(7-8) කරචරණමුදුජාලතාලක්ඛණානි
210. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො චතූහි සඞ්ගහවත්ථූහි ජනං සඞ්ගාහකො අහොසි – දානෙන පෙය්යවජ්ජෙන [පියවාචෙන (ස්යා. ක.)] අත්ථචරියාය සමානත්තතාය. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමානි ද්වෙ මහාපුරිසලක්ඛණානි පටිලභති. මුදුතලුනහත්ථපාදො ච හොති ජාලහත්ථපාදො ච.
‘‘සො තෙහි ලක්ඛණෙහි සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? සුසඞ්ගහිතපරිජනො හොති, සුසඞ්ගහිතාස්ස හොන්ති බ්රාහ්මණගහපතිකා නෙගමජානපදා ගණකමහාමත්තා අනීකට්ඨා දොවාරිකා අමච්චා පාරිසජ්ජා රාජානො භොගියා කුමාරා. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? සුසඞ්ගහිතපරිජනො හොති, සුසඞ්ගහිතාස්ස හොන්ති භික්ඛූ භික්ඛුනියො උපාසකා උපාසිකායො දෙවා මනුස්සා අසුරා නාගා ගන්ධබ්බා. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.
211. තත්ථෙතං වුච්චති –
‘‘දානම්පි චත්ථචරියතඤ්ච [දානම්පි ච අත්ථචරියතම්පි ච (සී. පී.)],
පියවාදිතඤ්ච සමානත්තතඤ්ච [පියවදතඤ්ච සමානඡන්දතඤ්ච (සී. පී.)];
කරියචරියසුසඞ්ගහං බහූනං,
අනවමතෙන ගුණෙන යාති සග්ගං.
‘‘චවිය පුනරිධාගතො සමානො,
කරචරණමුදුතඤ්ච ජාලිනො ච;
අතිරුචිරසුවග්ගුදස්සනෙය්යං,
පටිලභති දහරො සුසු කුමාරො.
‘‘භවති පරිජනස්සවො විධෙය්යො,
මහිමං ආවසිතො සුසඞ්ගහිතො;
පියවදූ හිතසුඛතං ජිගීසමානො [ජිගිං සමානො (සී. ස්යා. පී.)],
අභිරුචිතානි ගුණානි ආචරති.
‘‘යදි ච ජහති සබ්බකාමභොගං,
කථයති ධම්මකථං ජිනො ජනස්ස;
වචනපටිකරස්සාභිප්පසන්නා,
සුත්වාන ධම්මානුධම්මමාචරන්තී’’ති.