6. මිත්තාකාළීථෙරීගාථාවණ්ණනා

සද්ධාය පබ්බජිත්වානාතිආදිකා මිත්තාකාළියා ථෙරියා ගාථා. අයම්පි පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරා තත්ථ තත්ථ භවෙ විවට්ටූපනිස්සයං කුසලං උපචිනන්තී ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ කුරුරට්ඨෙ කම්මාසධම්මනිගමෙ බ්‍රාහ්මණකුලෙ නිබ්බත්තිත්වා විඤ්ඤුතං පත්තා මහාසතිපට්ඨානදෙසනාය පටිලද්ධසද්ධා භික්ඛුනීසු පබ්බජිත්වා සත්ත සංවච්ඡරානි ලාභසක්කාරගිද්ධිකා හුත්වා සමණධම්මං කරොන්තී තත්ථ තත්ථ විචරිත්වා අපරභාගෙ යොනිසො උම්මුජ්ජන්තී සංවෙගජාතා හුත්වා විපස්සනං පට්ඨපෙත්වා න චිරස්සෙව සහ පටිසම්භිදාහි අරහත්තං පත්වා අත්තනො පටිපත්තිං පච්චවෙක්ඛිත්වා උදානවසෙන –

92. ‘‘සද්ධාය පබ්බජිත්වාන, අගාරස්මානගාරියං;

විචරිංහං තෙන තෙන, ලාභසක්කාරඋස්සුකා.

93. ‘‘රිඤ්චිත්වා පරමං අත්ථං, හීනමත්ථං අසෙවිහං;

කිලෙසානං වසං ගන්ත්වා, සාමඤ්ඤත්ථං න බුජ්ඣිහං.

94. ‘‘තස්සා මෙ අහු සංවෙගො, නිසින්නාය විහාරකෙ;

උම්මග්ගපටිපන්නාම්හි, තණ්හාය වසමාගතා.

95. ‘‘අප්පකං ජීවිතං මය්හං, ජරා බ්‍යාධි ච මද්දති;

පුරායං භිජ්ජති කායො, න මෙ කාලො පමජ්ජිතුං.

96. ‘‘යථාභූතමවෙක්ඛන්තී, ඛන්ධානං උදයබ්බයං;

විමුත්තචිත්තා උට්ඨාසිං, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති. – ඉමා ගාථා අභාසි;

තත්ථ විචරිංහං තෙන තෙන, ලාභසක්කාරඋස්සුකාති ලාභෙ ච සක්කාරෙ ච උස්සුකා යුත්තප්පයුත්තා හුත්වා තෙන තෙන බාහුසච්චධම්මකථාදිනා ලාභුප්පාදහෙතුනා විචරිං අහං.

රිඤ්චිත්වා පරමං අත්ථන්ති ඣානවිපස්සනාමග්ගඵලාදිං උත්තමං අත්ථං ජහිත්වා ඡඩ්ඩෙත්වා. හීනමත්ථං අසෙවිහන්ති චතුපච්චයසඞ්ඛාතආමිසභාවතො හීනං ලාමකං අත්ථං අයොනිසො පරියෙසනාය පටිසෙවිං අහං. කිලෙසානං වසං ගන්ත්වාති මානමදතණ්හාදීනං කිලෙසානං වසං උපගන්ත්වා සාමඤ්ඤත්ථං සමණකිච්චං න බුජ්ඣිං න ජානිං අහං.

නිසින්නාය විහාරකෙති මම වසනකඔවරකෙ නිසින්නාය අහු සංවෙගො. කථන්ති චෙ, ආහ ‘‘උම්මග්ගපටිපන්නාම්හී’’ති. තත්ථ උම්මග්ගපටිපන්නාම්හීති යාවදෙව අනුපාදාය පරිනිබ්බානත්ථමිදං සාසනං, තත්ථ සාසනෙ පබ්බජිත්වා කම්මට්ඨානං අමනසිකරොන්තී තස්ස උම්මග්ගපටිපන්නා අම්හීති. තණ්හාය වසමාගතාති පච්චයුප්පාදනතණ්හාය වසං උපගතා.

අප්පකං ජීවිතං මය්හන්ති පරිච්ඡින්නකාලා වජ්ජිතතො බහූපද්දවතො ච මම ජීවිතං අප්පකං පරිත්තං ලහුකං. ජරා බ්‍යාධි ච මද්දතීති තඤ්ච සමන්තතො ආපතිත්වා නිප්පොථෙන්තා පබ්බතා විය ජරා බ්‍යාධි ච මද්දති නිම්මථති. ‘‘මද්දරෙ’’තිපි පාඨො. පුරායං භිජ්ජති කායොති අයං කායො භිජ්ජති පුරා. යස්මා තස්ස එකංසිකො භෙදො, තස්මා න මෙ කාලො පමජ්ජිතුං අයං කාලො අට්ඨක්ඛණවජ්ජිතො නවමො ඛණො, සො පමජ්ජිතුං න යුත්තොති තස්සාහුං සංවෙගොති යොජනා.

යථාභූතමවෙක්ඛන්තීති එවං ජාතසංවෙගා විපස්සනං පට්ඨපෙත්වා අනිච්චාදිමනසිකාරෙන යථාභූතමවෙක්ඛන්තී. කිං අවෙක්ඛන්තීති ආහ ‘‘ඛන්ධානං උදයබ්බය’’න්ති. ‘‘අවිජ්ජාසමුදයා රූපසමුදයො’’තිආදිනා (පටි. ම. 1.50) සමපඤ්ඤාසප්පභෙදානං පඤ්චන්නං උපාදානක්ඛන්ධානං උප්පාදනිරොධඤ්ච උදයබ්බයානුපස්සනාය අවෙක්ඛන්තී විපස්සනං උස්සුක්කාපෙත්වා මග්ගපටිපාටියා සබ්බසො කිලෙසෙහි ච භවෙහි ච විමුත්තචිත්තා උට්ඨාසිං, උභතො උට්ඨානෙන මග්ගෙන භවත්තයතො චාති වුට්ඨිතා අහොසිං. සෙසං වුත්තනයමෙව.

මිත්තාකාළීථෙරීගාථාවණ්ණනා නිට්ඨිතා.