(17-19) සීහපුබ්බද්ධකායාදිතිලක්ඛණං

224. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො බහුජනස්ස අත්ථකාමො අහොසි හිතකාමො ඵාසුකාමො යොගක්ඛෙමකාමො – ‘කින්තිමෙ සද්ධාය වඩ්ඪෙය්‍යුං, සීලෙන වඩ්ඪෙය්‍යුං, සුතෙන වඩ්ඪෙය්‍යුං [සුතෙන වඩ්ඪෙය්‍යුං, බුද්ධියා වඩ්ඪෙය්‍යුං (ස්‍යා.)], චාගෙන වඩ්ඪෙය්‍යුං, ධම්මෙන වඩ්ඪෙය්‍යුං, පඤ්ඤාය වඩ්ඪෙය්‍යුං, ධනධඤ්ඤෙන වඩ්ඪෙය්‍යුං, ඛෙත්තවත්ථුනා වඩ්ඪෙය්‍යුං, ද්විපදචතුප්පදෙහි වඩ්ඪෙය්‍යුං, පුත්තදාරෙහි වඩ්ඪෙය්‍යුං, දාසකම්මකරපොරිසෙහි වඩ්ඪෙය්‍යුං, ඤාතීහි වඩ්ඪෙය්‍යුං, මිත්තෙහි වඩ්ඪෙය්‍යුං, බන්ධවෙහි වඩ්ඪෙය්‍යු’න්ති. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමානි තීණි මහාපුරිසලක්ඛණානි පටිලභති. සීහපුබ්බද්ධකායො ච හොති චිතන්තරංසො ච සමවට්ටක්ඛන්ධො ච.

‘‘සො තෙහි ලක්ඛණෙහි සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? අපරිහානධම්මො හොති, න පරිහායති ධනධඤ්ඤෙන ඛෙත්තවත්ථුනා ද්විපදචතුප්පදෙහි පුත්තදාරෙහි දාසකම්මකරපොරිසෙහි ඤාතීහි මිත්තෙහි බන්ධවෙහි, න පරිහායති සබ්බසම්පත්තියා. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? අපරිහානධම්මො හොති, න පරිහායති සද්ධාය සීලෙන සුතෙන චාගෙන පඤ්ඤාය, න පරිහායති සබ්බසම්පත්තියා. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.

225. තත්ථෙතං වුච්චති –

‘‘සද්ධාය සීලෙන සුතෙන බුද්ධියා,

චාගෙන ධම්මෙන බහූහි සාධුහි;

ධනෙන ධඤ්ඤෙන ච ඛෙත්තවත්ථුනා,

පුත්තෙහි දාරෙහි චතුප්පදෙහි ච.

‘‘ඤාතීහි මිත්තෙහි ච බන්ධවෙහි ච,

බලෙන වණ්ණෙන සුඛෙන චූභයං;

කථං න හායෙය්‍යුං පරෙති ඉච්ඡති,

අත්ථස්ස මිද්ධී ච [ඉදං සමිද්ධඤ්ච (ක.), අද්ධං සමිද්ධඤ්ච (ස්‍යා.)] පනාභිකඞ්ඛති.

‘‘ස සීහපුබ්බද්ධසුසණ්ඨිතො අහු,

සමවට්ටක්ඛන්ධො ච චිතන්තරංසො;

පුබ්බෙ සුචිණ්ණෙන කතෙන කම්මුනා,

අහානියං පුබ්බනිමිත්තමස්ස තං.

‘‘ගිහීපි ධඤ්ඤෙන ධනෙන වඩ්ඪති,

පුත්තෙහි දාරෙහි චතුප්පදෙහි ච;

අකිඤ්චනො පබ්බජිතො අනුත්තරං,

පප්පොති බොධිං අසහානධම්මත’’න්ති [සම්බොධිමහානධම්මතන්ති (ස්‍යා. ක.) ටීකා ඔලොකෙතබ්බා].