(11) එණිජඞ්ඝලක්ඛණං

214. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො සක්කච්චං වාචෙතා අහොසි සිප්පං වා විජ්ජං වා චරණං වා කම්මං වා – ‘කිං තිමෙ ඛිප්පං විජානෙය්‍යුං, ඛිප්පං පටිපජ්ජෙය්‍යුං, න චිරං කිලිස්සෙය්‍යු’’න්ති. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමං මහාපුරිසලක්ඛණං පටිලභති. එණිජඞ්ඝො හොති.

‘‘සො තෙන ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? යානි තානි රාජාරහානි රාජඞ්ගානි රාජූපභොගානි රාජානුච්ඡවිකානි තානි ඛිප්පං පටිලභති. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? යානි තානි සමණාරහානි සමණඞ්ගානි සමණූපභොගානි සමණානුච්ඡවිකානි, තානි ඛිප්පං පටිලභති. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.

215. තත්ථෙතං වුච්චති –

‘‘සිප්පෙසු විජ්ජාචරණෙසු කම්මෙසු [කම්මසු (සී. පී.)],

කථං විජානෙය්‍යුං [විජානෙය්‍ය (සී. පී.), විජානෙය්‍යු (ස්‍යා.)] ලහුන්ති ඉච්ඡති;

යදූපඝාතාය න හොති කස්සචි,

වාචෙති ඛිප්පං න චිරං කිලිස්සති.

‘‘තං කම්මං කත්වා කුසලං සුඛුද්‍රයං [සුඛින්ද්‍රියං (ක.)],

ජඞ්ඝා මනුඤ්ඤා ලභතෙ සුසණ්ඨිතා;

වට්ටා සුජාතා අනුපුබ්බමුග්ගතා,

උද්ධග්ගලොමා සුඛුමත්තචොත්ථතා.

‘‘එණෙය්‍යජඞ්ඝොති තමාහු පුග්ගලං,

සම්පත්තියා ඛිප්පමිධාහු [ඛිප්පමිදාහු (?)] ලක්ඛණං;

ගෙහානුලොමානි යදාභිකඞ්ඛති,

අපබ්බජං ඛිප්පමිධාධිගච්ඡති [ඛිප්පමිදාධිගච්ඡති (?)].

‘‘සචෙ ච පබ්බජ්ජමුපෙති තාදිසො,

නෙක්ඛම්මඡන්දාභිරතො විචක්ඛණො;

අනුච්ඡවිකස්ස යදානුලොමිකං,

තං වින්දති ඛිප්පමනොමවික්කමො [නික්කමො (සී. ස්‍යා. පී.)]’’ති.