(9-10) උස්සඞ්ඛපාදඋද්ධග්ගලොමතාලක්ඛණානි
212. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො [සමානො බහුනො ජනස්ස (සී. පී.)] අත්ථූපසංහිතං ධම්මූපසංහිතං වාචං භාසිතා අහොසි, බහුජනං නිදංසෙසි, පාණීනං හිතසුඛාවහො ධම්මයාගී. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමානි ද්වෙ මහාපුරිසලක්ඛණානි පටිලභති. උස්සඞ්ඛපාදො ච හොති, උද්ධග්ගලොමො ච.
‘‘සො තෙහි ලක්ඛණෙහි සමන්නාගතො, සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? අග්ගො ච හොති සෙට්ඨො ච පාමොක්ඛො ච උත්තමො ච පවරො ච කාමභොගීනං. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? අග්ගො ච හොති සෙට්ඨො ච පාමොක්ඛො ච උත්තමො ච පවරො ච සබ්බසත්තානං. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.
213. තත්ථෙතං වුච්චති –
‘‘අත්ථධම්මසහිතං [අත්ථධම්මසංහිතං (ක. සී. පී.), අත්ථධම්මුපසංහිතං (ක.)] පුරෙ ගිරං,
එරයං බහුජනං නිදංසයි;
පාණිනං හිතසුඛාවහො අහු,
ධම්මයාගමයජී [ධම්මයාගං අස්සජි (ක.)] අමච්ඡරී.
‘‘තෙන සො සුචරිතෙන කම්මුනා,
සුග්ගතිං වජති තත්ථ මොදති;
ලක්ඛණානි ච දුවෙ ඉධාගතො,
උත්තමප්පමුඛතාය [උත්තමසුඛතාය (ස්යා.), උත්තමපමුක්ඛතාය (ක.)] වින්දති.
‘‘උබ්භමුප්පතිතලොමවා සසො,
පාදගණ්ඨිරහු සාධුසණ්ඨිතා;
මංසලොහිතාචිතා තචොත්ථතා,
උපරිචරණසොභනා [උපරිජානුසොභනා (ස්යා.), උපරි ච පන සොභනා (සී. පී.)] අහු.
‘‘ගෙහමාවසති චෙ තථාවිධො,
අග්ගතං වජති කාමභොගිනං;
තෙන උත්තරිතරො න විජ්ජති,
ජම්බුදීපමභිභුය්ය ඉරියති.
‘‘පබ්බජම්පි ච අනොමනික්කමො,
අග්ගතං වජති සබ්බපාණිනං;
තෙන උත්තරිතරො න විජ්ජති,
සබ්බලොකමභිභුය්ය විහරතී’’ති.