1. පඨමලසුණසික්ඛාපදවණ්ණනා

තිංසකානන්තරං ධම්මා, ඡසට්ඨිසතසඞ්ගහා;

සඞ්ගීතා යෙ අයං දානි, හොති තෙසම්පි වණ්ණනා.

793. තත්ථ ලසුණවග්ගස්ස තාව පඨමසික්ඛාපදෙ – ද්වෙ තයො භණ්ඩිකෙති ද්වෙ වා තයො වා පොට්ටලිකෙ; සම්පුණ්ණමිඤ්ජානමෙතං අධිවචනං. න මත්තං ජානිත්වාති පමාණං අජානිත්වා ඛෙත්තපාලස්ස වාරෙන්තස්ස බහුං ලසුණං හරාපෙසි.

අඤ්ඤතරං හංසයොනින්ති සුවණ්ණහංසයොනිං. සො තාසං එකෙකන්ති සො හංසො ජාතිස්සරො අහොසි, අථ පුබ්බසිනෙහෙන ආගන්ත්වා තාසං එකෙකං පත්තං දෙති, තං තාපනතාලනච්ඡෙදනක්ඛමං සුවණ්ණමෙව හොති.

795. මාගධකන්ති මගධෙසු ජාතං. මගධරට්ඨෙ ජාතලසුණමෙව හි ඉධ ලසුණන්ති අධිප්පෙතං, තම්පි භණ්ඩිකලසුණමෙව, න එකද්විතිමිඤ්ජකං. කුරුන්දියං පන ජාතදෙසං අවත්වා ‘‘මාගධකං නාම භණ්ඩිකලසුණ’’න්ති වුත්තං. අජ්ඣොහාරෙ අජ්ඣොහාරෙති එත්ථ සචෙ ද්වෙ තයො භණ්ඩිකෙ එකතොයෙව සඞ්ඛාදිත්වා අජ්ඣොහරති, එකං පාචිත්තියං. භින්දිත්වා එකෙකං මිඤ්ජං ඛාදන්තියා පන පයොගගණනාය පාචිත්තියානීති.

797. පලණ්ඩුකාදීනං වණ්ණෙන වා මිඤ්ජාය වා නානත්තං වෙදිතබ්බං – වණ්ණෙන තාව පලණ්ඩුකො පණ්ඩුවණ්ණො හොති. භඤ්ජනකො ලොහිතවණ්ණො. හරිතකො හරිතපණ්ණවණ්ණො. මිඤ්ජාය පන පලණ්ඩුකස්ස එකා මිඤ්ජා හොති, භඤ්ජනකස්ස ද්වෙ, හරිතකස්ස තිස්සො. චාපලසුණො අමිඤ්ජකො, අඞ්කුරමත්තමෙව හි තස්ස හොති. මහාපච්චරියාදීසු පන ‘‘පලණ්ඩුකස්ස තීණි මිඤ්ජානි, භඤ්ජනකස්ස ද්වෙ, හරිතකස්ස එක’’න්ති වුත්තං. එතෙ පලණ්ඩුකාදයො සභාවෙනෙව වට්ටන්ති. සූපසම්පාකාදීසු පන මාගධකම්පි වට්ටති. තඤ්හි පච්චමානෙසු මුග්ගසූපාදීසු වා මච්ඡමංසවිකතියා වා තෙලාදීසු වා බදරසාළවාදීසු වා අම්බිලසාකාදීසු වා උත්තරිභඞ්ගෙසු වා යත්ථ කත්ථචි අන්තමසො යාගුභත්තෙපි පක්ඛිපිතුං වට්ටති. සෙසමෙත්ථ උත්තානමෙව.

එළකලොමසමුට්ඨානං – කිරියං, නොසඤ්ඤාවිමොක්ඛං, අචිත්තකං, පණ්ණත්තිවජ්ජං, කායකම්මං, තිචිත්තං, තිවෙදනන්ති.

ලසුණසික්ඛාපදං පඨමං.