවෙක්ඛාමි, එකග්ගො තං දමෙමහං.

6. ‘‘‘රජ්ජසෙ රජ්ජනීයෙ ච, දුස්සනීයෙ ච දුස්සසෙ;

මුය්හසෙ මොහනීයෙ ච, නික්ඛමස්සු වනා තුවං.

7. ‘‘‘විසුද්ධානං අයං වාසො, නිම්මලානං තපස්සිනං;

මා ඛො විසුද්ධං දූසෙසි, නික්ඛමස්සු වනා තුවං.

8. ‘‘‘අගාරිකො භවිත්වාන, යදා පුත්තං [සදායුත්තං (සී.), යදායුත්තං (ස්‍යා.)], ලභිස්සසි;

උභොපි මා විරාධෙසි, නික්ඛමස්සු වනා තුවං.

9. ‘‘‘ඡවාලාතං යථා කට්ඨං, න ක්වචි කිච්චකාරකං;

නෙව ගාමෙ අරඤ්ඤෙ වා, න හි තං කට්ඨසම්මතං.

10. ‘‘‘ඡවාලාතූපමො ත්වංසි, න ගිහී නාපි සඤ්ඤතො;

උභතො මුත්තකො අජ්ජ, නික්ඛමස්සු වනා තුවං.

11. ‘‘‘සියා නු ඛො තව එතං, කො පජානාති තෙ ඉදං;

සද්ධාධුරං වහිසි [සද්ධාධුරං ජහසි (සී.), සීඝං ධුරං වහිසි (ස්‍යා.)] මෙ, කොසජ්ජබහුලාය ච.

12. ‘‘‘ජිගුච්ඡිස්සන්ති තං විඤ්ඤූ, අසුචිං නාගරිකො යථා;

ආකඩ්ඪිත්වාන ඉසයො, චොදයිස්සන්ති තං සදා.

13. ‘‘‘තං විඤ්ඤූ පවදිස්සන්ති, සමතික්කන්තසාසනං;

සංවාසං අලභන්තො හි, කථං ජීවිහිසි [ජීවිස්සසි (සී.)] තුවං.

14. ‘‘‘තිධාපභින්නං මාතඞ්ගං, කුඤ්ජරං සට්ඨිහායනං;

බලී නාගො උපගන්ත්වා, යූථා නීහරතෙ ගජං.

15. ‘‘‘යූථා විනිස්සටො සන්තො, සුඛං සාතං න වින්දති;

දුක්ඛිතො විමනො හොති, පජ්ඣායන්තො පවෙධති.

16. ‘‘‘තථෙව ජටිලා තම්පි, නීහරිස්සන්ති දුම්මතිං;

තෙහි ත්වං නිස්සටො සන්තො, සුඛං සාතං න ලච්ඡසි.

17. ‘‘‘දිවා වා යදි වා රත්තිං, සොකසල්ලසමප්පිතො;

ඩය්හසි පරිළාහෙන, ගජො යූථාව නිස්සටො.

18. ‘‘‘ජාතරූපං යථා කූටං, නෙව ඣායති [යායති (ස්‍යා.)] කත්ථචි;

තථා සීලවිහීනො ත්වං, න ඣායිස්සසි [යාරිස්සති (ස්‍යා.)] කත්ථචි.

19. ‘‘‘අගාරං වසමානොපි, කථං ජීවිහිසි තුවං;

මත්තිකං පෙත්තිකඤ්චාපි, නත්ථි තෙ නිහිතං ධනං.

20. ‘‘‘සයං කම්මං කරිත්වාන, ගත්තෙ සෙදං පමොචයං;

එවං ජීවිහිසි ගෙහෙ, සාධු තෙ තං න රුච්චති.

21. ‘‘‘එවාහං තත්ථ වාරෙමි, සංකිලෙසගතං මනං;

නානාධම්මකථං කත්වා, පාපා චිත්තං නිවාරයිං’.

22. ‘‘එවං මෙ විහරන්තස්ස, අප්පමාදවිහාරිනො;

තිංසවස්සසහස්සානි, විපිනෙ මෙ අතික්කමුං.

23. ‘‘අප්පමාදරතං දිස්වා, උත්තමත්ථං ගවෙසකං;

පදුමුත්තරසම්බුද්ධො, ආගච්ඡි මම සන්තිකං.

24. ‘‘තිම්බරූසකවණ්ණාභො, අප්පමෙය්‍යො අනූපමො;

රූපෙනාසදිසො බුද්ධො, ආකාසෙ චඞ්කමී තදා.

25. ‘‘සුඵුල්ලො සාලරාජාව, විජ්ජූවබ්භඝනන්තරෙ;

ඤාණෙනාසදිසො බුද්ධො, ආකාසෙ චඞ්කමී තදා.

26. ‘‘සීහරාජා වසම්භීතො [ඡම්භිතො (ක.)],

ගජරාජාව දප්පිතො [දම්මිතො (ක.)].

ලාසිතො [අභීතො (ස්‍යා.)] බ්‍යග්ඝරාජාව, ආකාසෙ චඞ්කමී තදා.

27. ‘‘සිඞ්ගීනික්ඛසවණ්ණාභො, ඛදිරඞ්ගාරසන්නිභො;

මණි යථා ජොතිරසො, ආකාසෙ චඞ්කමී තදා.

28. ‘‘විසුද්ධකෙලාසනිභො, පුණ්ණමායෙව චන්දිමා;

මජ්ඣන්හිකෙව [මජ්ඣන්තිකෙව (සබ්බත්ථ)] සූරියො, ආකාසෙ චඞ්කමී තදා.

29. ‘‘දිස්වා නභෙ චඞ්කමන්තං, එවං චින්තෙසහං තදා;

‘දෙවො නු ඛො අයං සත්තො, උදාහු මනුජො අයං.

30. ‘‘‘න මෙ සුතො වා දිට්ඨො වා, මහියා එදිසො නරො;

අපි මන්තපදං අත්ථි, අයං සත්ථා භවිස්සති’.

31. ‘‘එවාහං චින්තයිත්වාන, සකං චිත්තං පසාදයිං;

නානාපුප්ඵඤ්ච ගන්ධඤ්ච, සන්නිපාතෙසහං [සන්නිපාතෙත්වාහං (සී.)] තදා.

32. ‘‘පුප්ඵාසනං පඤ්ඤපෙත්වා, සාධුචිත්තං මනොරමං;

නරසාරථිනං අග්ගං, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

33. ‘‘‘ඉදං මෙ ආසනං වීර, පඤ්ඤත්තං තවනුච්ඡවං;

හාසයන්තො මමං චිත්තං, නිසීද කුසුමාසනෙ’.

34. ‘‘නිසීදි තත්ථ භගවා, අසම්භීතොව [අඡම්භිතොව (ක.)] කෙසරී;

සත්තරත්තින්දිවං බුද්ධො, පවරෙ කුසුමාසනෙ.

35. ‘‘නමස්සමානො අට්ඨාසිං, සත්තරත්තින්දිවං අහං;

වුට්ඨහිත්වා සමාධිම්හා, සත්ථා ලොකෙ අනුත්තරො;

මම කම්මං පකිත්තෙන්තො, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

36. ‘‘‘භාවෙහි බුද්ධානුස්සතිං, භාවනානමනුත්තරං;

ඉමං සතිං භාවයිත්වා, පූරයිස්සසි මානසං.

37. ‘‘‘තිංසකප්පසහස්සානි, දෙවලොකෙ රමිස්සසි;

අසීතික්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජං කරිස්සසි;

සහස්සක්ඛත්තුං චක්කවත්තී, රාජා රට්ඨෙ භවිස්සසි.

38. ‘‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං;

අනුභොස්සසි තං සබ්බං, බුද්ධානුස්සතියා ඵලං.

39. ‘‘‘භවාභවෙ සංසරන්තො, මහාභොගං ලභිස්සසි;

භොගෙ තෙ ඌනතා නත්ථි, බුද්ධානුස්සතියා ඵලං.

40. ‘‘‘කප්පසතසහස්සම්හි, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

41. ‘‘‘අසීතිකොටිං ඡඩ්ඩෙත්වා, දාසෙ කම්මකරෙ බහූ;

ගොතමස්ස භගවතො, සාසනෙ පබ්බජිස්සසි.

42. ‘‘‘ආරාධයිත්වා සම්බුද්ධං, ගොතමං සක්‍යපුඞ්ගවං;

සුභූති නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො.

43. ‘‘‘භික්ඛුසඞ්ඝෙ නිසීදිත්වා, දක්ඛිණෙය්‍යගුණම්හි තං;

තථාරණවිහාරෙ ච, ද්වීසු අග්ගෙ ඨපෙස්සති’.

44. ‘‘ඉදං වත්වාන සම්බුද්ධො, ජලජුත්තමනාමකො;

නභං අබ්භුග්ගමී වීරො, හංසරාජාව අම්බරෙ.

45. ‘‘සාසිතො ලොකනාථෙන, නමස්සිත්වා තථාගතං;

සදා භාවෙමි මුදිතො, බුද්ධානුස්සතිමුත්තමං.

46. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසං අගච්ඡහං.

47. ‘‘අසීතික්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජමකාරයිං;

සහස්සක්ඛත්තුං රාජා ච, චක්කවත්තී අහොසහං.

48. ‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං;

අනුභොමි සුසම්පත්තිං, බුද්ධානුස්සතියා ඵලං.

49. ‘‘භවාභවෙ සංසරන්තො, මහාභොගං ලභාමහං;

භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, බුද්ධානුස්සතියා ඵලං.

50. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධානුස්සතියා ඵලං.

51. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සුභූති ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

සුභූතිත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

2. උපවානත්ථෙරඅපදානං

52. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

ජලිත්වා අග්ගික්ඛන්ධොව, සම්බුද්ධො පරිනිබ්බුතො.

53. ‘‘මහාජනා සමාගම්ම, පූජයිත්වා තථාගතං;

චිතං කත්වාන සුකතං, සරීරං අභිරොපයුං.

54. ‘‘සරීරකිච්චං කත්වාන, ධාතුං තත්ථ සමානයුං;

සදෙවමානුසා සබ්බෙ, බුද්ධථූපං අකංසු තෙ.

55. ‘‘පඨමා කඤ්චනමයා, දුතියාසි මණීමයා;

තතියා රූපියමයා, චතුත්ථී ඵලිකාමයා.

56. ‘‘තථා [තත්ථ (ස්‍යා. ක.)] පඤ්චමියා භූමි [නෙමි (සී.)], ලොහිතඞ්ගමයා අහු;

ඡට්ඨා මසාරගල්ලස්ස, සබ්බරතනමයූපරි.

57. ‘‘ජඞ්ඝා මණිමයා ආසි, වෙදිකා රතනමයා;

සබ්බසොණ්ණමයො ථූපො, උද්ධං යොජනමුග්ගතො.

58. ‘‘දෙවා තත්ථ සමාගන්ත්වා, එකතො මන්තයුං තදා;

මයම්පි ථූපං කස්සාම, ලොකනාථස්ස තාදිනො.

59. ‘‘ධාතු ආවෙණිකා නත්ථි, සරීරං එකපිණ්ඩිතං;

ඉමම්හි බුද්ධථූපම්හි, කස්සාම කඤ්චුකං මයං.

60. ‘‘දෙවා සත්තහි රත්නෙහි [සත්තරතනෙහි (සී.)], අඤ්ඤං වඩ්ඪෙසු යොජනං;

ථූපො ද්වියොජනුබ්බෙධො, තිමිරං බ්‍යපහන්ති සො.

61. ‘‘නාගා තත්ථ සමාගන්ත්වා, එකතො මන්තයුං තදා;

මනුස්සා චෙව දෙවා ච, බුද්ධථූපං අකංසු තෙ.

62. ‘‘මා නො පමත්තා අස්සුම්හ [අස්සුම්හා (සී. ස්‍යා.), ආසිම්හා (?)], අප්පමත්තා සදෙවකා;

මයම්පි ථූපං කස්සාම, ලොකනාථස්ස තාදිනො.

63. ‘‘ඉන්දනීලං මහානීලං, අථො ජොතිරසං මණිං;

එකතො සන්නිපාතෙත්වා, බුද්ධථූපං අඡාදයුං.

64. ‘‘සබ්බං මණිමයං ආසි, තාවතා බුද්ධචෙතියං;

තියොජනසමුබ්බිද්ධං [තීණි යොජනමුබ්බිද්ධං (සී. ක.)], ආලොකකරණං තදා.

65. ‘‘ගරුළා ච සමාගන්ත්වා, එකතො මන්තයුං තදා;

මනුස්සා දෙවා නාගා ච, බුද්ධථූපං අකංසු තෙ.

66. ‘‘‘මා නො පමත්තා අස්සුම්හ, අප්පමත්තා සදෙවකා;

මයම්පි ථූපං කස්සාම, ලොකනාථස්ස තාදිනො’.

67. ‘‘සබ්බං මණිමයං ථූපං, අකරුං තෙ ච කඤ්චුකං [සබ්බමණිමයං ථූපෙ, අකරුත්තරකඤ්චුකං (සී.)];

යොජනං තෙපි වඩ්ඪෙසුං, ආයතං බුද්ධචෙතියං.

68. ‘‘චතුයොජනමුබ්බිද්ධො, බුද්ධථූපො විරොචති;

ඔභාසෙති දිසා සබ්බා, සතරංසීව උග්ගතො.

69. ‘‘කුම්භණ්ඩා ච සමාගන්ත්වා, එකතො මන්තයුං තදා;

මනුස්සා චෙව දෙවා ච, නාගා ච ගරුළා තථා.

පච්චෙකං බුද්ධසෙට්ඨස්ස, අකංසු ථූපමුත්තමං.

70. ‘‘‘මා නො පමත්තා අස්සුම්හ, අප්පමත්තා සදෙවකා;

මයම්පි ථූපං කස්සාම, ලොකනාථස්ස තාදිනො;

රතනෙහි ඡාදෙස්සාම, ආයතං බුද්ධචෙතියං’.